معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
حسن حکیم باشی ، استاد و پژوهشگر علوم قرآنی در گفت وگو با ایکنا از خراسان رضوی و در تشریح مباحث مطرح شده در خصوص موضوع پاراگراف بندی قرآن کریم در المعجم المعیاری اظهار کرد: در مباحث علوم قرآنی موضوعاتی همچون تاریخ وحی و نزول، قرائات، تاریخ نگارش و خط مصحف، تعلیم و تعلم قرآن و دیگر مسائل مرتبط، جایگاه گسترده ای دارند، اما موضوع پاراگراف بندی یا مقطع گزینی قرآن سهم بسیار اندکی از این مباحث را به خود اختصاص داده است، از همین رو ورود پژوهشگرانی همچون محمود روحانی به این عرصه اقدامی دشوار و در عین حال
حسن حکیم باشی، استاد و پژوهشگر علوم قرآنی در گفت وگو با ایکنا از خراسان رضوی و در تشریح مباحث مطرح شده در خصوص موضوع پاراگراف بندی قرآن کریم در المعجم المعیاری اظهار کرد: در مباحث علوم قرآنی موضوعاتی همچون تاریخ وحی و نزول، قرائات، تاریخ نگارش و خط مصحف، تعلیم و تعلم قرآن و دیگر مسائل مرتبط، جایگاه گسترده ای دارند، اما موضوع پاراگراف بندی یا مقطع گزینی قرآن سهم بسیار اندکی از این مباحث را به خود اختصاص داده است، از همین رو ورود پژوهشگرانی همچون محمود روحانی به این عرصه اقدامی دشوار و در عین حال ارزشمند به شمار می رود.
وی با اشاره به پیشینه تقسیم بندی قرآن کریم افزود: تقسیم بندی و تنظیم نسخه های قرآن در قالب های گوناگون از جمله نسخه های تک برگی و مصحف هایی با 60، 120، 240، 300، 365 و حتی 1250 صفحه هر یک با اهداف و ملاحظات خاصی انجام شده است، حتی قرآن با تنظیم 600 صفحه ای که با نام عثمان طه شناخته می شود، ابتکار انحصاری او نیست و پیش از وی نیز نمونه هایی از این شیوه تنظیم و صفحه بندی وجود داشته است.
حکیم باشی با بیان اینکه شمارش و آمارگیری آیات قرآن از سال های آغازین با اهداف مختلف مورد توجه بوده است، تصریح کرد: افزون بر دو تقسیم اصلی آیه و سوره، تقسیم بندی های دیگری همچون جزء، حزب، ربع، رکوع، ورد، ثمن، منزل، قیراط و نقزه نیز در سنت قرآنی رواج داشته است که این تقسیم بندی ها از نظر مبنای شکل گیری یکسان نیستند و برخی حرف محور، بعضی کلمه محور و برخی دیگر مفهوم محور هستند.
این پژوهشگر علوم قرآنی ادامه داد: برای نمونه تقسیم قرآن به 30 جزء بر اساس شمارش حروف قرآن و تقسیم مجموع حدود 322 هزار حرف آن به 30 بخش صورت گرفته است، حزب نیز بر مبنای شمارش کلمات قرآن که تعداد آن ها بین 70 تا 75 هزار کلمه برآورد شده، شکل گرفته و ربع نیز به یک چهارم حزب گفته می شود؛ تقسیم بندی ای که امروزه همچنان در نسخه های رایج قرآن مشاهده می شود.
وی در ادامه به تفاوت رواج تقسیم بندی های حزب و ربع با رکوع اشاره کرد و گفت: بر خلاف حزب و ربع که در بخش غربی جهان اسلام و به ویژه شمال آفریقا رواج بیشتری دارند، تقسیم بندی رکوع بیشتر به سنت قرآنی شرق جهان اسلام مربوط است. این تقسیم بندی بر مبنای ارتباط مفهومی آیات انجام شده و در برخی نسخه های قرآن و به ویژه مصحف های چاپ شبه قاره هند، با علامت «ع» مشخص شده است.
حکیم باشی با تأکید بر اهمیت علمی رکوعات در مطالعات قرآنی بیان کرد: فقره بندی و تقسیم آیات به رکوع از آن جهت اهمیت دارد که می تواند در کشف ارتباطات میان متنی قرآن و شناخت تناسب مفهومی آیات هر سوره مؤثر باشد. این موضوع به ویژه در حوزه تفسیر قرآن کاربرد فراوانی دارد، چرا که شناخت مرزهای مفهومی آیات، زمینه بررسی دقیق تر پیوستگی موضوعی و ارتباط بخش های مختلف سوره ها را فراهم می کند، البته کاربرد تقسیم بندی رکوع تنها به مطالعات تفسیری محدود نمی شود و در تعیین میزان تلاوت روزانه افراد، قرائت های مجلسی، کتابت و آموزش قرآن نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
این استاد علوم قرآنی درباره خاستگاه تاریخی تقسیم بندی رکوعات اظهار کرد: در خصوص منشأ شکل گیری این تقسیم بندی ها دیدگاه های متفاوتی وجود دارد، یکی از مباحث مطرح در این زمینه به این پرسش بازمی گردد که آیا در نمازهای واجب و مستحب پس از قرائت سوره حمد باید یک سوره کامل خوانده شود یا می توان بخشی از یک سوره را که آیات آن از ارتباط مفهومی برخوردارند، قرائت کرد. در همین چارچوب، مجموع 6236 آیه قرآن کریم در برخی تقسیم بندی ها به حدود 520 تا 580 رکوع تقسیم شده است.
حکیم باشی با اشاره به پژوهش محمود روحانی در زمینه پاراگراف بندی مفهومی قرآن گفت: ایشان با توجه به اینکه از دیدگاه مفسران، تعیین مرزهای مفهومی و پاراگراف بندی قرآن امری توقیفی نیست و در عین حال پژوهش های گسترده و مستقلی نیز در این زمینه انجام نشده است، وارد این حوزه پژوهشی شده و مبنای کار وی تقسیم قرآن کریم به 558 رکوع است. در این پژوهش سوره فاتحةالکتاب و 35 سوره پایانی قرآن هر یک دارای یک رکوع در نظر گرفته شده اند، بنابراین این 36 سوره در بررسی ها و مقایسه های اصلی پژوهش مورد توجه قرار نگرفته اند.
این پژوهشگر با اشاره به کتاب سه جلدی المعجم المعیاری فی تفصیل مقاطع سور القرآن الکریم اظهار کرد: نویسنده در این اثر بر پاراگراف بندی و تعیین مقاطع مفهومی سوره های قرآن تأکید کرده و در مقدمه ای 270 صفحه ای، روش پژوهش خود را در قالب 11 مرحله و با ارائه 38 جدول توضیح داده که این حجم از تبیین روش شناختی نشان دهنده گستردگی مراحل بررسی و تلاش برای ارائه چارچوبی مشخص در تحلیل مقاطع سوره های قرآن است.
وی با بیان اینکه شناخت ساختار و نظم قرآن همچنان از موضوعات مهم و پیچیده مطالعات قرآنی به شمار می رود، افزود: محمود روحانی با توجه به ویژگی خاص اسلوب، نظم و زبان قرآن معتقد است که با وجود پژوهش های فراوان انجام شده، همچنان جنبه هایی رازگونه در ساختار و نظم این کتاب آسمانی وجود دارد که نیازمند بررسی های عمیق تر است.
حکیم باشی با تشریح گستره منابع مورد استفاده در این تحقیق گفت: محمود روحانی برای انجام این پژوهش حدود 200 منبع و مأخذ قرآنی را بررسی کرده است؛ این منابع از تفسیر مقاتل بن سلیمان تا نرم افزارهای قرآنی معاصر را دربرمی گیرد، همچنین وی برای تکمیل بررسی های خود، قرائت های نماز تراویح در طول یک ماه مبارک رمضان در مسجدالحرام را شنیده و با سایر منابع و داده های پژوهشی مقایسه کرده است.
وی در پایان با ارزیابی جایگاه علمی این اثر سه جلدی اظهار کرد: کتاب المعجم المعیاری از جمله پژوهش هایی است که ظرفیت بهره برداری علمی آن به سال های طولانی محدود نمی شود و می تواند در دهه های آینده و حتی تا صدها سال، زمینه ساز مطالعات و یافته های تازه در حوزه علوم قرآنی باشد. محمود روحانی با آگاهی از دشواری های این مسیر، وارد عرصه ای کمتر پیموده شده شد و اثری پژوهشی بر جای گذاشت که می تواند مبنای بررسی های گسترده تر درباره ساختار مفهومی و ارتباطات درونی آیات قرآن کریم قرار گیرد.
انتهای پیام
{{name}}
{{content}}