معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
آیین نکوداشت «منوچهر صدوقی سها «استاد و پژوهشگر حکمت و عرفان اسلامی اهل اردبیل با حضور شماری از چهره های علمی، فرهنگی و ادبی و سلوک شخصی در زادگاهش برگزار و نقش وی در دفاع از هویت فلسفه اسلامی و معرفی حکمای گمنام بررسی و تجلیل شد.

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز اردبیل، وبه نقل از روابط عمومی دانشگاه محقق اردبیلی، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه اردبیل در این مراسم به جامعیت حکمی، معنوی و ادبی صدوقی سها اشاره کرد و گفت: استاد صدوقی سها از نخبگان کشور و استان اردبیل است که در حوزه علم، حکمت، فرهنگ و ادبیات جایگاه برجسته ای دارد و آشنایی با شخصیت علمی و تربیتی ایشان برای بنده بسیار لذت بخش و افتخارآمیز است.
آیت الله سیدحسن عاملی با قدردانی از برگزارکنندگان این مراسم، تواضع استاد را بخشی از شخصیت معنوی و سلوک علمی او دانست و افزود: یکی از نشانه های برجسته اهل معرفت، فاصله گرفتن از خودبینی و خودنمایی است؛ به گونه ای که انسان در برابر عظمت حق از منیت، تعلقات و ادعا های شخصی عبور کند.
وی با اشاره به جایگاه فلسفه و عرفان در تاریخ اندیشه بشر، بیان کرد: این ویژگی را در بزرگان علم و عرفان نیز می توان مشاهده کرد؛ کسانی که با وجود مراتب علمی بلند، کمتر سخن می گفتند و در پاسخ به پرسش ها با فروتنی و سکوت رفتار می کردند.
نماینده ولی فقیه در استان اردبیل اضافه کرد: تفکر فلسفی و عرفانی از آغاز زندگی انسان بر زمین و مواجهه او با جهان و پرسش از حقیقت هستی شکل گرفته و انسان همواره در برابر مظاهر آفرینش، پرسشگر بوده و از مسیر تامل در جهان و مطالعه کتاب آفرینش، در پی شناخت حقیقت برآمده است.
آیت الله سیدحسن عاملی با اشاره به ظرفیت های حکمت و عرفان ایرانی و اسلامی تصریح کرد: ما بر سر سفره ای 1400 ساله از معارف اسلامی نشسته ایم، اما هنوز در بسیاری از حوزه های فلسفه و عرفان تشنه آموختن و شناخت هستیم؛ آثار و اندیشه های بزرگان این حوزه از جمله حافظ و شبستری، ظرفیت های عمیقی برای عرضه به جهان دارند و دنیا به این معارف نیازمند است.
وی یکی از ویژگی های مهم صدوقی سها را در کنار دانش فلسفی و عرفانی، سلوک معنوی و دوری از خودبینی دانست و گفت: برخی افراد در حوزه فلسفه داعیه دار هستند، اما در گفتار و نوشتارشان نشانه هایی از منیت و خودمحوری دیده می شود؛ در حالی که یکی از برجسته ترین ویژگی های استاد صدوقی سها، برخورداری از سلوک معنوی و فاصله گرفتن از خودنمایی علمی است.
یک عضو هیات علمی دانشگاه تهران نیز در این مراسم با اشاره به جایگاه علمی و پژوهشی صدوقی سها اظهار کرد: استاد از جمله شخصیت هایی است که هم در جایگاه فیلسوف و هم در مقام مورخ فلسفه قرار دارد و این ویژگی، اهمیت کار علمی ایشان را دوچندان می کند.
مهدی فدایی مهربان افزود: تدوین تاریخ فلسفه اسلامی به ویژه در دوره های متاخر از ضرورت های پژوهشی است؛ چراکه بخش عمده تاریخ فلسفه های موجود یا به قلم مستشرقان و نویسندگان عرب نوشته شده یا با رویکردی محدود، به دوره های خاصی از فلسفه اسلامی پرداخته اند.
وی بیان کرد: استاد صدوقی سها در آثار خود به خصوص در تدوین تاریخ حکمای متاخر از ملاصدرا، نشان داده اند که فلسفه اسلامی پس از ملاصدرا نه تنها دچار افول نشده است، بلکه حکمای بزرگی در این دوره ظهور کرده اند.
این استاد دانشگاه با اشاره به 2 رویکرد متن محور و زمینه محور در پژوهش های فلسفی، بیان کرد: در مطالعات متن محور، دقت در خود متن اهمیت دارد، اما گاهی زمینه تاریخی، اجتماعی و سیاسی آن مغفول می ماند؛ در مقابل، رویکرد زمینه محور ممکن است از متن فاصله بگیرد و امتیاز صدوقی سها این است که هم بر متن تسلط دقیق دارد و هم زمینه تاریخی آن را به خوبی می شناسد.
فدایی مهربان جامعیت را از دیگر ویژگی های ممتاز پژوهشی صدوقی سها دانست و ابراز امیدواری کرد که آثار علمی و پژوهشی او بیش از پیش در اختیار علامه مندان به حکمت و عرفان اسلامی قرار گیرد.
یک عضو هیات علمی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران هم با اشاره به آثار و فعالیت های علمی صدوقی سها گفت: میراثی که استاد در چند دهه تلاش علمی و پژوهشی برای ما و نسل های آینده به یادگار گذاشته اند، در چند حوزه اهمیت ویژه ای دارد و هر یک از این آثار می تواند مسیر های تازه ای برای پژوهش و اندیشه بگشاید.
محمود شیخ نخستین حوزه از خدمات علمی صدوقی سها را حفظ، ثبت و مستندسازی حکمت، عرفان و تصوف معاصر دانست و افزود: آثار ایشان به ویژه پژوهش هایی که در سال های جوانی انجام داده اند، اطلاعات ارزشمندی درباره عرفای متاخر به خصوص عارفان دوره قاجار و پهلوی در اختیار پژوهشگران قرار می دهد.
وی عنوان کرد: ثبت دقیق گفته ها، اسناد و دیدگاه های این بزرگان و تدوین اثر مهمی همچون تاریخ حکما و عرفای متاخر بر ملاصدرا، شرح جدید منظومه سبزواری، انتشار اثری از میرزا جهانگیرخان قشقایی و برخی تصحیحات و شرح های او از منابع ارزشمند این حوزه به شمار می روند.
این استاد دانشگاه با اشاره به دیگر آثار صدوقی سها در حوزه تاریخ حکمت، اضافه کرد: پژوهش های ایشان درباره تاریخ انشعابات سلسله نعمت اللهی، شرح حال برخی حکمای متاخر، معرفی استادان و انتشار متون کمتر شناخته شده از جمله «منتخب معجم الحکما»، اهمیت بسیاری در شناخت تاریخ حکمت و عرفان دارد.
شیخ سومین حوزه فعالیت استاد صدوقی سها را دفاع از فلسفه اسلامی و تبیین تمایز آن با فلسفه غربی دانست و بیان کرد: جداسازی تاریخ فیلسوفان از تاریخ فلسفه و بررسی سیر تاریخی فلسفه اسلامی از جمله مباحث مهمی است که ایشان در آثار خود دنبال کرده اند.
وی پژوهش های صدوقی سها در تفاسیر عرفانی قرآن کریم، اندیشه فلسفی ابوریحان بیرونی، فلسفه هنر و موسیقی و نیز توجه به زادگاهش (اردبیل) را از دیگر وجوه فعالیت علمی او برشمرد و اظهار امیدواری کرد که آثار منتشر نشده به ویژه پژوهش هایش در شرح متون فلسفی به زودی منتشر شود.
عضو پیوسته فرهنگستان علوم و رییس پیشین موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران نیز در پیامی با اشاره به ویژگی های علمی و اخلاقی صدوقی سها، اظهار کرد: برای شناخت یک دانشمند باید هم علم و هم اخلاق او را مورد توجه قرار داد و استاد از نظر اخلاق، رفتار دینی و انسانی و برخورداری از خصال نیکو، شخصیتی ممتاز و زبانزد بوده و عمر خود را در طلب علم و تکمیل نفس سپری کرده است.
غلامرضا اعوانی او را انسانی متقی برشمرد و افزود: از جمله آثار ارزشمند ایشان می توان به ترجمه و تحقیق کتاب «ماللهند» ابوریحان بیرونی، شرح منظومه حاجی سبزواری، مجموعه تفسیر های حکمای اسلامی درباره قرآن و گزیده آثار حکما در موضوعات مختلف فلسفی اشاره کرد.
وی مهم ترین اثر صدوقی سها را پژوهش درباره حکمای متاخر ایران دانست و گفت: ویراست سوم کتاب تاریخ حکما و عرفای متاخر بر ملاصدرا پس از چندین مرحله تحقیق و تکمیل در سه جلد منتشر می شود و به معرفی حکمایی می پردازد که با وجود جایگاه علمی برجسته در زمان خود، آثار، شاگردان و زندگی آنان کمتر شناخته شده و این اثر به حق یکی از بهترین مراجع در شناخت حکمای متاخر ایران است که پژوهشگران ایرانی و خارجی به آن استناد می کنند.
عضو فرهنگستان علوم با اشاره به تلاش صدوقی سها برای شناسایی حکمای گمنام، تاکید کرد: ایشان از جوانی به دیدار استادان و حکمایی می رفتند که کمتر شناخته شده بودند و درباره استادان، شاگردان و آثارشان پرس وجو می کردند و اطلاعات ارزشمندی را گردآوری می کردند که بسیاری از آنها بعد ها با معرفی و پژوهش های او شناخته شدند و تک نگاری های او درباره فیلسوفان، معرفی شاگردان و آثار آنان و تدریس متون فلسفی، از دیگر خدمات علمی است.
عسگر شاهی زاده اردبیلی، شاعر برجسته آیینی استان و کشور هم با اشاره به جایگاه علمی و معنوی صدوقی سها گفت: او از جمله شخصیت هایی است که علم، عقیده و عشق به معارف اسلامی در وجودش جمع شده و آثار فلسفی و عرفانی او نشان دهنده عمق اندیشه و باورهایش است.
وی با خواندن اشعاری در مدح اهل بیت (ع) و بیان مضامین عاشقانه و عرفانی، به پیوند شعر، معرفت و عشق اشاره داشت و تاکید کرد: شعر برای من راهی در بیان معارف و تجربه های معنوی است و در این مسیر، عشق و ارادت به اهل بیت (ع) جایگاه ویژه ای دارد.
منوچهر صدوقی سها نیز با اشاره به ضرورت بازنگری در تلقی رایج از تاریخ فلسفه اسلامی گفت: تاریخ فلسفه به مفهوم جدید آن پیشینه ای حدود 2 قرن دارد و با آثاری همچون تاریخ فلسفه بروکر در آلمان شکل گرفته و از همان آغاز سه دیدگاه نادرست درباره فلسفه اسلامی رواج یافته است.
وی تصریح کرد: نخست اینکه فلسفه ای مستقل به نام فلسفه اسلامی وجود ندارد و آنچه فلسفه اسلامی خوانده می شود، تنها ترجمه ای از فلسفه یونان است؛ دوم اینکه اگر این فلسفه از اسلام تاثیر پذیرفته باشد، دیگر فلسفه نیست و باید آن را کلام دانست و سوم اینکه با درگذشت ابن رشد فلسفه اسلامی نیز به پایان رسید.
این پژوهشگر عرفان و حکمت اسلامی با تاکید بر ضرورت نقد این دیدگاه ها، ادامه داد: بخش مهمی از فعالیت علمی خود را به بررسی و نشان دادن نادرستی این تلقی ها اختصاص داده ام و در این مسیر آثاری همچون «پدیدارشناخت تاریخ استعلایی فلاسفه اسلامی»، انتشار کتاب «دروس الفلسفه» مرحوم شیخ عبدالکریم زنجانی، «فلسفه فلسفه اسلامی» و مجموعه چهارجلدی «تاریخ عمومی فلسفه اسلامی» را تدوین و منتشر کرده ام.
صدوقی سها با تشریح نخستین محور دیدگاه خود درباره استقلال فلسفه اسلامی گفت: ترجمه آثار یونانی به زبان عربی واقعیتی انکارناپذیر در تاریخ فلسفه است، اما حکمای اسلامی تنها مترجمان و شارحان فلسفه یونان نبودند؛ آنان بر پایه آثار ترجمه شده، دستگاه های فلسفی تازه ای پدید آوردند، استدلال های جدیدی مطرح کردند و در بسیاری از مسائل آرای فیلسوفان یونانی را نقد یا رد کردند و بنابراین فلسفه اسلامی نه تکرار فلسفه یونان، بلکه نظامی فلسفی با هویت و مبانی خاص خود است.
وی با اشاره به روش پژوهشی خود در بررسی مساله وجود افزود: برای نشان دادن این تمایز، مباحث مربوط به وجود را در متون اصلی یونانی و سپس در آثار حکمای اسلامی استخراج و اصطلاحات و استدلال های هر 2 سنت را با یکدیگر مقایسه کردم؛ نتیجه این بررسی ها نشان می دهد با دستگاهی فلسفی رو به رو هستیم که نه عین فلسفه یونان و نه تنها مجموعه ای از ترجمه های آن است.
این پژوهشگر عرفان و حکمت اسلامی با جداسازی فلسفه اسلامی به 2 معنای عام و خاص افزود: فلسفه اسلامی در معنای خاص دستگاهی فلسفی است که بر مبادی اسلامی استوار است و از ترکیب عقل، شهود، تعلیم و دیگر مبانی معرفتی اسلام شکل می گیرد.
صدوقی سها عنوان کرد: این دستگاه را نباید با فلسفه رسمی که موضوع آن وجود و مبنای آن عقل است، یکسان دانست؛ فلسفه اسلامی از اسلام تاثیر پذیرفته است، اما به همین دلیل نمی توان آن را کلام دانست؛ زیرا تاثیرپذیری از دین به معنای خروج از قلمرو فلسفه نیست.
وی با تاکید بر ضرورت توجه نسل جوان به میراث فکری ایران و اسلام گفت: ما صاحب هویت اسلامی، انسانی و ملی هستیم و نباید در شناخت معارف خود، چشم بسته و تابع داوری مستشرقان باشیم؛ در آثار و سنت فکری خود گنجینه ای ارزشمند داریم که باید آن را بشناسیم و استخراج کنیم و امیدوارم پژوهشگران و دانشجویان این مسیر را ادامه دهند و در معرفی و تبیین هویت مستقل فلسفه اسلامی بکوشند.
عادل اکبری مجد، رییس بنیاد نخبگان استان اردبیل نیز با اشاره به جایگاه علمی و پژوهشی صدوقی سها گفت: ایشان عمر گران قدر خود را صرف تبیین حکمت و فلسفه اسلامی، تاریخ حکمای اسلامی به ویژه حکمای معاصر کرده اند که از جمله آثار ارزشمند ایشان در این حوزه، کتاب «تاریخ حکما و عرفای متاخر بر ملاصدرا» است.
سند هویتی و تمبر یادبود منوچهر صدوقی سها در پایان این مراسم رونمایی شد
{{name}}
{{content}}