رهبر شهید انقلاب به حدیث به منزله میراثی زنده و راهگشا برای هدایت جامعه می نگریستند

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، علی عبدالله زاده ، عضو هیئت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی، امروز، 25 آبان ماه، در همایش بین المللی حکمرانی فرهنگ و هویت ایرانی و اسلامی در مکتب مجاهد شهید، امام خامنه ای، که در دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی برگزار شد، اظهار کرد: رهبر شهید از میراث حدیثی برای فرهنگ سازی استفاده می کردند و برای مثال، هنگامی که درباره مسئله بصیرت سخن می گویند، به کلام امیرالمؤمنین(ع) استناد می کنند و بارها یادآور می شوند که کسی می تواند در مسیر قیام برای خدا و انجام مسئولیت

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، علی عبدالله زاده، عضو هیئت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی، امروز، 25 آبان ماه، در همایش بین المللی حکمرانی فرهنگ و هویت ایرانی و اسلامی در مکتب مجاهد شهید، امام خامنه ای، که در دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی برگزار شد، اظهار کرد: رهبر شهید از میراث حدیثی برای فرهنگ سازی استفاده می کردند و برای مثال، هنگامی که درباره مسئله بصیرت سخن می گویند، به کلام امیرالمؤمنین(ع) استناد می کنند و بارها یادآور می شوند که کسی می تواند در مسیر قیام برای خدا و انجام مسئولیت های الهی قدم بردارد که از دو ویژگی بصیرت و صبر برخوردار باشد. بنابراین، قطعاً نگاه ایشان استمرار بخش جهت گیری معرفتی انقلاب اسلامی در حوزه توجه به حدیث بوده است.

وی با اشاره به نقش انقلاب اسلامی در فعالیت های حدیثی افزود: قطعاً انقلاب اسلامی توانسته است فعالیت های حدیثی را هم سامان دهی کند و هم گسترش و تقویت ببخشد. بسیاری از مؤسسات مهم حدیثی، از جمله مؤسسه دارالحدیث، با حمایت حضرت امام و رهبری انقلاب فعالیت خود را آغاز کردند و به مسیر خود ادامه دادند.

عضو هیئت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی تصریح کرد: در دوران انقلاب اسلامی، مؤسسات مرتبط با نهج البلاغه و صحیفه سجادیه شکل گرفتند و توسعه یافتند. حتی توجه به نهج البلاغه و صحیفه سجادیه در رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه ها نیز از برکات همین جهت گیری معرفتی و معارفی انقلاب اسلامی است. بنابراین، تمام این ظرفیت ها در شخصیت رهبر شهید نیز بازتاب پیدا کرده است و ایشان ادامه دهنده و استمرار بخش همان جهت گیری معرفتی انقلاب اسلامی در حوزه توجه به حدیث بودند.

عبدالله زاده با تأکید بر اینکه رهبر شهید انقلاب هنگامی که درباره روایات سخن می گفتند، گویی با یک گنجینه ارزشمند مواجه بودند، بیان کرد: ایشان معتقد بودند که احادیث و میراث اهل بیت(ع) تنها متعلق به شیعیان نیست، بلکه برادران اهل سنت و حتی تمام بشریت نیز می توانند از این معارف بهره مند شوند. برای مثال، نهج البلاغه کتابی است که هم برای شیعیان، هم برای برادران اهل سنت و هم برای تمام بشریت می تواند راهگشا و حاوی معارف ارزشمند باشد. بنابراین، در نگاه ایشان، این میراث معرفتی فراتر از تعصبات مذهبی، ظرفیت هدایت و راهنمایی انسان ها را دارد.

وی تأکید کرد: شخصیت رهبر شهید به گونه ای بود که به نظر می رسد هیچ محدثی که به معنای واقعی کلمه در دانش حدیث تخصص داشته باشد، نمی تواند نسبت به تسلط و شناخت حدیثی ایشان بی توجه باشد. برای نمونه، ایشان در دیدار با مردم قم در سال 1388، هنگامی که درباره خاندان اشعری سخن می گویند، به مهاجرت این خاندان به قم و نقش آنان در پایه گذاری مکتب حدیثی قم اشاره می کنند. همچنین در مباحث مربوط به یمن، به علمایی از مازندران و طبرستان اشاره می کنند که به آن منطقه مهاجرت کرده بودند. این نمونه ها نشان می دهد که ایشان شناخت دقیقی از تاریخ شکل گیری و تحول مکاتب حدیثی داشتند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: نمونه دیگر را می توان در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» مشاهده کرد که ظاهراً مربوط به دوران پیش از انقلاب است. ایشان در این اثر، هنگام بحث درباره ابن عباس، به جایگاه وی در میان صحابه و برخورداری او از روایات مستقیم پیامبر(ص) اشاره می کنند. همچنین در تحلیل نامه ای که سید رضی در نهج البلاغه درباره فرار یکی از کارگزاران حکومت امیرالمؤمنین(ع) و تصرف اموال بیت المال آورده است، به نکته ای تاریخی توجه می کنند و توضیح می دهند که چرا سید رضی نام ابن عباس را به صراحت در آن نامه ذکر نکرده است. به تحلیل ایشان، این مسئله می تواند با شرایط تاریخی دوران بنی عباس و موقعیت سید رضی در آن دوره ارتباط داشته باشد. چنین دقت هایی در تحلیل عبارات نهج البلاغه و بررسی روایات، نشان دهنده شناخت عمیق ایشان از منابع حدیثی و زمینه های تاریخی آن هاست.

وی همچنین با بیان سایر دقت های حدیثی رهبر شهید انقلاب تصریح کرد: در کتاب «انسان 250 ساله»، به ویژه در مباحث مربوط به امام صادق(ع)، می توان نمونه هایی از این دقت های حدیثی و تاریخی را مشاهده کرد. امام خامنه ای حتی در برخی مباحث به دیدگاه های رجالی و ارزیابی راویان اشاره می کنند؛ دیدگاه هایی که طرح آن ها در درس های خارج فقه و اصول نیز چندان رایج نیست. بنابراین، این موارد نشان می دهد که ایشان علاوه بر آشنایی گسترده با منابع حدیثی، از قدرت تحلیل و ارزیابی تخصصی روایات نیز برخوردار بودند.

این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه رهبر شهید از میراث حدیثی برای فرهنگ سازی استفاده می کردند، اظهار کرد: برای مثال، هنگامی که ایشان درباره مسئله بصیرت سخن می گویند، به کلام امیرالمؤمنین(ع) استناد می کنند و بارها یادآور می شوند که کسی می تواند در مسیر قیام برای خدا و انجام مسئولیت های الهی قدم بردارد که از دو ویژگی برخوردار باشد: نخست، بصیرت و دوم، صبر و استقامت.

همچنین هنگامی که درباره مقاومت و ایستادگی در برابر جبهه استکبار سخن می گویند، استنادهای ایشان به احادیث و معارف اهل بیت(ع) قابل توجه است. بنابراین، پشتوانه بسیاری از مفاهیم فرهنگی و اجتماعی که ایشان در جامعه ترویج می کردند، یک میراث و گنجینه ارزشمند حدیثی بود.

عبدالله زاده با اشاره به توصیه های امام خامنه ای مبنی بر انس جوانان با نهج البلاغه افزود: ایشان علاوه بر انس فراوان با نهج البلاغه، به جوانان نیز توصیه می کردند که به طور ویژه با این کتاب ارزشمند مأنوس شوند. این توصیه در سالی که به شهادت رسیدند نیز مورد تأکید قرار گرفت.

وی در پایان با تأکید بر لزوم و اهمیت گوش سپردن به رهنمودهای رهبر شهید انقلاب گفت: از نگاه رهبر شهید، سخت ترین کار حوزه های علمیه امروز لزوماً این نیست که یک درس خارج درباره ولایت فقیه برگزار کنند یا به سراغ مباحث فقهی مربوط به قضاوت بروند؛ بلکه کار دشوارتر این است که حوزه های علمیه بتوانند شیوه های دشمن را بشناسند، حیله ها و روش های او را درک کنند و راه های نفوذ و تأثیرگذاری او را تشخیص دهند. در مجموع، تفاوت اساسی رویکرد رهبر شهید با نگاه صرفاً اخباری به حدیث در این بود که ایشان حدیث را نه فقط به عنوان متنی برای نقل و استناد، بلکه به مثابه میراثی زنده و راهگشا برای فهم مسائل انسان معاصر و هدایت جامعه می دانستند.

انتهای پیام

نظرات

captcha