120 مؤلفه دینداری برای مومن متعادل + فیلم

اسلام دین اعتدال است و پیامبر اسلام(ص) برای احیای مکارم اخلاقی مبعوث شده اند.

اسلام دین اعتدال است و پیامبر اسلام(ص) برای احیای مکارم اخلاقی مبعوث شده اند. پس چرا شاهد تندروی ها، کندروی ها و رفتارهای ضد اخلاقی و حتی ضد انسانی به نام دین اسلام در جامعه هستیم و هر کس با برداشتی از دین، دیگران را به بی دینی متهم می کند؟ چگونه می توان به اصل اسلام و دستورات اسلامی دست یافت و مسلمانی مؤمن و متعادل شد؟

برای دست یافتن به پاسخ این سؤال ها، مسعود اسماعیلی، پژوهشگر حوزه تربیت دینی ، کتابی با عنوان «مؤمن متعادل و تربیت متعادل» را به رشته تحریر درآورده است و طی درس گفتارهایی، با محور قرار دادن مطالب این کتاب، تشریح می کند که چگونه می توان مؤمنی متعادل، همان طور که اسلام ناب محمدی مدنظر دارد، بود.

در ادامه، قسمت چهلم این مجموعه با موضوع «نمودارهای مؤلفه های دینی» را با هم می بینیم و می خوانیم.

به چهلمین عنوان از درس گفتارهای مومن متعادل و تربیت متعادل رسیدیم. بسیاری از بزرگان نمودارهایی در مورد مؤلفه های دینی ارائه کره اند که در صفحات 232 تا 235 کتاب «مومن متعادل و تربیت متعادل» آنها را منتشر کرده ایم. این نمودارها برای ارائه جامع نگری و نشان دادن اهم مؤلفه های دینی کاربرد دارد.

البته در سایر نمودارها به مسئله «اهم مؤلفه های دینی» پرداخته نشده است و فقط با ارائه الگویی از ما خواسته شده که جامع نگری به مباحث دینی را رعایت کنیم.

اما ما در انتهای کتاب «مومن متعادل و تربیت متعادل» نموداری ارائه کرده ایم که در عین اینکه در آن مؤلفه های دینی دسته بندی شده، سطح بندی نیز شده است. نمودارهای موجود عمدتاً دسته بندی است و سطح بندی در آنها ارائه نشده است؛ مثلاً غزالی در کیمیای سعادت بیان کرده است که عنوان مسلمانی چهار مقوله است: معرفت نفس، معرفت خدا، و ... ؛ یعنی به دسته بندی مقوله ها پرداخته و کمتر به سطح بندی توجه کرده است.

اما برای رسیدن به جامعیت دینی، 120 عنوان مؤلفه دینداری را که قبلاً در خصوص آن صحبت کرده ایم را در انتهای کتاب در قالب جدولی ارائه و تلاش کرده ایم اهم و مهم را تا حد ممکن مشخص کنیم.

اهم آنچه از مؤلفه های دینی به آن رسیده ام، عقلانیت است. در خصوص عقلانیت قبلاً صحبت کرده ایم؛ عقلانیت یعنی به کار بستن عقل. رسول خدا(ص) فرموده اند: «لا دینَ لِمَن لا عَقلَ لَهُ؛ کسی که خرد ندارد دین ندارد». اصل دین، عقلانیت است و تربیت دینی که در آن عقلانیت جا نداشته باشد، لنگ است.

بزر گ ترین علامت تعقل، حق محوری و بعد خدامحوری است. یعنی دومین رتبه برای اینکه از اهم به مهم برسیم، بعد از عقلانیت، حق محوری، تواضع در برابر حق و پرهیز از تکبر در برابر حق است.

به خاطر دارید که در جلسات قبل گفتیم که انسان ترکیبی از عقل و هوس است. بالاترین علامت عقل، حق محوری و بالاترین علامت هوس، حق گریزی است. پس ضمن اینکه باید این جامعیت را رعایت کرده آنچه شارع و اهل بیت(ع) از ما خواسته اند را رعایت کنیم، باید توجه داشته باشیم که اهم، مهم تر از مهم است.

اما اهم چیست؟ اول: عقلانیت، دوم: حق محوری و سوم: خدامحوری. گفتیم که ولایت خداوند، معصومین و تقوا، خدامحوری است. جالب است که بدانید دو شرط قبولی عمل که بسیار بر آن تأکید شده، تقوا و ولایت پذیری است. کسی که عمل خیری داشته باشد اما تقوا نداشته باشد خداوند عملش از را او نمی پذیرد. خداوند در آیه 27 سوره مائده می فرماید: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ؛ خدا تنها از پرهیزکاران می پذیرد».

خدامحوری نیز یعنی ولایت خدا و رعایت تقوای الهی و ولایت خداوند یعنی ولایت معصومین(ع) چراکه در آیه 55 سوره مائده آمده است: «إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذینَ آمَنُوا الَّذینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ؛ ولی شما تنها خدا و پیامبر اوست و کسانی که ایمان آورده‏ اند همان کسانی که نماز برپا می دارند و در حال رکوع زکات می‏ دهند».

var player = videojs('player_888809_4436604', {"techOrder":["html5"],"poster":"","width":"400","height":"300"}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4436604',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4436604"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4436604"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

اگر من به عنوان یک ولی می خواهم تربیت دینی درستی برای فرزندم داشته باشم باید ولایت و تقوا بیشتر مورد تأکید و توجه من باشد. بعد از موارد ذکر شده، در جدول کتاب «مومن متعادل و تربیت متعادل» سطح بندی دیگر مطرح نشده بلکه تقسیم بندی است و دسته بندی حق الله، حق الناس و حق النفس بیان شده است.

در ادامه بالاترین مؤلفه ای که ارائه کرده ایم، «تودد» است. حضرت رسول(ص) فرموده اند: «التَّوَدُّدُ نِصفُ العَقلِ؛ دوستی کردن با مردم نیمی از خرد است» و به نظر می رسد منشأ و مادر همه صفات خوب اخلاقی تودد است. در خصوص مهرورزی و نرم خویی با مردم که سطح چهارمی است که در جدول بیان شده نیز روایات فراوانی وجود دارد.

همه صفاتی که در حوزه تعامل با دیگران مطرح است ریشه در این مهربانی(البته نه با دشمنان) دارد. خدا رحمت کند یکی از عزیزانی که بیش از 40 سال در مدارس به تدریس اشتغال داشت و در مدارس اسلامی عهده دار مسئولیت مهمی بود، به من می گفت مهربانی در مدارس ما کم است؛ این صفت بسیار ریشه ای است.

بعد از صفت خدامحوری، صفات «تودد»، «تحبب» و«رفق» را به عنوان بالاترین صفات می شناسیم که از شما دعوت می کنم به جدول ارائه شده در کتاب بیشتر توجه کنید.

در نهایت امیدواریم در این مبحث شما را خسته نکرده و نکات جدیدی برای شما بیان کرده باشم تا در آنها تأمل کنید. در مورد نمودار باید نیز خاطرنشان کنم این نمودار به عقل ناقص بنده با علم اندک من رسیده است و می توان نمودارهای بهتری تهیه کرد؛ اما بالاخره باید یک بار همه دین را دید، به خصوص مؤسسات فرهنگی و تربیتی باید از بالا همه این عناوین را ببینند تا دچار عدم تعادل نشوند. خداوند عالم همه ما را موفق بدارد به آنچه می پسندد در مسیر صراط مستقیم روز به روز بهتر و جدی تر پیش برویم. متعادل باشیم، قول و فعل و میلمان با هم بخواند، جامع نگر باشیم، و امیدوارم به اهم عناوین و مؤلفه های دینی استقامت و اهتمام بیشتری بورزیم تا مهم.

خوش باشید، حلال بفرمایید، عاقبت شما به خیر. خداحافظ.

انتهای پیام

نظرات

captcha