گذار کتابخانه ها از الگوی سنتی به کانون های جامعه محور

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، آزاده نظربلند ، دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور امروز 25 آبان ماه در گردهمایی کتابداران مشهدالرضا(ع) و تجدید میثاق با آرمان های رهبر شهید کتاب خوان که در تالار قدس کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی برگزار شد، با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد کتابخانه های عمومی از الگوی کتابخانه محور به جامعه محور اظهار کرد: کتابخانه ها باید علاوه بر امانت کتاب به کانون های مشارکت فرهنگی، بستر شکوفایی خلاقیت کودکان و نوجوانان و مرکز مشارکت های اجتماعی تبدیل شوند.

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور امروز 25 آبان ماه در گردهمایی کتابداران مشهدالرضا(ع) و تجدید میثاق با آرمان های رهبر شهید کتاب خوان که در تالار قدس کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی برگزار شد، با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد کتابخانه های عمومی از الگوی کتابخانه محور به جامعه محور اظهار کرد: کتابخانه ها باید علاوه بر امانت کتاب به کانون های مشارکت فرهنگی، بستر شکوفایی خلاقیت کودکان و نوجوانان و مرکز مشارکت های اجتماعی تبدیل شوند. وی با گرامیداشت یاد و نام رهبر شهید انقلاب اسلامی افزود: ایشان شخصیتی برجسته و به حق رهبر کتاب خوانی بودند. شناخت عمیقی از حوزه های گوناگون مانند شعر، داستان، ادبیات و علوم انسانی، اخلاق و فلسفه داشتند و انس دیرینه ایشان با کتابک که همراه با شناخت دقیق آثار و نویسندگان بود در بازدیدهایشان از نمایشگاه کتاب نیز کاملاً مشهود بود. دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور ادامه داد: ایشان ساعت ها برای بازدید از غرفه های مختلف نمایشگاه کتاب وقت می گذاشتند، درباره کتاب های تألیفی و ترجمه شده در موضوعات گوناگون دیدگاه های تخصصی ارائه می کردند و همواره به ترویج مطالعه سفارش داشتند. نظربلند با بیان اینکه توصیه های رهبر شهید ایران برای فعالان حوزه کتاب مسئولیت و هدفی روشن ترسیم می کند، تصریح کرد: کتاب باید در متن زندگی افراد جامعه جاری باشد و مطالعه به عنوان بخشی از زیست فرهنگی جامعه ترویج شود. وی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب بر جایگاه کتابداران در دیدار سال 1390 گفت: کتابدار تنها امانت دهنده و تحویل گیرنده کتاب نیست، بلکه باید مشاور خواننده باشد، کتاب های مناسب را معرفی کند، محتوا را به مخاطب بشناساند و مراجعان را به کتاب خوانی هدفمند هدایت کند. دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور بیان کرد: ایشان همواره توصیه می کردند ابتدا افراد جامعه را به حضور در کتابخانه خو دهیم و سپس کتاب خوب به آن ها معرفی کنیم. این رهنمودها رسالت کتابداران، اهالی کتاب و فعالان فرهنگی را دوچندان می کند و وظیفه ما را برای تلاش جدی تر در این عرصه سنگین تر می سازد.

لزوم حرکت از کتابخانه محوری به جامعه محوری

نظربلند با اشاره به تلاش این نهاد برای تحقق دیدگاه های رهبر شهید انقلاب در ترویج فرهنگ مطالعه، اظهار کرد: در همین راستا تلاش کرده ایم رویکرد کتابخانه ها را از الگوی کتابخانه محور به سمت جامعه محور سوق دهیم؛ به این معنا که کتابخانه علاوه بر امانت دادن کتاب و فراهم سازی فضای مطالعه به کانون مشارکت فرهنگی تبدیل شود. کتابخانه می تواند بستر بالندگی استعداد کودکان و نوجوانان مرکز فعالیت های اجتماعی و گره گشای بسیاری از مسائل فردای کشور باشد. وی با اشاره به برنامه نهاد کتابخانه های عمومی در گسترش نقاط خدمت در مناطق محروم بیان کرد: یکی از اولویت های توسعه در نهاد رسیدگی ویژه به مناطق کم برخوردار و فاقد کتابخانه است؛ در همین زمینه روز گذشته و با حضور رئیس جمهور، 34 کتابخانه سیار جدید راه اندازی شد که به مناطق فاقد کتابخانه اعزام می شوند. دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور افزود: در برخی از این مناطق کتابخانه از معدود مراکز فرهنگی فعال برای دسترسی مردم به کتاب است. با الحاق این خودروهای سیار هم اکنون چهار هزار و 775 نقطه خدمت در سراسر کشور فعال است که از این طریق خدمات کتابخانه ای به گروه های مختلف جامعه ارائه می شود. نظربلند درباره دیگر رویکردهای نهاد گفت: ارائه خدمات به گروه های ویژه از اولویت های ما است؛ در حال حاضر کتابخانه های عمومی به کودکان، نوجوانان، سالمندان و افراد دارای نیازهای خاص از جمله نابینایان، ناشنوایان، کم بینایان و کم شنوایان خدمات تخصصی ارائه می دهند. دبیرکل نهاد کتابخانه های عمومی کشور به کارکردهای اجتماعی کتابخانه ها اشاره کرد و ادامه داد: کتابخانه های عمومی بستری برای رشد فردی هستند و به افراد کمک می کنند با پیشینه تمدنی و ارزش های فرهنگی و دینی خود آشنا شوند؛ امری که توانایی جامعه را در مواجهه هوشمندانه با بحران ها و اثرگذاری اجتماعی ارتقا می دهد.

آستان قدس رضوی؛ از یک قرن نشر معارف تا فعالیت 58 کتابخانه در کشور

در ادامه، عبدالحمید طالبی، رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با اشاره به پیشینه تمدنی حرم مطهر رضوی اظهار کرد: این آستان مقدس از دیرباز با دو نهاد کتابخانه و مدرسه علمیه پیوند داشته است. نخستین نسخه خطی قرآن کریم به کتابت یک کاتب اصفهانی در آستان قدس رضوی نگهداری می شود و ابن بطوطه نیز در سفرنامه اش به مدارس علمیه اطراف حرم در قرن های هفتم و هشتم هجری اشاره کرده است؛ مدارسی مانند دودر، پریزاد، بالاسر و میرزاجعفر گواهی روشن بر حضور پرشور دانش پژوهان در این بارگاه نورانی بوده اند. وی با اشاره به نام گذاری سال 1405 با عنوان «روایت یک قرن نشر معارف در حریم عالم آل الله»، بیان کرد: نخستین اثر چاپی آستان قدس رضوی در سال 1305 هجری شمسی منتشر شد. به همین مناسبت دبیرخانه ای آغاز به کار کرده و با فراخوان مقاله، در هفته کتاب سال آینده گزارشی جامع از یک قرن فعالیت انتشاراتی این مجموعه در حوزه معارف اسلامی ارائه خواهد شد. رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی درباره گستره آثار این نهاد گفت: دامنه تولیدات آستان قدس رضوی از حوزه کودک تا سطوح دانشگاهی و حوزوی را دربرمی گیرد و تألیف درس نامه ها در مدارس امام رضا(ع)، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع) و مدرسه عالی فقاهت با جدیت پیگیری می شود. طالبی احیا، حفاظت و نشر میراث مکتوب را از محورهای اساسی این مجموعه دانست و افزود: علاوه بر نگهداری از گنجینه های خطی نفیس در کتابخانه مرکزی، بسترسازی برای دسترسی پژوهشگران و ارائه دیجیتال این منابع به جامعه علمی کشور توسعه یافته است. وی با مرور خاطره ای از انس رهبر شهید انقلاب با کتابخانه آستان قدس رضوی گفت: ایشان نقل کرده اند که در دوران نوجوانی و جوانی ساعت ها در کتابخانه آستان قدس غرق در مطالعه می شدند؛ چنان که گاهی با گذشت ساعت ها و پس از پایان اذان ظهر متوجه گذر زمان می شدند. این روحیه در دوران میانسالی و کهنسالی نیز استمرار داشت و ایشان همواره کتاب را عصاره تمدن ها می دانستند و بر احیای سنت کتاب خوانی پای می فشردند. رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با اشاره به موقوفات رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: رهبر شهید بزرگ ترین واقف کتاب به این آستان مقدس به شمار می روند؛ اهدای بیش از 14 هزار نسخه خطی و بیش از چهار نسخه سنگی در کارنامه ایشان ثبت است و آخرین محموله اهدایی خطی ایشان نیز در بهمن ماه 1404 به کتابخانه منتقل شد. طالبی با قدردانی از اهتمام تولیت های فقید و شهید آستان قدس رضوی گفت: زنجیره کاملی از تألیف، احیا، چاپ، نشر و ترویج کتاب در این مجموعه شکل گرفته است و هم اکنون 58 کتابخانه وابسته به آستان قدس رضوی در مشهد و سراسر کشور به عنوان پایگاه های فعال ترویج کتاب خوانی به جامعه خدمت رسانی می کنند.

توسعه کتاب خوانی و دسترسی به آثار در داخل و خارج از کشور

وی با اشاره به برنامه های مشترک آستان قدس رضوی و نهاد کتابخانه های عمومی کشور اظهار کرد: طرح «آفتاب مهربانی» امسال برای چهارمین سال پیاپی به منظور ارسال کتاب به مناطق دوردست و کم برخوردار اجرا شد. طالبی به طرح های ویژه حرم مطهر رضوی اشاره کرد و افزود: اجرای طرح «باب الکتاب» و راه اندازی «رواق کتاب» و «رواق مطالعه» در فضاهای زیارتی از برنامه های پیش رو برای استفاده زائران است. این اقدامات در سطح بین المللی نیز با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امور خارجه، از طریق ترجمه و نشر آثار به زبان های گوناگون دنبال می شود. رئیس سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با اشاره به مصوبات پنجمین کنگره جهانی امام رضا(ع) تصریح کرد: تولید آثار برای معرفی ابعاد سه گانه سیره اهل بیت(ع) به نتیجه رسیده و این منابع جهت بهره برداری عمومی در اختیار نهاد کتابخانه های عمومی کشور قرار خواهد گرفت.

اهدای 90 هزار جلد کتاب به کتابخانه های روستایی و سیار

همچنین مسعود فرزانه، مدیرعامل انتشارات به نشر با اشاره به برنامه های این انتشارات در گردهمایی کتابداران اظهار کرد: نخستین بخش اجرای چهارمین دوره طرح «آفتاب مهربانی» در راستای عدالت فرهنگی و توزیع عادلانه کتاب در مناطق کم برخوردار بود. وی افزود: در قالب این طرح کتاب هایی از بیش از 20 ناشر کشور براساس نیازسنجی بومی انتخاب شد و امروز 90 هزار جلد کتاب پرفروش دو سال اخیر به کتابخانه های روستایی و سیار سراسر کشور افزوده شد. مدیرعامل انتشارات به نشر با اشاره به شرایط برخی مناطق مرزی و روستایی دریافت کننده کتاب گفت: برخی از این مناطق پیش تر هدف تهاجم و تهدیدهای دشمنان قرار داشته اند؛ پاسخ ما به زبان زور و جنگ، ارسال کتاب و تجلی تمدن ریشه دار و فرهنگ اصیل ملت ایران است. فرزانه به رونمایی از اثر جدید این انتشارات اشاره کرد و افزود: کتاب «رستاخیز آه» ادای دین اهالی قلم به رهبر شهید و بدرقه باشکوه پیکر ایشان است که طی 6 ماه تلاش انتشارات به نشر تدوین شده است. این کتاب 23 روایت مستند از لحظات بدرقه در مشهد، تهران، قم و عراق و روزهای اندوه ملت را گردآوری کرده است. وی تنوع زاویه دید را ویژگی بنیادین این اثر برشمرد و ادامه داد: راویان کتاب تنها چهره های سیاسی و نزدیکان ایشان نیستند؛ بلکه هر روایت از پنجره ای مستقل، صمیمی، جزئی نگر و انسانی به بازخوانی جایگاه رهبر شهید می پردازد تا تصویری چندوجهی و جامع پیش روی مخاطب ترسیم شود. «رستاخیز آه» بیانگر پیوند اندوه های فردی و تبدیل آن به خیزش و همدلی جمعی در بستر تاریخ معاصر است.

نویسندگان از توجه جهانی به ایران برای معرفی رهبر شهید بهره گیرند

در ادامه محسن مؤمنی شریف، نویسنده و پژوهشگر با توصیف فضای کتابخانه شخصی رهبر شهید اظهار کرد: در آن کتابخانه دو اثر هنری چشم نواز خودنمایی می کرد؛ تابلویی از استاد کیخسرو خروش و قطعه ای خوشنویسی به خط ثلث از آیت الله سیدمرتضی نجومی با مضمون یکی از حکمت های نهج البلاغه درباره ضرورت خودسازی پیش از آموزش دیگران، همچنین رهبر شهید آثار نوقلمان را در کنار آثار چهره های نام آشنا با دقت مطالعه می کردند و نکاتی را در حاشیه صفحات یادداشت می نمودند. این پژوهشگر در پایان با اشاره به موقعیت ویژه ایران در عرصه بین الملل گفت: شرایط امروز جهان انگیزه و توجه به شناخت ملت ایران را دوچندان کرده است؛ بنابراین نویسندگان و پژوهشگران باید با آثاری دقیق و ترجمه پذیر از این فرصت جهانی برای تبیین ابعاد فکری و عملی رهبر شهید انقلاب و پیام انقلاب اسلامی به بهترین نحو استفاده کنند. انتهای پیام

نظرات

captcha