معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
مریم پدمه، فیلمساز، در گفت وگو با ایکنا با بیان اینکه دو فیلم کوتاه با محوریت پیامدهای انسانی جنگ رمضان و جنگ 12 روزه را آماده پخش کرده است، اظهار کرد: این دو اثر با عنوان های «سهم من از تو» و «آغوش کاغذی» ساخته شده اند و تلاش دارند از زاویه ای متفاوت به تبعات جنگ و تأثیر آن بر زندگی خانواده ها، به ویژه کودکان، بپردازند. در این دو فیلم به جای تمرکز بر میدان نبرد و صحنه های درگیری، سراغ انسان هایی رفته ام که پس از جنگ با جای خالی عزیزانشان زندگی می کنند.

مریم پدمه، فیلمساز، در گفت وگو با ایکنا با بیان اینکه دو فیلم کوتاه با محوریت پیامدهای انسانی جنگ رمضان و جنگ 12 روزه را آماده پخش کرده است، اظهار کرد: این دو اثر با عنوان های «سهم من از تو» و «آغوش کاغذی» ساخته شده اند و تلاش دارند از زاویه ای متفاوت به تبعات جنگ و تأثیر آن بر زندگی خانواده ها، به ویژه کودکان، بپردازند. در این دو فیلم به جای تمرکز بر میدان نبرد و صحنه های درگیری، سراغ انسان هایی رفته ام که پس از جنگ با جای خالی عزیزانشان زندگی می کنند. سینما علاوه بر ثبت لحظه های حماسی و مقاومت، وظیفه دارد بخش های کمتر دیده شده جنگ را نیز روایت کند؛ بخش هایی که در سکوت خانه ها، دلتنگی فرزندان و تغییر زندگی خانواده های آسیب دیده نمود پیدا می کند. هر دو فیلم با همین نگاه شکل گرفته اند و اکنون مراحل فنی آن ها به پایان رسیده و برای حضور در جشنواره های داخلی آماده شده اند.
وی با اشاره به فیلم کوتاه «سهم من از تو» بیان کرد: این اثر روایت دختر نوجوان 15 ساله ای است که با گرمای پیراهن به جامانده از پدر شهیدش، خاطرات او را در سکوت مرور می کند. دختر در غیاب پدر تلاش دارد با لمس لباس نظامی او، بخشی از حضور و عاطفه ای را که دیگر امکان تجربه دوباره آن را ندارد، برای خود زنده نگه دارد. ایده اولیه فیلم از تصویری ساده اما تأثیرگذار شکل گرفت؛ دختری که لباس نظامی پدرش را با دقت تا می کند، روی صندلی می گذارد و در نهایت آن را در آغوش می گیرد. همین کنش به ظاهر ساده، برای من ظرفیت عاطفی زیادی داشت و احساس کردم می توانم در قالب یک فیلم کوتاه، بخشی از دلتنگی فرزندان شهدا را از طریق آن به تصویر بکشم.
این فیلمساز درباره شکل گیری ایده اثر و انتخاب روایت بدون دیالوگ گفت: زمانی که تصمیم گرفتم درباره جنگ فیلم بسازم، از ابتدا قصد نداشتم به سراغ بازنمایی مستقیم صحنه های جنگ و درگیری بروم. بیشتر می خواستم مخاطب برای چند لحظه با احساسات یک نوجوان مواجه شود که جنگ، بخشی از طبیعی ترین حق زندگی او را گرفته است. برای من اهمیت داشت که مخاطب به جای شنیدن توضیحات شخصیت، احساسات او را از طریق رفتار، نگاه و ارتباطش با یک یادگار خانوادگی درک کند. به همین دلیل تصمیم گرفتم فیلم کاملاً بدون دیالوگ باشد و روایت از ابتدا تا انتها با تصویر پیش برود. گاهی سکوت در سینما می تواند تأثیری عمیق تر از گفت وگوهای طولانی داشته باشد، به ویژه زمانی که موضوع درباره فقدان و دلتنگی است.
پدمه با اشاره به فضای بصری و شیوه اجرایی «سهم من از تو» اظهار کرد: این فیلم در یک خانه در تهران تصویربرداری شده و روایت آن با حضور یک بازیگر شکل گرفته است. انتخاب فضای خانه نیز آگاهانه بود؛ چراکه می خواستم مخاطب با فضای خصوصی و خانوادگی فقدان روبه رو شود. جنگ در نگاه عمومی بیشتر با اخبار، تصاویر میدان نبرد، تجهیزات نظامی و آمار تلفات شناخته می شود، اما برای فرزند یک شهید، جنگ ممکن است در یک پیراهن باقی مانده، یک صندلی خالی یا خاطره ای که دیگر تکرار نمی شود، معنا پیدا کند. تلاش کردم این وجه از جنگ را با زبانی ساده و تصویری منتقل کنم.
وی با تأکید بر ضرورت توجه سینما به پیامدهای عاطفی و اجتماعی جنگ افزود: جنگ فقط جان انسان ها را نمی گیرد، بلکه گاهی کودکی، آرامش و حق طبیعی فرزند برای داشتن آغوش پدر را نیز از او سلب می کند. این مسئله برای من مهم ترین انگیزه ساخت «سهم من از تو» بود. وقتی از جنگ صحبت می کنیم، نباید تنها به لحظه وقوع حادثه و اتفاقات نظامی توجه داشته باشیم؛ باید ببینیم پس از پایان درگیری چه بر سر خانواده ها می آید و کودکان چگونه با فقدان عزیزانشان کنار می آیند. به اعتقاد من، سینما باید این بخش از واقعیت را نیز ثبت کند؛ زیرا خاطرات و دلتنگی های بازماندگان بخشی از تاریخ انسانی جنگ هستند و اگر هنرمندان به آن ها نپردازند، ممکن است در میان روایت های پرهیاهوی دیگر به فراموشی سپرده شوند.
کودکان؛ قربانیان خاموش پیامدهای جنگ
این کارگردان در ادامه به معرفی دومین فیلم خود با عنوان «آغوش کاغذی» پرداخت و گفت: این فیلم نیز با محوریت پیامدهای انسانی جنگ ساخته شده، اما این بار روایت از دریچه نگاه یک دختر پنج ساله شکل می گیرد. آوا زارعی نقش دختر خردسال این فیلم را ایفا می کند و ایمان میثمی نیز در نقش پدر حضور دارد. داستان درباره کودکی است که پدرش در جریان جنگ 41 روزه هر دو دست خود را از دست داده است. دختر برای پر کردن جای خالی دست های پدر، تصویر دست های او را روی کاغذ می کشد تا بتواند بار دیگر احساس در آغوش گرفتن پدر را تجربه کند. در واقع، کودک با استفاده از نقاشی تلاش می کند محدودیت جسمی پدر را در دنیای خیال خود جبران کند و شکل دیگری از ارتباط عاطفی را با او بسازد.
وی درباره ایده محوری «آغوش کاغذی» توضیح داد: آنچه برای من در این فیلم اهمیت داشت، نمایش عشق و پیوند میان پدر و فرزند بود؛ پیوندی که حتی آسیب های جسمی ناشی از جنگ نیز نمی تواند آن را از بین ببرد. دختری که پدرش دیگر دست ندارد، برای او دست می کشد تا بتواند تصویری از آغوشی را که به آن نیاز دارد، در ذهن خود زنده کند. این دست ها شاید روی کاغذ باشند و وجود خارجی نداشته باشند، اما عاطفه و محبتی که پشت این تصویر قرار دارد، کاملاً واقعی است. به نظرم همین تضاد میان واقعیت تلخ و دنیای معصومانه کودک، ظرفیت اصلی فیلم را شکل می دهد. کودک هنوز با زبان پیچیده بزرگسالان درباره جنگ و پیامدهای آن صحبت نمی کند، اما رفتار و نقاشی او به خوبی نشان می دهد که این اتفاق چگونه بر زندگی اش تأثیر گذاشته است.
روایت جنگ از دریچه دنیای کودکان
پدمه با اشاره به اهمیت انتخاب کودکان به عنوان شخصیت های اصلی این دو فیلم اظهار کرد: وقتی از جنگ رمضان و جنگ 12 روزه و پیامدهای آن صحبت می کنیم، معمولاً نگاه ها به سمت رزمندگان، مجروحان و خانواده های شهدا معطوف می شود، اما کودکان یکی از گروه هایی هستند که تأثیرات عمیق و ماندگار جنگ را تجربه می کنند. آن ها شاید نتوانند آنچه را اتفاق افتاده به درستی توضیح دهند، اما فقدان پدر، تغییر شرایط زندگی و اضطراب ناشی از اتفاقات را به شکل های مختلف تجربه می کنند. به همین دلیل ترجیح دادم در هر دو اثر از زاویه نگاه یک کودک به جنگ نزدیک شوم. در «سهم من از تو» با نوجوانی مواجه هستیم که دلتنگ پدر شهیدش است و در «آغوش کاغذی» کودکی پنج ساله تلاش می کند با نقاشی، محدودیت جسمی پدر جانبازش را جبران کند. این دو شخصیت با وجود تفاوت سنی و شرایط خانوادگی، یک نقطه مشترک دارند و آن تلاش برای حفظ پیوند عاطفی با پدر است.
فیلم کوتاه؛ ظرفیتی برای ثبت ناگفته های جنگ
وی با بیان اینکه فیلم کوتاه ظرفیت مناسبی برای پرداختن به موضوعات انسانی جنگ دارد، گفت: به نظرم یکی از ویژگی های مهم فیلم کوتاه این است که می تواند بدون ورود به روایت های گسترده و پیچیده، یک موقعیت انسانی را انتخاب کند و آن را با تمرکز و ظرافت به مخاطب منتقل سازد. در موضوع جنگ نیز همیشه لازم نیست به سراغ بازسازی صحنه های درگیری، عملیات نظامی یا روایت های پرهزینه برویم. گاهی یک شخصیت، یک موقعیت محدود و حتی یک شیء ساده می تواند تمام بار عاطفی یک اتفاق بزرگ را به دوش بکشد. پیراهن پدر در «سهم من از تو» و دست های نقاشی شده در «آغوش کاغذی» نمونه هایی از همین ظرفیت هستند. فیلم کوتاه این امکان را به فیلمساز می دهد که از دریچه ای محدود، به مفاهیمی گسترده مانند ایثار، فقدان، مقاومت، خانواده و امید بپردازد و مخاطب را با بخشی از واقعیت روبه رو کند که شاید در روایت های دیگر کمتر دیده شده باشد.
این فیلمساز درباره ضرورت حضور فیلمسازان در عرصه روایت جنگ رمضان و جنگ 12 روزه بیان کرد: هنرمندان در برابر اتفاقات مهم اجتماعی و تاریخی مسئولیت دارند و هرکدام باید متناسب با توانایی و زبان هنری خود به این موضوعات واکنش نشان دهند. ممکن است گروهی از افراد در میدان حضور داشته باشند و وظیفه ای را در آنجا انجام دهند، اما من به عنوان فیلمساز احساس کردم می توانم سهم خود را از طریق ساخت فیلم ادا کنم. این دو اثر تلاشی برای ثبت بخشی از واقعیت های انسانی جنگ هستند. نباید تصور کنیم که روایت جنگ فقط به فیلم های بلند سینمایی یا آثار مستند بزرگ محدود می شود؛ فیلم کوتاه نیز می تواند در ثبت خاطرات، انتقال تجربه ها و حفظ حافظه جمعی نقش داشته باشد. به ویژه اکنون که جامعه با تجربه جنگ و پیامدهای آن مواجه شده، ضرورت دارد فیلمسازان از فرصت های موجود برای روایت صادقانه و هنرمندانه این تجربه استفاده کنند.
پدمه با اشاره به فعالیت های پیشین خود در حوزه فیلم کوتاه اظهار کرد: «سهم من از تو» و «آغوش کاغذی» پنجمین تجربه من در عرصه فیلم کوتاه محسوب می شوند و پیش از این نیز آثاری با موضوعات اجتماعی ساخته ام. از جمله در یکی از فیلم ها به زندگی یک پزشک زن و در اثر دیگری به فعالیت های یک امدادگر پرداخته ام. همچنین موضوعاتی مانند اعتیاد نیز در تجربه های فیلمسازی من جای داشته است. انتخاب موضوع جنگ برای این دو اثر، ادامه همان دغدغه ای است که در آثار قبلی دنبال کرده ام؛ یعنی پرداختن به انسان هایی که در موقعیت های دشوار قرار می گیرند و تلاش می کنند با شرایط زندگی خود کنار بیایند. برای من مهم است که هر فیلم بتواند از زاویه ای تازه به یک مسئله انسانی نگاه کند و صرفاً بازگوکننده اطلاعاتی نباشد که مخاطب پیش تر نیز آن ها را شنیده است.
آماده سازی دو فیلم برای حضور در جشنواره های داخلی
وی درباره وضعیت آماده سازی و برنامه اکران این دو فیلم کوتاه گفت: مراحل فنی هر دو اثر به پایان رسیده و صداگذاری و سایر مراحل آماده سازی آن ها انجام شده است. برنامه ام این است که ابتدا فیلم ها را برای حضور در جشنواره های داخلی ارائه کنم و امیدوارم فرصت مناسبی برای نمایش و دیده شدن آن ها فراهم شود. با توجه به شرایط و اتفاقاتی که جامعه پشت سر گذاشته است، فکر می کنم نمایش چنین آثاری می تواند زمینه ای برای توجه بیشتر به ابعاد انسانی جنگ ایجاد کند. البته هنوز نمی توانم درباره زمان دقیق نمایش یا جشنواره هایی که این دو فیلم در آن ها حضور خواهند داشت، اظهار نظر قطعی داشته باشم، اما هر دو اثر با هدف حضور در رویدادهای سینمایی آماده شده اند و امیدوارم بتوانند ارتباط مناسبی با مخاطبان برقرار کنند.
این فیلمساز در پایان با اشاره به برنامه های آینده خود در عرصه سینما بیان کرد: پس از تجربه ساخت این مجموعه فیلم های کوتاه، تصمیم دارم به سمت تولید یک فیلم سینمایی با موضوعی اجتماعی بروم. در حال حاضر نگارش فیلمنامه این اثر را آغاز کرده ام و بخشی از اقدامات اولیه آن نیز انجام شده است. این فیلم مضمونی زنانه و اجتماعی دارد و امیدوارم بتوانم در ادامه مسیر، آن را برای حضور در جشنواره های سینمایی آماده کنم. تجربه ساخت فیلم های کوتاه، به ویژه آثاری که با امکانات محدود اما با دغدغه های انسانی تولید شده اند، برای من زمینه مناسبی فراهم کرده تا در پروژه بعدی به سراغ روایت گسترده تری بروم. با این حال، همچنان معتقدم فیلم کوتاه جایگاه مهمی در سینما دارد و می تواند موضوعات مهمی مانند جنگ، مقاومت و پیامدهای اجتماعی آن را با زبانی موجز، تأثیرگذار و ماندگار روایت کند.
انتهای پیام
{{name}}
{{content}}