هشدار پاناما درباره ادامه وابستگی جهان به سوخت های فسیلی

پاناما تهدید کرد در صورت نادیده گرفتن مطالبات اقلیمی، این کشور با توافق نهایی COP 31 مخالفت می کند.

به گزارش گروه کشاورزی، توسعه روستایی و محیط زیست خبرگزاری صداوسیما؛ در حالی که سی ویکمین کنفرانس تغییر اقلیم سازمان ملل متحد (COP31) به ساعات پایانی مذاکرات نزدیک می شود، اختلاف بر سر آینده سوخت های فسیلی، تأمین مالی اقدامات اقلیمی و مسئولیت صنایع آلاینده، دستیابی به توافق نهایی را با چالش مواجه کرده است.

در مهم ترین تحول مذاکرات، خوان کارلوس ناوارو، وزیر محیط زیست پاناما، اعلام کرد این کشور در صورت لحاظ نشدن مطالباتش در متن نهایی اجلاس، با تصویب توافق همراهی نخواهد کرد و مخالفت رسمی خود را اعلام می کند.

پاناما خواستار تعیین سقف برای تولید جهانی نفت در سطح فعلی، اقدام فوری برای حذف انتشار متان و تقویت نقش علم در تصمیم گیری های اقلیمی شده است. این کشور همچنین بر ضرورت افزایش شفافیت مذاکرات و اصلاح سازوکار تصمیم گیری اجلاس های اقلیمی تأکید دارد.

موضع پاناما از آن جهت اهمیت دارد که تصمیم گیری در اجلاس های اقلیمی سازمان ملل بر مبنای اجماع کشور ها انجام می شود و مخالفت یک کشور می تواند روند تصویب توافق نهایی را با مانع مواجه کند.

پیشنهاد پیمان مستقل برای خروج از سوخت های فسیلی

هم زمان با این موضع گیری، وزیر محیط زیست پاناما از پیوستن 30 کشور به ابتکار شکل گیری پیمانی مستقل برای خروج از سوخت های فسیلی خبر داده است.

این ابتکار با هدف ایجاد مسیری مکمل برای مذاکرات رسمی سازمان ملل و پیشبرد تعهدات مربوط به کاهش تولید و مصرف نفت، گاز و زغال سنگ مطرح شده است؛ موضوعی که به دلیل اختلاف منافع اقتصادی و انرژی کشورها، همچنان از چالش های اصلی دیپلماسی اقلیمی به شمار می رود.

افزایش عرضه فرآورده های نفتی هم زمان با مذاکرات اقلیمی

در سوی دیگر تحولات، بیانیه مشترک آمریکا، روسیه و چین درباره برنامه ریزی برای افزایش تولید و عرضه فرآورده های نفتی پالایش شده، هم زمان با مذاکرات آنتالیا، تناقض میان سیاست های انرژی و اهداف مقابله با تغییر اقلیم را برجسته کرده است.

بر اساس بیانیه منتشرشده از سوی کاخ سفید در 19 نوامبر، سه کشور بر اهمیت افزایش عرضه فرآورده های نفتی و حفظ جریان پایدار انرژی در جهان تأکید کرده اند؛ بیانیه ای که در آن اشاره ای به تعهدات کاهش انتشار گاز های گلخانه ای یا تسریع گذار به انرژی های پاک نشده است.

اگرچه این بیانیه به طور مشخص از افزایش تولید نفت خام سخن نمی گوید، اما هم زمانی آن با مذاکرات جهانی برای کاهش انتشار گاز های گلخانه ای، بار دیگر تعارض میان امنیت انرژی، منافع اقتصادی و الزامات زیست محیطی را مطرح کرده است.

ضرورت مشارکت صنایع آلاینده در تأمین مالی اقلیم

در کنار اختلاف بر سر سوخت های فسیلی، تأمین منابع مالی مقابله با تغییر اقلیم و افزایش مسئولیت صنایع آلاینده نیز از موضوعات مهم روز های پایانی اجلاس است.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با اشاره به سود های کلان شرکت های نفتی، خواستار افزایش مسئولیت مالی این صنایع در تأمین هزینه های مقابله با بحران اقلیم شده است.

بر اساس گزارشی که روزنامه لوموند در 18 نوامبر منتشر کرد، گوترش با مقایسه حدود 95 میلیارد دلار سود شرکت های نفتی در یک فصل با حدود 600 میلیون دلار منابع دریافت شده توسط صندوق خسارت و زیان، بر شکاف میان منافع اقتصادی صنایع فسیلی و منابع اختصاص یافته به جبران پیامد های تغییر اقلیم تأکید کرده است.

در همین چارچوب، پیشنهاد هایی برای وضع مالیات بر سود های بادآورده شرکت های نفت و گاز و فعالیت های آلاینده در بخش حمل ونقل هوایی و دریایی مطرح شده است تا منابع بیشتری برای سازگاری، کاهش انتشار و حمایت از کشور های آسیب پذیر فراهم شود.

تأمین مالی سازگاری همچنان در بن بست مذاکرات

تأمین مالی سازگاری با تغییر اقلیم نیز از دیگر محور های اختلاف در COP31 است. کشور های درحال توسعه خواستار افزایش منابع مالی این بخش تا دست کم 120 میلیارد دلار در سال تا سال 2035 هستند؛ در حالی که کشور های توسعه یافته درباره میزان تعهدات مالی و نحوه تقسیم مسئولیت تأمین منابع اختلاف نظر دارند.

در نسخه دوم پیش نویس تصمیم سیاسی اجلاس، به جای تعیین رقم قطعی، تهیه نقشه راه تأمین مالی سازگاری و تاب آوری از آنتالیا تا آدیس آبابا مورد تأکید قرار گرفته است.

این در حالی است که کشور های آسیب پذیر و فعالان محیط زیست، تعویق تصمیم های مالی و نبود سازوکار مشخص برای اجرای تعهدات را ناکافی می دانند و بر ضرورت تأمین فوری منابع برای مقابله با پیامد هایی مانند خشکسالی، سیل و موج های گرما تأکید دارند.

فاصله تعهدات سیاسی با ضرورت های علمی اقلیم

در پیش نویس جدید تصمیم سیاسی اجلاس، ضمن ابراز نگرانی از نزدیک شدن جهان به عبور از آستانه 1.5 درجه سانتی گراد گرمایش جهانی، بر ضرورت کاهش عمیق، سریع و مستمر انتشار گاز های گلخانه ای تأکید شده است.

با این حال، حذف اشاره های صریح به سوخت های فسیلی از نسخه دوم پیش نویس، نشان دهنده اختلاف بر سر چگونگی تحقق اهداف اقلیمی و تبدیل تعهدات سیاسی به اقدامات عملی است.

اکنون با نزدیک شدن مذاکرات به ساعات پایانی، تعیین تکلیف جایگاه سوخت های فسیلی در توافق نهایی، تأمین مالی سازگاری و مسئولیت صنایع آلاینده، از مهم ترین موضوعات پیش روی کشورهاست؛ موضوعاتی که نتیجه آنها می تواند بر مسیر جهانی مقابله با تغییر اقلیم و میزان اثربخشی تعهدات بین المللی تأثیرگذار باشد.

نظرات

captcha