بانک ها از اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا فاصله گرفته اند

حجت الاسلام والمسلمین احمدعلی یوسفی، کارشناس اقتصاد  اسلامی و استاد حوزه و دانشگاه ، در گفت وگو با ایکنا، با انتقاد از عملکرد نظام بانکی کشور اظهار کرد: بانک ها قانون عملیات بانکی بدون ربا را کنار گذاشته اند و در عمل به شیوه ای متفاوت از الزامات این قانون فعالیت می کنند؛ در حالی که بر اساس تأکیدات امام خمینی(ره)، وجود ربا در نظام بانکی با ماهیت جمهوری اسلامی ایران سازگار نیست.

حجت الاسلام والمسلمین احمدعلی یوسفی، کارشناس اقتصاد  اسلامی و استاد حوزه و دانشگاه، در گفت وگو با ایکنا، با انتقاد از عملکرد نظام بانکی کشور اظهار کرد: بانک ها قانون عملیات بانکی بدون ربا را کنار گذاشته اند و در عمل به شیوه ای متفاوت از الزامات این قانون فعالیت می کنند؛ در حالی که بر اساس تأکیدات امام خمینی(ره)، وجود ربا در نظام بانکی با ماهیت جمهوری اسلامی ایران سازگار نیست.

وجود چرخه سه گانه و معیوب در اقتصاد ایران

وی با اشاره به وجود چرخه ای سه گانه و معیوب در اقتصاد ایران افزود: وادادگی ارزی، خلق پول مخرب و گسترش انحصارات در بخش های مختلف اقتصادی، سه ضلع این چرخه معیوب را تشکیل می دهند. این انحصارات در حوزه های تولید، توزیع، صادرات و واردات وجود دارند و در کنار مسئله ربا، زمینه ساز تورم شدید و کاهش ارزش پول ملی شده اند.

این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه عوامل اصلی افزایش قیمت ها تا حد زیادی در اختیار سیاست گذاری دولت قرار دارد، تصریح کرد: این سه عامل از جمله عواملی هستند که به افزایش قیمت ها دامن می زنند. در کنار این مسائل، عملکرد نظام بانکی نیز نیازمند اصلاح جدی است؛ چراکه بانک ها در موارد متعددی به الزامات قانون عملیات بانکی بدون ربا پایبند نیستند.

انتقاد از نفوذ فعالیت بانک ها در حوزه های اقتصادی

یوسفی با انتقاد از نفوذ و گسترش فعالیت بانک ها در حوزه های اقتصادی اظهار کرد: بانک ها با گسترش بنگاه داری و حضور در بخش های مختلف اقتصاد، عملاً به ایجاد انحصار دامن زده اند. در جریان بررسی اصلاح قانون بانک مرکزی نیز سه ماده با هدف مقابله با این مشکلات پیشنهاد شده بود که هر سه از پشتوانه فقهی و دیدگاه های صریح امام راحل، امام شهید و مراجع تقلید برخوردار بودند.

وی ادامه داد: یکی از محورهای مهم این پیشنهادها، ممنوعیت بنگاه داری بانک ها بود. در این زمینه، تأکیدات صریحی از سوی امام شهید مطرح شده است و اساساً نمی توان نسبت به ضرورت جلوگیری از ورود بانک ها به فعالیت های بنگاه داری بی توجه بود.

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به دیدگاه های فقهی درباره ضرورت اجرای بانکداری بدون ربا گفت: حتی رئیس شورای فقهی بانکداری جمهوری اسلامی ایران نیز درباره وضعیت اجرای این قانون اظهارنظر صریحی داشته است. آیت الله مصباحی مقدم تأکید کرده اند که قانون عملیات بانکی بدون ربا همچنان اعتبار دارد و مسئله اصلی، اجرای درست آن است؛ زیرا در موارد بسیاری شاهد هستیم که عملکرد نظام بانکی با مفاد این قانون انطباق ندارد.

یوسفی افزود: به تعبیر آیت الله مصباحی مقدم، نظام بانکی این قانون را کنار گذاشته و در عمل مسیر دیگری را دنبال می کند. وقتی چنین اظهارنظری از سوی فردی مطرح می شود که هم در حوزه اقتصاد و هم در فقه اقتصادی صاحب نظر است و سابقه چند دهه مسئولیت دارد، باید نسبت به ابعاد و پیامدهای آن تأمل کرد.

تأکید امام خمینی(ره) بر ناسازگاری ربا با ماهیت جمهوری اسلامی ایران

وی با یادآوری تأکید امام خمینی(ره) بر ناسازگاری ربا با ماهیت جمهوری اسلامی ایران، اظهار کرد: اگر در نظام بانکی کشور ربا وجود داشته باشد، نمی توان آن را با آرمان ها و مبانی جمهوری اسلامی سازگار دانست. با وجود چنین تأکیداتی، به نظر می رسد حساسیت لازم نسبت به فاصله میان قانون و عملکرد نظام بانکی وجود ندارد.

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به تفاوت سود فعالیت اقتصادی مشروع با ربا بیان کرد: در فعالیت اقتصادی سالم، سرمایه گذار باید در سود و زیان فعالیت شریک باشد و ریسک اقتصادی را بپذیرد. نمی توان صرفاً با تعیین نرخ های ثابت و بدون پذیرش ریسک، هر نوع دریافتی را در قالب سود فعالیت اقتصادی توجیه کرد.

یوسفی تأکید کرد: اسلام به شدت از سود حاصل از فعالیت اقتصادی سالم و مشروع حمایت می کند؛ اما در این نوع فعالیت، صاحب سرمایه باید در نتایج واقعی فعالیت اقتصادی شریک باشد؛ چه فعالیت با سود همراه شود و چه زیان به بار آورد. بنابراین، تفاوت اساسی میان سود مشروع و ربا در ماهیت فعالیت اقتصادی، پذیرش ریسک و مشارکت واقعی در سود و زیان است.

انتهای پیام

نظرات

captcha