به گزارش ایکنا، حجت الاسلام والمسلمین سیدرضا مؤدب ؛ استاد تمام دانشگاه قم، شامگاه 26 آبان ماه در نشست علمی « آراء و اندیشه های دینی و قرآنی امام مجاهد شهید » که از سوی انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی و با همکاری دبیرخانه همایش بین المللی مکتب امام مجاهد شهید آیت الله العظمی خامنه ای(قدّس اللّه نفسه الزّکیة) برگزار شد، با بیان اینکه ما در برابر قائد و امام شهید، تکالیفی بیش از آن چه تصور می شود داریم، گفت: ایشان تنها در حوزه قرآن و حدیث سرآمد نبودند، بلکه در ده ها دانش
به گزارش ایکنا،
حجت الاسلام والمسلمین سیدرضا مؤدب؛ استاد تمام دانشگاه قم، شامگاه 26 آبان ماه در نشست علمی «
آراء و اندیشه های دینی و قرآنی امام مجاهد شهید» که از سوی انجمن ایرانی مطالعات قرآنی و فرهنگ اسلامی و با همکاری دبیرخانه همایش بین المللی مکتب امام مجاهد شهید آیت الله العظمی خامنه ای(قدّس اللّه نفسه الزّکیة) برگزار شد، با بیان اینکه ما در برابر قائد و امام شهید، تکالیفی بیش از آن چه تصور می شود داریم، گفت: ایشان تنها در حوزه قرآن و حدیث سرآمد نبودند، بلکه در ده ها دانش و حوزه دیگر از جمله ادبیات فارسی، ادبیات عربی، کشورداری، علوم اجتماعی، حکومت و مباحث تفسیری و کلامی، شخصیتی بسیار متمایز و برجسته داشتند. اگرچه ما وجود جسمانی ایشان را به دست بدترین دشمنان اسلام، یعنی یهودیان و آمریکایی ها، از دست دادیم، اما به حمد الهی، آثار و میراث علمی ایشان همچنان پابرجا و در دسترس است. وی با بیان اینکه مکتب در معنای اصطلاحی، یک نظام فکری جامع است که فراتر از یک دانش یا تخصص صرف است، اظهار کرد: بسیاری از افراد، عالم و دانشمند هستند، اما برای آنان اصطلاح «مکتب» یا «مکتب فکری خاص» به کار نمی رود؛ زیرا تخصص صرف، تنها به معنای تسلط در یک یا چند جهت علمی است. اما کسی که صاحب مکتب است، دارای یک نظام فکری جامع است که تمامی دانش های خود را به یکدیگر مرتبط می سازد و بر اساس آن، رفتار و معنای جهان را تبیین می کند. مؤدب تصریح کرد: مکتب، در واقع همان جهان بینی و نظام ارزشی است که به یک جامعه، هویت می بخشد و منجر به تمدن سازی می شود؛ چه در قالب تمدن دینی، چه تمدن اسلامی و چه هر تمدن دیگری. به اعتقاد بسیاری از محققان، امام شهید ما صاحب یک «مکتب قرآنی» هستند؛ زیرا ایشان در طول سالیان پیش از انقلاب، در مشهد مقدس به تفسیر، مبارزات دینی و مطالعات حدیثی اشتغال داشتند و پس از آن، در ارائه دروس فقهی و اصولی برای طلاب و محققان، حقیقتاً منظومه ای فکری، جامع، قوی و تمدن ساز ارائه کردند. استاد دانشگاه قم با بیان اینکه مکتب قرآنی امام شهید حاصل اجتهاد و برداشتی بسیار عمیق از آیات قرآن و روایات شریف است، اضافه کرد: آن چه مکتب قرآنی امام شهید را شکل داده است درآمیختن اجتهاد و برداشت عمیق از آیات و روایات با نگاه به تجربه های تاریخی است، به ویژه تجربه هایی که ایشان پس از انقلاب و در جایگاه از بنیان گذاران و پیشتازان انقلاب اسلامی و سپس رهبری، به دست آورده اند. افزون بر این، آگاهی از نیازهای انسان معاصر و مسائل امروز جامعه، در کنار مواجهه با مکاتب فکری معاصر این مکتب را در موقعیتی ممتاز قرار می دهد.
مؤدب تصریح کرد: امروز شناخت مبانی و اصول حاکم بر اندیشه های ایشان بیش از هر زمان دیگری برای پاسخ گویی به مسائل و چالش های پیش روی انقلاب اسلامی ضروری است. ایشان با همین مبانی و همین مکتب توانستند انقلاب اسلامی را در شرایط سخت و پس از حذف شخصیت های بزرگ مسیر انقلاب هدایت کنند. بنابراین، مکتبی که می تواند چنین کارآمد و مؤثر باشد، شناخت آن ضروری است.
وی با بیان اینکه متأسفانه برخی از ما از مبانی فکری ایشان بهره کافی نداریم و حتی از بعضی ایده های قرآنی و حدیثی ایشان درباره برخی آیات و احادیث کم اطلاع هستیم، گفت: برخی نمی دانند که ایشان مفسر بوده اند، در حالی که آثار تفسیری ایشان درباره برخی سوره ها منتشر شده است و ایشان نسبت به قرآن با نگاهی مجتهدانه برداشت ها و اظهارنظرهایی دارند.
مفسر توانمند
وی تأکید کرد: می توان گفت ایشان به لحاظ جایگاه حکومتی و رهبری، بهتر از بسیاری از مفسران بزرگ قرون پیشین توانسته اند آیات را تبیین کنند و آن را در جامعه به کار گیرند. به این جهت، این اندیشه ها به یک عصر و دوران محدود نیست و شناخت آن ها برای آینده نظام جمهوری اسلامی، برای آینده ایران قوی و برای آینده مباحث دینی و حکومت های دینی بسیار ارزشمند است.
استاد دانشگاه قم با اشاره به اینکه مکتب امام شهید نمونه برجسته ای از نظام چندبُعدی رشد و تعالی انسان است، اضافه کرد: نظام های فکری گاهی یک بعدی هستند و همه ابعاد و نیازهای انسان را مطالعه یا تحلیل نمی کنند؛ اما دیدگاه تمدن ساز ایشان نظامی است که به همه ابعاد رشد و تعالی انسان پرداخته است. نظامی که ایشان تبیین می کنند بر هماهنگی میان ساحت شناختی، معنوی، اخلاقی، اجتماعی، فرهنگی و دیگر ابعاد زندگی انسان نظر دارد.
وی افزود: ایمان و اخلاق، حکمت و بصیرت، خلاقیت، عدالت خواهی و روحیه مبارزاتی، همه در این نظام جای دارد و در مجموع، ترکیبی متوازن از ایشان می سازد که از ویژگی های زندگی شخصیت های نادر و اثرگذار است. ایشان از شمار اندیشمندان بزرگی است که توانستند میان عقلانیت علمی و روشمند با معنویت دینی پیوند برقرار کنند. در کنار این دو، اصلاح گری اجتماعی نیز جای دارد؛ همان جریانی که در دوران محاصره و در بازگشت به قرآن در برخی کشورهای عربی مطرح شد و ایشان آن را دید و درباره آن نظر داده اند.
انسجام در مکتب فکری امام شهید
این قرآن پژوه با اشاره به انسجام درونی مکتب فکری امام شهید، بیان کرد: این انسجام از ایمان عمیق، حکمت نظری و تمرین عملی فضیلت برمی خیزد؛ چنین انسجامی نوعی سکینه و آرامش معرفتی و ثبات روانی پدید می آورد و انسان را قادر می سازد در شرایط دشوار بر پایه این مبانی، سنجیده و آرام و عاقلانه خود و جامعه خود را مدیریت کند و تصمیم بگیرد.
وی با اشاره به پیوند عرفان و معنویت با مسئولیت اجتماعی در مکتب امام شهید، اظهار کرد: محور دیگر این منظومه فکری، عرفان و معنویت است؛ همان عرفانی که عالمانی خاص چون علامه طباطبایی و آیت الله حسن زاده آملی از آن بهره داشتند و ایشان این عرفان و معنویت را با مسئولیت اجتماعی در آمیخت. خاطرات ایشان از قبل از انقلاب و اوایل آن نشان می دهد ایشان چگونه مسیر رشد و تعالی معنوی را پیموده اند و پس از انقلاب به یکی از بزرگان انقلاب تبدیل شدند سپس در دوران ریاست جمهوری و در نهایت در دوران رهبری، مکتب فکری شان شکل گرفته است.
مؤدب بیان کرد: ایشان دارای تفکری منظومه ای بودند که این منظومه فکری ریشه در معارف ناب اسلام محمدی(ص) داشت و ایشان آن را از استادان خود و از امام خمینی که از رهبران بزرگ جهان اسلام بود، فرا گرفته بودند و محور اصلی فهم مسائل، تحلیل رویدادها و تبیین موضوعات اساسی انقلاب، قرآن کریم بود.
احیاگر قرآن در عرصه اجتماعی
وی افزود: در روزگاری که بسیار کم به قرآن توجه می کردند و در حوزه ها غالباً از احادیث و متون حدیثی بهره می بردند و در برخی دوره ها قرآن بیشتر برای استخاره، ثواب و امور ظاهری به کار می رفت(هرچند این ها نیز ارزشمند است) ایشان بر پایه برداشتی که از بزرگان و استادان خود همچون علامه طباطبایی و امام خمینی داشتند، به منظومه فکری قرآن روی آوردند. در این نگاه، آیات قرآن تنها در تفسیر نظری به کار نمی آمد، بلکه مبنایی عملی برای اداره جامعه، تصمیم گیری و حل مسائل کشور بود.
استادتمام دانشگاه قم با بیان اینکه در مکتب فکری امام شهید، پیوند بسیار محکم و اساسی اندیشه های ایشان با مسائل روز جامعه برقرار است، گفت: در منظومه فکری ایشان، مباحث نظری از واقعیت های جامعه جدا نیست و جامعه و اندیشه ها پیوندی درهم تنیده دارند. این اندیشه به مسائل اساسی ملت ایران، ملت مسلمان، امت اسلامی و حتی انسان معاصر و جوامع غربی توجه داشته است؛ چنان که پیام های ایشان به جوانان اروپا و مراکز علمی دیگر از همین منظر صادر شد. ایشان با خلق مفاهیم و ادبیات جدید، کوشیدند راه کارهایی نو یا تکمیل کننده راه کارهای پیشین برای حل مسائل و اداره جامعه ارائه دهند؛ ویژگی ای که بسیاری از دیدگاه های دیگر تنها به صورت نظری از آن سخن گفته اند.
راهبرد ایران قوی و نظریه انسان 250 ساله
استاد دانشگاه قم با اشاره به راهبرد ایران قوی، اضافه کرد: از نگاه ایشان، ایران تنها یک پهنه جغرافیایی با شهرهایی مشخص نیست، هرچند این نیز ارزشمند است؛ بلکه سرزمینی با پیشینه ای چند هزار ساله فرهنگی و از کشورهای مهم اسلامی است که باید با اتکا به ظرفیت های داخلی، جایگاه شایسته خود را در جهان بیابد. بر همین اساس، راهبرد ایران قوی که در سخنرانی های ایشان به ویژه در دهه اخیر مورد توجه بود، به یکی از مهم ترین محورهای فکری ایشان تبدیل شد. مؤدب تصریح کرد: راهبردی که بر پیوند هویت ملی ایران با ارزش های دینی و اسلامی، حفظ تمامیت ارضی، تقویت توان بازدارندگی در برابر دشمن، پاسداشت زبان فارسی به عنوان زبان علمی آینده، توجه به همه اقوام و مذاهب، برجسته سازی ظرفیت ها و افتخارات استان های کشور و تقویت وحدت ملی استوار است و در این جهت توفیقات فراوانی به دست آوردند.
این قرآن پژوه با اشاره به نظریه انسان 250 ساله، گفت: شاید مهم ترین بُعد اندیشه امام شهید، تبیین همین نظریه است. این نظریه با نگاهی نو به زندگی ائمه اطهار، حیات آنان را در گستره نزدیک به سه قرن، حرکتی واحد، منسجم و هدفمند برای تحقق اهداف الهی می بیند. در این چارچوب، مأموریت اصلی امامان معصوم در این 250 سال تبیین صحیح دین و تطبیق آن با نیازهای جامعه، و رهبری سیاسی جامعه بوده است و این مسئله بعد از غیبت بر عهده عالمان شایسته است. وی در پایان با اشاره به توکل بالای رهبر شهید، افزود: انسان در مواجهه با مشکلات و سختی ها، همواره دچار ترس و نومیدی می شود اما در کلام ایشان، معیت الهی به شکلی بسیار عمیق و پرمعنا تبیین شده است. ایشان به عبارت «
قَالَ لَا تَخَافَا ۖ إِنَّنِی مَعَکُمَا أَسْمَعُ وَأَرَیٰ» (می شنوم و می بینم) تکیه کردند که نشان دهنده آن است که خداوند با تمام وجود با بندگانش همراه است، بر آن ها نظاره می کند و به دعاها و سختی هایشان توجه دارد. انتهای پیام
{{name}}
{{content}}