معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
مستند رادیویی «هفت نفر، یک نذر» از رادیو تهران، به تهیه کنندگی زرین کشاورز، با روایت زندگی خانواده ای هفت نفره که خدمت به اهل بیت(ع) و دستگیری از نیازمندان را به سبک زندگی خود تبدیل کرده اند، در جمع آثار منتخب اجلاس بین المللی پیرغلامان حسینی قرار گرفت؛ اثری که انتقال فرهنگ ایثار و خدمت از نسلی به نسل دیگر را با زبانی انسانی و مستند روایت می کند.
مستند رادیویی «هفت نفر، یک نذر» از رادیو تهران، به تهیه کنندگی زرین کشاورز، با روایت زندگی خانواده ای هفت نفره که خدمت به اهل بیت(ع) و دستگیری از نیازمندان را به سبک زندگی خود تبدیل کرده اند، در جمع آثار منتخب اجلاس بین المللی پیرغلامان حسینی قرار گرفت؛ اثری که انتقال فرهنگ ایثار و خدمت از نسلی به نسل دیگر را با زبانی انسانی و مستند روایت می کند.
در میان آثار منتخب رادیویی بیست وسومین اجلاس بین المللی پیرغلامان و خادمان حسینی، مستند «هفت نفر، یک نذر» از رادیو تهران، روایتی متفاوت از فرهنگ خدمت به اهل بیت(ع) را پیش روی مخاطب می گذارد؛ قصه خانواده ای هفت نفره که بی هیاهو و بدون چشمداشت، برپایی موکب، اطعام عزاداران و دستگیری از نیازمندان را به بخشی از زندگی روزمره خود تبدیل کرده اند و این فرهنگ را از نسلی به نسل دیگر انتقال می دهند. زرین کشاورز، تهیه کننده این اثر، در گفت وگو با ایکنا از ایده شکل گیری این مستند، شیوه روایت و ظرفیت رادیو برای ثبت میراث آیینی و معنوی سخن گفته است.
زرین کشاورز درباره ایده شکل گیری این اثر بیان کرد: نقطه آغاز مستند، آشنایی با خانواده ای متشکل از پدر، مادر و پنج فرزند در یکی از شهرهای کوچک کشور بود؛ خانواده ای که بدون برخورداری از امکانات ویژه یا حمایت نهادهای رسمی، خدمت به اهل بیت(ع) را به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی روزمره خود تبدیل کرده اند. آنچه این خانواده را به سوژه ای مستند تبدیل کرد، صرفاً برپایی موکب در مناسبت های مذهبی نبود، بلکه استمرار این رفتار داوطلبانه و چگونگی انتقال آن از والدین به فرزندان اهمیت داشت. اعضای این خانواده در اعیاد و مناسبت های سوگواری، مقابل مغازه کوچک خود موکب برپا می کنند و برای تأمین هزینه های آن نیز به حمایت بیرونی متکی نیستند.
تهیه کننده مستند «هفت نفر، یک نذر» از رادیو تهران با اشاره به جزئیات زندگی این خانواده تصریح کرد: وجود دو قلک در خانه، یکی از بخش های تأمل برانگیز این روایت بود. درآمد یک قلک برای برگزاری مناسبت مذهبی پیش رو و قلک دیگر برای تأمین مایحتاج ضروری خانواده های نیازمند اختصاص می یابد. نکته جالب این است که اعضای خانواده برای تهیه اقلام مورد نیاز نیازمندان، از مغازه دیگری خرید می کنند، نه فروشگاه خودشان. این خانواده با وجود برخورداری از امکانات اقتصادی محدود و داشتن فرزندانی در سن رشد و تحصیل، خدمت و بخشندگی را به زمانی که به رفاه کامل برسند موکول نکرده اند.
کشاورز درباره انتخاب عنوان اثر گفت: هفت شخصیت با سنین، علایق و درک متفاوت، در یک باور و کنش مشترک به یکدیگر پیوند خورده اند. در این روایت، نذر صرفاً یک عمل مناسبتی نیست، بلکه نوعی شیوه زیستن و تربیت خانوادگی است. پیام اصلی مستند نیز این است که فرهنگ خدمت و بخشندگی بیش از آنکه با توصیه و آموزش مستقیم منتقل شود، در جریان زندگی و از طریق مشاهده و مشارکت شکل می گیرد.
وی یکی از بخش های تأثیرگذار مستند را حضور حسین سه ساله، کوچک ترین شخصیت این روایت، دانست و توضیح داد: وقتی از این کودک پرسیده می شود اگر امام حسین(ع) به خانه شان بیاید، چه چیزی به ایشان می دهد، با زبان شیرین کودکانه پاسخ می دهد: «بستنی». این پاسخ برای من ارزشمند بود؛ زیرا نشان می داد باورهای مذهبی چگونه در دنیای ذهنی کودک با عاطفه، صمیمیت و تجربه های ساده زندگی پیوند می خورند. همین کودک در کنار پدرش قرآن آموخته و در مستند، صدای تلاوت هر دو در کنار یکدیگر شنیده می شود.
تهیه کننده این اثر درباره شیوه تولید و ساختار روایی آن بیان کرد: تلاش کردم روایت بر صدای واقعی شخصیت ها استوار باشد و گفتار تهیه کننده یا راوی جای تجربه زیسته افراد را نگیرد. به همین دلیل از ترکیب روایت توصیفی و گفت وگوهای مستند استفاده کردم تا پدر، مادر و فرزندان، هرکدام متناسب با سن و موقعیت خود در شکل گیری تصویر صوتی خانواده نقش داشته باشند. به دلیل فاصله جغرافیایی محل زندگی سوژه ها، امکان حضور مستقیم در تمام مراحل ضبط وجود نداشت. ابتدا محورهای پژوهشی و پرسش های باز را طراحی و برای خانواده ارسال کردم. از مادر خانواده خواستم به جای گرفتن پاسخ های از پیش تعیین شده از فرزندان، با آن ها گفت وگو کند و اجازه دهد واکنش ها و پاسخ های طبیعی کودکان شکل بگیرد. در این مسیر تلاش کردم از گفتارهای دیکته شده و پاسخ های تصنعی پرهیز کنم. پدر خانواده هنگام تولید مستند در منطقه مرزی حضور داشت و صدای تلاوت قرآن خود را از همان جا ارسال کرد. در بخش دیگری، صدای قرآن خواندن کودک در کنار تلاوت پدر قرار گرفت. این هم نشینی صوتی، بدون نیاز به توضیح مستقیم، رابطه میان دو نسل و انتقال یک سنت تربیتی را برای شنونده محسوس می کند.
کشاورز درباره حضور اثر در جمع آثار منتخب اجلاس پیرغلامان حسینی نیز گفت: این نخستین تجربه حضورم در این رویداد بود و انتخاب اثر در میان تولیدات مراکز مختلف کشور، از نظر حرفه ای و معنوی برایم ارزشمند است. وجه متمایز مستند، انتخاب زاویه ای انسانی و خانوادگی برای روایت یک موضوع آیینی است. شخصیت های این روایت چهره های شناخته شده ای نیستند و فعالیتشان نیز با هدف دیده شدن انجام نمی شود؛ ارزش روایت در همین زندگی معمولی و رفتارهای مستمر آن هاست. البته درباره معیارهای انتخاب اثر، داوران باید اظهارنظر کنند.
وی با تأکید بر ضرورت ثبت میراث شفاهی و آیینی در رسانه ملی اظهار کرد: ظرفیت رادیو برای حفظ میراث آیینی تنها به ثبت نوحه ها و شیوه های مداحی محدود نمی شود، بلکه خاطرات شخصی، سنت های خانوادگی، آداب بومی و تجربه زیسته خادمان حسینی را نیز در بر می گیرد. بسیاری از این روایت ها اگر به موقع ثبت نشوند، با گذشت نسل ها بخشی از جزئیات ارزشمند خود را از دست می دهند. شبکه های سراسری و مراکز استانی صداوسیما، حضور در اجلاس پیرغلامان را به پوشش خبری یا تولید آثار مناسبتی محدود نکنند و با اعزام مستندسازان باتجربه، زمینه پژوهش میدانی و ثبت مستمر روایت های شفاهی را فراهم آورند. حاصل چنین رویکردی می تواند شکل گیری آرشیوی صوتی و ماندگار باشد که در طول سال نیز مبنای تولید مستندهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی قرار گیرد.
این مستندساز رادیو تهران در پایان با اشاره به اهمیت شیوه روایت برای ارتباط با نسل جوان بیان کرد: نسل امروز بیش از توصیف های کلی و پیام های مستقیم، از طریق شنیدن تجربه های واقعی و مواجهه با موقعیت های انسانی و عاطفی با یک فرهنگ ارتباط برقرار می کند. وظیفه رادیو فقط بازتاب مراسم و مناسبت ها نیست؛ این رسانه می تواند صدای انسان هایی را در حافظه فرهنگی جامعه ماندگار کند که کمتر فرصت روایت زندگی خود را داشته اند. ارزش مستندسازی دقیقاً در شنیدن و حفظ همین صداهاست.
انتهای پیام
{{name}}
{{content}}