عبادی: ایثار پرستاران نباید جای آمادگی سازمانی را بگیرد

معاون پرستاری وزارت بهداشت با تأکید بر اینکه تاب آوری نظام سلامت مسئولیتی مشترک میان کارکنان و سازمان هاست، گفت: فداکاری پرستاران سرمایه ای ارزشمند است، اما جایگزین آمادگی سازمانی نمی شود. به گفته او، حمایت از نیروی انسانی، تأمین امنیت روانی و فراهم کردن شرایط کاری مناسب از مسئولیت های اصلی مدیران پرستاری است.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، عباس عبادی در نخستین نشست ارتقای تاب آوری حرفه ای جامعه پرستاری، با حضور مدیران پرستاری بیمارستان های استان های تهران، البرز و قم، تاب آوری را مفهومی دانست که از علوم پایه و فیزیک به حوزه هایی مانند روان شناسی، سلامت و مدیریت سازمانی راه یافته است. او گفت اهمیت این مفهوم در نظام سلامت، به ویژه در دوران همه گیری کرونا و بحران های اخیر، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.

عبادی با اشاره به تجربه های نظام سلامت در جنگ 12 روزه و جنگ 40 روزه افزود: این تجربه ها درس آموخته های ارزشمندی دارند که باید به طور مستمر بازخوانی و مستند شوند و در قالب برنامه های عملیاتی به کار گرفته شوند تا آمادگی فردی و سازمانی برای بحران های احتمالی افزایش یابد.

تاب آوری در سه سطح

معاون پرستاری وزارت بهداشت تاب آوری را دارای سه سطح فردی، تیمی و سازمانی دانست و تأکید کرد مدیران پرستاری باید هم زمان به هر سه سطح توجه کنند. به گفته او، تاب آوری را نمی توان تنها مسئولیت فردی کارکنان دانست؛ سازمان نیز باید زمینه حفظ توانمندی، انگیزه و سلامت نیروی انسانی را فراهم کند.

او خاطرنشان کرد نظام سلامت حتی در شرایط عادی با چالش هایی مانند افزایش جمعیت سالمند، محدودیت منابع، تحریم ها و افزایش آگاهی و انتظارات سلامت مردم روبه روست. بنابراین، تاب آوری باید به عنوان ظرفیتی مستمر تقویت شود تا کارکنان و سازمان ها بتوانند ضمن حفظ عملکرد خود، از تجربه های دشوار برای افزایش آمادگی بهره بگیرند.

عبادی آمادگی پیش از بحران را یکی از مهم ترین درس آموخته های تجربیات اخیر دانست و گفت: نظام سلامت در مرحله پاسخ به بحران از ظرفیت همبستگی و بسیج برخوردار است، اما آمادگی ذهنی، عملیاتی و تجهیزاتی باید پیش از وقوع بحران جدی گرفته شود.

حمایت از کارکنان، مسئولیت مدیران

معاون پرستاری وزارت بهداشت تأکید کرد فداکاری کارکنان نباید جای مسئولیت سازمانی را بگیرد. او گفت پرستاران در شرایط دشوار زمانی تاب آوری بیشتری خواهند داشت که از امنیت روانی در محیط کار برخوردار باشند، فشار کاری و شیفت هایشان متوازن باشد و به نیاز های جسمی و روانی آنان توجه شود.

فراهم کردن فرصت استراحت، توجه به تفاوت توانمندی های کارکنان، شنیدن دغدغه های آنان و ایجاد احساس حمایت و امنیت، از دیگر وظایفی بود که عبادی برای مدیران پرستاری برشمرد. او همچنین گفت حضور میدانی مدیران و گفت وگوی مستقیم با کارکنان، حتی در قالب بازدیدی کوتاه، می تواند نشان دهد که آنان در شرایط دشوار تنها نیستند. به گفته او، اعتماد متقابل میان کارکنان و مدیران از پایه های تاب آوری سازمانی است.

عبادی با اشاره به تجربه مدیریت نیروی انسانی در جنگ 12 روزه گفت در روز های ابتدایی بحران، غیبت کارکنان در برخی مراکز افزایش یافت، اما برخورد حمایتی مدیران و پیگیری وضعیت سلامت و خانواده کارکنان به بازگشت آنان کمک کرد. او افزود میزان غیبت در جنگ 40 روزه حتی از شرایط عادی کمتر بود؛ موضوعی که به گفته او، اهمیت آمادگی قبلی، حمایت مدیریتی و بهره گیری از تجربه های پیشین را نشان می دهد.

وی همچنین به اقداماتی اشاره کرد که پس از جنگ 12 روزه برای افزایش آمادگی انجام شد؛ از جمله تدوین برنامه های عملیاتی، طراحی دوره های کوتاه مدت درباره مواجهه با مصدومان سوختگی و حمایت روانی، و برگزاری کارگاه ها و وبینار های تخصصی.

تداوم خدمات و مشارکت مراکز درمانی

عبادی حفظ خدمات حیاتی در بحران را ضروری دانست و گفت در یکی از تجربه های مدیریت بحران، از بخش های خالی بیمارستان ها برای اسکان کارکنانی استفاده شد که به دلیل شرایط بحرانی و دشواری رفت وآمد، درباره حضور در محل کار و وضعیت خانواده هایشان نگرانی داشتند.

او بر ضرورت پیش بینی سازوکار های فرماندهی و تفویض اختیار نیز تأکید کرد تا بیمارستان ها و دانشگاه ها در صورت محدودیت یا قطع ارتباط با سطوح بالاتر مدیریتی، بتوانند به موقع تصمیم بگیرند و اقدامات ضروری را انجام دهند.

به گفته معاون پرستاری وزارت بهداشت، در زمان تهدید سلامت و امنیت جامعه، دولتی یا خصوصی بودن بیمارستان نباید مانع همکاری شود. تجربه کرونا و بحران های اخیر نیز نشان داده است که مراکز غیردولتی می توانند ظرفیت ها و امکانات خود را برای ارائه خدمات در اختیار نظام سلامت قرار دهند.

عبادی مستندسازی تجربه ها و یادگیری سازمانی را از دیگر الزامات آمادگی برای بحران های آینده دانست و گفت تجربه بیمارستان ها و دانشگاه های علوم پزشکی باید ثبت و تحلیل شود تا نقاط قوت و ضعف شناسایی و در برنامه ریزی های بعدی به کار گرفته شود. او همچنین با اشاره به فشار های روانی محیط کار، مراقبت از سلامت روان کارکنان را ضروری خواند و خواستار استفاده از ظرفیت های حمایتی موجود شد.

پیشنهاد هایی برای تقویت تاب آوری

معاون پرستاری وزارت بهداشت در بخش پایانی سخنانش، طراحی و استقرار نظام ملی پایش تاب آوری بیمارستان ها در سطوح فردی، تیمی و سازمانی را پیشنهاد کرد. تدوین و اجرای بسته ملی ماندگاری پرستاری با تمرکز بر بهبود محیط کار، ارتقای انگیزه حرفه ای و کاهش عوامل مؤثر بر ترک خدمت، و نیز تقویت جایگاه و اختیارات مدیران پرستاری در ساختار های تصمیم گیری، از دیگر پیشنهاد های او بود.

عبادی با اشاره به سهم قابل توجه گروه پرستاری در نیروی انسانی بیمارستان ها گفت استفاده مؤثر از تجربه و توان مدیریتی این گروه می تواند به بهبود عملکرد و افزایش تاب آوری نظام سلامت کمک کند.

او در پایان ابراز امیدواری کرد با تقویت آمادگی فردی، حمایت سازمانی، توسعه یادگیری و افزایش همبستگی حرفه ای، جامعه پرستاری ضمن حفظ سلامت و کرامت کارکنان، تداوم ارائه خدمات ایمن و باکیفیت به مردم را در شرایط مختلف تضمین کند.

نظرات

captcha