معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
سید حسین شهرستانی گفت: در حالی که فارابی در سرزمین هایی چون قزاقستان، تاجیکستان و ازبکستان از طریق میراثش شناخته می شود، در ایران بار دیگر در مواجهه با مسائل معاصر کشف شده و زنده است.

به گزارش خبرنگار مهر، سید حسین شهرستانی، مدیر گروه حکمت هنر پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی در مراسم بزرگداشت فارابی و روز حکمت و فلسفه که در کتابخانه ملی برگزار شد، در رابطه با مسئله اصلی معاصرت با فارابی، گفت: موضوع بحث من نسبت عقل و زمان در فلسفه فارابی و مسئله امکان اندیشه تاریخی در فلسفه اوست. این مسئله به نظر من در کامل ترین نقطه طرح نسبت فلسفه اسلامی و فلسفه فارابی با معاصرت ما قرار دارد. امروز در سرزمین هایی مثل قزاقستان، تاجیکستان و ازبکستان این اندیشمندان از طریق میراث حضور دارند، اما در ایران ما با مسائل معاصر خودمان به فارابی می اندیشیم و فارابی اینجا زنده است. چندگاهی است که فارابی دوباره برگشته و این بازیافتن فارابی دقیقاً در نقطه مواجهه با امر معاصر شکل گرفته است؛ یعنی فارابی به مثابه یک میراث به ما نرسیده، بلکه به مثابه کشفی برای امکان مواجهه با وضع معاصر مورد توجه قرار گرفته است.
شهرستانی با اشاره به جایگاه فارابی در تاریخ فلسفه اسلامی، بیان کرد: فارابی پیش و بیش از همه فلاسفه ما به مسئله سیاست و فرهنگ پرداخته و بعد از فارابی مسئله سیاست و فرهنگ برخلاف سایر سرفصل های فلسفه اسلامی که گسترش پیدا کرد، کوچک شد و این خودش از مسائل و مصائب تاریخ فلسفه ماست. این پرسش پیش می آید که چرا بعد از فارابی مسئله فلسفه فرهنگ و سیاست از سپهر تفکر فلسفی ما غایب شد. بخشی از این پرسش را من در مسئله عقل و زمان جستجو می کنم، چون فرهنگ و سیاست مأمور تاریخ اند؛ هر چقدر عقل فلسفی مستعد مواجهه با زمان باشد طرح سیاست و فرهنگ می کند و هر چقدر مستعد مواجهه با مسئله تاریخیت نباشد، مسئله فرهنگ از سیاست دور می شود.
مدیر گروه حکمت هنر با اشاره به دیدگاه داوری اردکانی، تصریح کرد: داوری در مقاله ای با عنوان «فارسی تبادل فرهنگی و اندیشه تاریخی» بخشی درخشان از تأملات خود درباره فارابی را به این پرسش اختصاص داده است. داوری بیان می کند که فارابی چون در نقطه تبادل فرهنگی با یونان بود و در آن نقطه مسئله نسبت عقل یونانی و تفکر وحیانی اسلامی طرح شد، به تاریخیت التفات کرد. چون در نقطه تأسیس مرز برای فلسفه اسلامی ایستاده بود و کسی که در نقطه تأسیس مرز است با بیرون از مرز تبادل می کند. ولی وقتی این بنا برپا می شود، در درون این مرزها این تبادل ضرورت ندارد و با غیبت آن تفکر تطبیقی و تبادل فرهنگی که در فارابی رخ می دهد، تفکر تاریخی هم کمرنگ می شود.
شهرستانی با نقد این پاسخ، اظهار کرد: نمی توان فقط به این پاسخ اکتفا کرد، چرا که مسئله فارابی در نقطه تأسیس، مسئله نسبت علم و دین بود و این مسئله در تاریخ فلسفه اسلامی تداوم پیدا کرد. اگر شرط ضروری عقل تاریخی و در زمان ایستادن، در نقطه این تبادل و گفتگو بین عقل یونانی و تفکر وحیانی است، چرا با استمرار این مسئله، تفکر تاریخی در فلسفه ما امتداد پیدا نکرد؟ جستجوی من این است که آیا نمی توان گفت در خود فارابی هم از طرفی امکانات طرح فرهنگ و سیاست در پس طرح مسئله زمان وجود دارد و هم شرایط امکانی وجود دارد که در خود طرح فارابی آن فروبستگی بعدی قابل توضیح است؛ یعنی فارابی همزمان که پرسش از تاریخ و زمان و فرهنگ و سیاست را ممکن می کند، این پرسش را ناممکن یا محدود می کند و میراث غفلت تاریخی ما بعد از فارابی شاید در خود فارابی ریشه داشته باشد.
شهرستانی با اشاره به امکانات تفکر تاریخی در فلسفه فارابی، تشریح کرد: در کتاب الحروف، فصل دوم، فارابی طرحی تاریخی از تکوین فلسفه مطرح می کند و می گوید شماری از گونه های زبان و تفکر و اندیشیدن مقدمه بر فلسفه در تاریخ ظهور پیدا می کند؛ خطابه، شعر و جدل به نحو ذاتی و زمانی مقدمه بر فلسفه اند. چنانچه در مقام تعلیم هم کسی که وارد دانش می شود ابتدا ذهنش ذهن جدلیه و خطابیه است و بعد به برهان تشرف پیدا می کند. این سیر تعلیم در واقع سیری طولی در زمان دارد و بارقه ای از تفکر تاریخی است. بعد از اینکه فلسفه ظهور پیدا می کند، ملت یعنی دین ظهور پیدا می کند که کلام و فقه است. بنابراین یک توالی تاریخی از تفکر دارید؛ بنیاد تفکر، زبان و اندیشه است و از اینجا تاریخ اندیشی ظاهر می شود.
مدیر گروه حکمت هنر با اشاره به نقش زبان در تفکر تاریخی، خاطرنشان کرد: فارابی سه زبان فرهنگی یونانی، سریانی و عربی را به مثابه زبان هایی که حامل تفکر فلسفی می شوند در تحصیل سعادت بیان می کند و این خود امکانی دیگر برای توجه به تاریخ است.
شهرستانی در پایان با اشاره به اقسام مدینه جاهله، اظهار کرد: در فلسفه فارابی، وقتی فلسفه دیرتر می آید طبیعتاً مدینه فاضله متأخر از فلسفه است، اما قبل از آن اقسام شش گانه مدینه جاهله را داریم. این اقسام در ظرف سخن فارابی به صورت عرضی در کنار هم مطرح می شوند و هر زمانی می تواند مدینه ضروریه، مدینه کرامتی، مدینه نذاله یا مدینه آزادی باشد؛ بشر می تواند بر بنیاد لذت، ضرورت، خشم و غضب، سلسله های شرافت، ثروت یا آزادی تمرکز کند و این ها در هر زمان می توانند در کنار هم وجود داشته باشند. اما منطق سخن فارابی بین این ها رابطه طولی قائل نیست، چه برسد به رابطه زمانی. اما ترتیبی که فارابی در متون جاهله مطرح می کند، بهترین بیانش در سیاست مدنی و خلاصه تر در آرا اهل مدینه فاضله آمده است. این ترتیب از قلمرو ضرورت به قلمرو آزادی است؛ از مدینه ضروریه شروع می شود تا مدینه حره. فارابی این ها را بی سبب نچیده و درست چیده است، برای اینکه پراکنده کنار هم نگذاشته و نزدیک ترین مدینه های جاهله را در کنار هم قرار داده است. این ترتیب طولی می تواند زمینه ای برای خوانش تاریخی از اقسام مدینه در فلسفه فارابی باشد.
{{name}}
{{content}}