فراخوان «جان شهر»؛ فرصتی برای روایت سبک زندگی در سینما

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری نیمه جشنواره «جان شهر» (فراخوان طرح و فیلمنامه با محوریت سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی) با حضور مریم پیرکاری و علی رستگار، مدیر روابط عمومی جشنواره ، امروز 23 آبان در پردیس سینمایی ملت برگزار شد. در آغاز برنامه، علی رستگار با اشاره به رویکردهای مؤسسه تصویر شهر در حوزه تولید آثار سینمایی و مدیریت فضاهای فرهنگی، گفت: این مؤسسه در سال های گذشته دو مأموریت اصلی را دنبال کرده است که تولید فیلم های سینمایی و مدیریت سینماها از جمله پردیس سینمایی ملت را شامل می شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست خبری نیمه جشنواره «جان شهر» (فراخوان طرح و فیلمنامه با محوریت سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی) با حضور مریم پیرکاری و علی رستگار، مدیر روابط عمومی جشنواره، امروز 23 آبان در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.

در آغاز برنامه، علی رستگار با اشاره به رویکردهای مؤسسه تصویر شهر در حوزه تولید آثار سینمایی و مدیریت فضاهای فرهنگی، گفت: این مؤسسه در سال های گذشته دو مأموریت اصلی را دنبال کرده است که تولید فیلم های سینمایی و مدیریت سینماها از جمله پردیس سینمایی ملت را شامل می شود. پردیس ملت در این سال ها به یکی از پایگاه های مهم اهالی سینما تبدیل شده و با میزبانی از جشنواره ها و رویدادهای سینمایی، نقش مؤثری در جریان فرهنگی و هنری کشور داشته است.

وی با اشاره به تغییر رویکرد مؤسسه تصویر شهر در دوره مدیریت مریم پیرکاری اظهار کرد: در کنار فعالیت های پیشین، موضوع استعدادیابی نیز به عنوان یکی از محورهای جدی فعالیت مؤسسه مورد توجه قرار گرفت. این سیاست به ویژه از زمان برگزاری نهمین جشنواره فیلم شهر در سال گذشته با تمرکز بر شناسایی استعدادهای جوان در حوزه فیلمنامه نویسی دنبال شد. هدف گذاری صورت گرفته این است که جشنواره فیلم شهر از دوره دهم، به بستری جدی برای معرفی و حمایت از فیلم اولی ها تبدیل شود.

رستگار ادامه داد: جشنواره فیلم شهر با توجه به موضوعات مرتبط با زیست شهری، ظرفیت آن را دارد که به یکی از نخستین فرصت های جدی برای حضور و تجربه اندوزی فیلم سازان جوان تبدیل شود. همان گونه که جشنواره فیلم فجر در بخش نگاه نو زمینه معرفی شماری از فیلم سازان فیلم اولی را فراهم کرده است، جشنواره فیلم شهر نیز می تواند با تمرکز بر مسائل و ظرفیت های زندگی شهری، مسیر ورود استعدادهای تازه به سینما را هموار کند.

وی در تشریح اقدامات انجام شده در این زمینه به رویداد «قصه شهر جنگی» اشاره کرد و گفت: این رویداد یکی از نخستین اقدامات جدی مؤسسه تصویر شهر پس از نهمین جشنواره فیلم شهر بود که با هدف بررسی نسبت جنگ و شهر طراحی شد. فراخوان آن در اردیبهشت ماه امسال منتشر شد و در مدت زمانی کوتاه، 106 طرح و فیلمنامه سینمایی با موضوع جنگ و شهر به دبیرخانه رسید.

مدیر روابط عمومی جشنواره فیلم شهر اضافه کرد: آثار رسیده با حضور داورانی از جمله محمود کلاری، محمدحسین مهدویان، انوری زاده، حسین کرمی، میثم مولایی و محمدرضا منصوری بررسی شد و در نهایت سه طرح به عنوان آثار برگزیده انتخاب شدند. پس از اعلام نتایج نیز قرارداد همکاری با نویسندگان این طرح ها منعقد شد تا مراحل نگارش فیلمنامه کامل و ورود آثار به فرایند تولید دنبال شود. برنامه ریزی صورت گرفته این است که این سه اثر در دهمین جشنواره فیلم شهر به نمایش درآیند.

«جان شهر»؛ بستری برای روایت مسائل زندگی شهری

رستگار با بیان اینکه مؤسسه تصویر شهر در پی ایجاد نظامی مشخص برای حمایت از طرح ها و فیلمنامه های مرتبط با اولویت های فرهنگی و اجتماعی شهر است، تصریح کرد: با توجه به حجم بالای طرح ها و فیلمنامه هایی که به صورت روزانه، ماهانه و سالانه به مجموعه های سینمایی ارسال می شود، ضروری بود چارچوبی روشن برای شناسایی موضوعات اولویت دار طراحی شود. بر همین اساس، رویداد «جان شهر» با محوریت سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی شکل گرفت تا زمینه نگارش و تولید آثار نمایشی درباره مسائل و ظرفیت های زندگی شهری فراهم شود.

وی با اشاره به اینکه در این فراخوان 15 موضوع اصلی شهری در چارچوب سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی تعریف شده است، بیان کرد: فراخوان «جان شهر» از هشتم آبان منتشر شده و علاقه مندان می توانند از طریق پایگاه اطلاع رسانی مؤسسه تصویر شهر، جزئیات و محورهای آن را دریافت کنند. مهلت ارسال آثار نیز تا نهم آذر در نظر گرفته شده است تا نویسندگان فرصت کافی برای ارائه طرح های خود داشته باشند.

رستگار با اشاره به استقبال اولیه از این فراخوان اظهار کرد: تاکنون حدود 50 طرح به دبیرخانه رسیده است که نشان دهنده توجه نویسندگان و فعالان حوزه فیلمنامه به موضوعات شهری است. این آثار پس از پایان مهلت فراخوان، در شورای کارشناسی بررسی و ارزیابی خواهند شد و طرح های منتخب در مسیر تکمیل و تبدیل شدن به فیلمنامه قرار می گیرند.

وی با تأکید بر اینکه حمایت از نویسندگان صرفاً به انتخاب طرح های برگزیده محدود نمی شود، افزود: برای آثار منتخب، فرایند منتورینگ و همراهی کارشناسی پیش بینی شده است تا نویسندگان بتوانند ایده های اولیه خود را به فیلمنامه هایی قابل تولید تبدیل کنند. هدف این است که طرح های مستعد در مرحله ارائه باقی نمانند و با برخورداری از حمایت تخصصی، امکان ورود به چرخه تولید سینمایی را پیدا کنند.

مدیر روابط عمومی جشنواره با بیان اینکه سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی ظرفیت گسترده ای برای روایت سینمایی دارد، گفت: زندگی شهری تنها به خیابان ها، ساختمان ها و مناسبات اداری محدود نمی شود، بلکه روابط انسانی، مسئولیت پذیری اجتماعی، خانواده، همسایگی، اخلاق و نحوه مواجهه مردم با یکدیگر نیز بخش مهمی از هویت شهر را شکل می دهد. پرداختن به این موضوعات می تواند زمینه تولید آثاری را فراهم کند که ضمن برخورداری از جذابیت داستانی، به تقویت ارزش های اخلاقی و فرهنگی جامعه نیز کمک کنند.

فرصتی برای کشف استعدادهای تازه

رستگار در ادامه به برنامه های پیش بینی شده برای برگزاری نیمه جشنواره فیلم شهر اشاره کرد و گفت: جشنواره فیلم شهر با هدف برگزاری سالانه طراحی شده است، اما به دلیل شرایط پیش آمده و مسائل مرتبط با جنگ، امکان برگزاری دهمین دوره آن در سال جاری فراهم نشد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم فاصله میان دوره نهم و دهم را با برگزاری یک رویداد میان دوره ای و نیمه جشنواره ای پر کنیم تا فعالیت های مرتبط با استعدادیابی و حمایت از فیلمنامه نویسان جوان متوقف نشود.

وی افزود: برای این رویداد، بازه زمانی 24 تا 27 آذرماه در نظر گرفته شده است. برنامه های نیمه جشنواره در یک دوره چهار روزه برگزار می شود و بخش مهمی از آن به برگزاری کمپ فیلمنامه نویسی، شناسایی استعدادهای تازه و نشست های تخصصی میان رشته ای اختصاص دارد. در این برنامه تلاش می کنیم از ظرفیت موضوعات مطرح شده در فراخوان «جان شهر» نیز استفاده کنیم و زمینه ارتباط میان ایده های نویسندگان و مسائل واقعی جامعه شهری را فراهم آوریم.

رستگار با اشاره به اهمیت پیوند میان پژوهش و تولید اثر هنری بیان کرد: یکی از بخش های مهم این رویداد به روز پژوهش اختصاص دارد که همزمان با دومین روز برنامه ها برگزار می شود. در این بخش، فرصتی برای گفت وگو و تعامل میان استعدادهای جوان فیلمنامه نویسی و مدیران و کارشناسان حوزه مدیریت شهری فراهم خواهد شد تا نویسندگان بتوانند با شناخت دقیق تر مسائل، نیازها و اولویت های شهر، ایده های خود را گسترش دهند.

وی ادامه داد: ارتباط مستقیم نویسندگان با کارشناسان شهری می تواند به افزایش دقت و اعتبار موضوعی آثار کمک کند. گاهی یک ایده داستانی از نظر دراماتیک ظرفیت بالایی دارد، اما برای تبدیل شدن به اثری اثرگذار، نیازمند شناخت درست از بستر اجتماعی و واقعیت های زندگی شهری است. برگزاری نشست های تخصصی و فراهم کردن امکان تبادل نظر میان صاحبان تجربه و استعدادهای جوان، به شکل گیری چنین شناختی کمک می کند.

مدیر روابط عمومی نیمه جشنواره در پایان با تأکید بر ضرورت توجه سینما به مسائل واقعی جامعه اظهار کرد: هدف از این برنامه ها آن است که سینمای شهری به بازنمایی سطحی از زندگی روزمره محدود نماند و بتواند لایه های عمیق تر مناسبات انسانی و اجتماعی را روایت کند. شهر زمانی به معنای واقعی کلمه زنده است که در کنار توسعه کالبدی، اخلاق، همدلی، مسئولیت پذیری و پیوندهای انسانی در آن تقویت شود. سینما نیز می تواند با روایت درست این مفاهیم، در ترویج فرهنگ همزیستی، احترام به حقوق دیگران و توجه به ارزش های دینی و اخلاقی نقش آفرینی کند.

در ادامه نشست، مریم پیرکاری، دبیر رویداد «جان شهر»، با اشاره به تدوین سند محتوایی این رویداد اظهار کرد: رسیدن به مرحله تدوین سند جان شهر، حاصل چهار سال تعامل و شناخت متقابل میان مجموعه برگزارکننده، شهرداری و شهروندان است. شاید اگر امکان تدوین این سند در نخستین سال فعالیت وجود داشت، مسیر روشن تری پیش روی ما قرار می گرفت، اما در آن مقطع شناخت کافی از بخش های مختلف شهرداری، سازمان های وابسته، مأموریت ها و نیازهای هر مجموعه وجود نداشت. از سوی دیگر، بخش های مختلف شهرداری نیز به زمان نیاز داشتند تا با فعالیت های ما و ظرفیت های تولید آثار سینمایی آشنا شوند. بنابراین، این فرایند به یک دوره چهار ساله نیاز داشت تا تجربه های به دست آمده به چارچوبی مشخص و قابل استفاده تبدیل شود.

وی ادامه داد: سند جان شهر می تواند در سال های آینده، چه با حضور تیم فعلی و چه با فعالیت گروه های دیگر، تکمیل و عمیق تر شود. آنچه در جریان ارتباط با شهرداری، شهر و شهروندان به دست آمده، مجموعه ای از موضوعات و زیرمجموعه های مرتبط با زندگی شهری است که تلاش کرده ایم آن ها را در قالب یک سند در اختیار فیلم سازان، فیلمنامه نویسان و ایده پردازان قرار دهیم. هدف این است که فعالان حوزه سینما با شناخت سیاست ها و اولویت های شهری، بتوانند آثاری متناسب با نیازهای جامعه تولید کنند و از ظرفیت هنر برای بازتاب مسائل واقعی شهر بهره ببرند.

پیرکاری با تشریح محورهای سند جان شهر بیان کرد: شهر محترم، شهر خوش پوش، شهر خوشبو، شهر چشم نواز، شهر همسایه، شهر همدل، شهر خاطر جمع، شهر یادگار، شهر آیین، شهر حرکت، شهر خانواده، شهر جوان، شهر سلامت، شهر روزی و شهر دلاور، از جمله موضوعاتی هستند که در این سند مورد توجه قرار گرفته اند. هر یک از این عناوین، مجموعه ای از مسائل و ظرفیت های مرتبط با زندگی شهری را در بر می گیرند و می توانند زمینه شکل گیری ایده های متنوع سینمایی باشند. تلاش ما این بوده است که به جای ارائه سفارش های محدود و مقطعی، تصویری جامع از نیازها و اولویت های شهر در اختیار هنرمندان قرار دهیم تا امکان پرداخت خلاقانه به موضوعات فراهم شود.

از مسائل شهری تا شکل گیری دغدغه در فیلم سازان

دبیر رویداد جان شهر با اشاره به تغییر عنوان یکی از محورهای محتوایی این مجموعه گفت: در سال گذشته، «شهر امن» به عنوان یکی از کلیدواژه های تولید آثار انتخاب شده بود و فیلم سازان بر اساس این مفهوم به موضوعاتی می پرداختند که تحقق آن ها به افزایش امنیت شهری کمک می کرد یا مانع شکل گیری شرایط ناامن می شد. با این حال، امسال پس از مشورت با جامعه شناسان و روان شناسان، تصمیم گرفتیم این عنوان را به «شهر خاطر جمع» تغییر دهیم؛ زیرا از نگاه کارشناسان، واژه امنیت در برخی زمینه ها می تواند بار معنایی منفی داشته باشد و مفهوم خاطر جمعی، احساس آرامش و اطمینان بیشتری را به مخاطب منتقل می کند.

وی افزود: موضوعات انتخاب شده در سند جان شهر، بر اساس بررسی نظام مسائل شهرداری تهران و همچنین بازخوانی درخواست ها و مشکلاتی که شهروندان از طریق سامانه 137 مطرح کرده اند، استخراج شده است. به همین دلیل، این محورها صرفاً عناوینی نظری نیستند، بلکه با نیازهای ملموس شهروندان ارتباط دارند. البته این سند را نباید مجموعه ای بسته و نهایی تلقی کرد؛ چراکه مسائل شهری متناسب با تحولات اجتماعی تغییر می کنند و طبیعی است که در سال های آینده، موضوعات تازه ای به آن افزوده شود یا برخی محورهای موجود با جزئیات بیشتری مورد بررسی قرار گیرند.

پیرکاری درباره برنامه های اجرایی امسال نیز توضیح داد: با توجه به اینکه جشنواره شهر مطابق روال گذشته به صورت دوسالانه برگزار خواهد شد، تصمیم گرفتیم در فاصله میان دو دوره، رویدادی با عنوان «شهر تا شهر» برگزار کنیم که مبنای محتوایی آن سند جان شهر است. در این برنامه، به جای برگزاری جشنواره ای متعارف، یک اردوی فشرده ایده پردازی و تولید برگزار می شود که در قالب آن، فیلم سازان و علاقه مندان به فعالیت در حوزه مسائل شهری، فرصت مواجهه مستقیم با موضوعات و ظرفیت های شهر را پیدا می کنند.

وی با اشاره به مراحل انتخاب شرکت کنندگان در این رویداد اظهار کرد: متقاضیان ابتدا در مرحله مصاحبه شرکت می کنند و این فرایند با حضور دکتر دهقان و گروه همراه ایشان انجام می شود. افرادی که در مرحله نخست پذیرفته شوند، سه روز بازدید شهری و میدانی خواهند داشت و در ادامه، طی دو روز با مدیران شهری و مسئولان مرتبط با حوزه های مختلف به گفت وگو و تبادل نظر می پردازند. این برنامه به گونه ای طراحی شده است که شرکت کنندگان به جای دریافت اطلاعات صرفاً نظری، از نزدیک با مسائل، نیازها و دغدغه های مدیریت شهری مواجه شوند و امکان شناخت ابعاد مختلف موضوعات را پیدا کنند.

فرصتی برای پرورش ایده های سینمایی

دبیر رویداد جان شهر با تأکید بر ضرورت ایجاد دغدغه در میان هنرمندان تصریح کرد: یکی از مسائلی که ما را به سمت تدوین سند جان شهر و طراحی رویداد فشرده شهر تا شهر سوق داد، ضرورت ایجاد ارتباط واقعی میان مدیران شهری و فیلم سازان بود. مدیران شهرداری از مؤسسه انتظار دارند که مسائل و موضوعات شهری در آثار سینمایی بازتاب پیدا کند، اما صرف طرح این انتظار نمی تواند به تولید فیلم های مؤثر منجر شود. ما معتقدیم تا زمانی که فیلم ساز، نویسنده یا ایده پرداز نسبت به یک موضوع احساس دغدغه نداشته باشد، سفارش مستقیم برای تولید اثر نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.

پیرکاری اضافه کرد: اگر هنرمند بدون شناخت و علاقه درونی صرفاً برای پاسخ به یک سفارش مشخص اقدام به تولید فیلم کند، احتمال شکل گیری اثری کلیشه ای و سفارشی افزایش می یابد. در چنین شرایطی، نه مجموعه سفارش دهنده به نتیجه مورد نظر خود می رسد و نه فیلم ساز فرصت پیدا می کند توانایی خلاقانه اش را به نمایش بگذارد. از این رو، راهکار ما مواجه کردن هنرمندان با مسائل واقعی شهر است تا خودشان در جریان مشاهده و گفت وگو، موضوعی را انتخاب کنند که برایشان اهمیت دارد و بتوانند آن را به یک روایت سینمایی تبدیل کنند.

وی با تشریح روند تبدیل ایده ها به طرح های سینمایی گفت: در جریان سه روز بازدید میدانی، شرکت کنندگان با موقعیت ها و مسائل مختلف شهری آشنا می شوند و طی دو روز نیز فرصت دارند با مدیران مرتبط درباره موضوعات مورد نظرشان گفت وگو کنند. پس از این مرحله، با همراهی استادان راهنما و منتورها، ایده های اولیه شکل می گیرند و شرکت کنندگان مسیر رسیدن به طرح داستانی، قصه و سیناپس را طی می کنند. در واقع، هدف این است که مواجهه مستقیم با مسائل شهر به شکل گیری ایده هایی منجر شود که قابلیت تبدیل شدن به آثار نمایشی را داشته باشند.

دبیر رویداد جان شهر بیان کرد: در پایان برنامه شهر تا شهر، آثار و طرح های ارائه شده مورد داوری قرار می گیرند و برگزیدگان در مراسم اختتامیه معرفی می شوند. آثار منتخب نیز وارد مرحله تولید خواهند شد. در کنار این طرح ها، سه اثر مرتبط با مجموعه «قصه شهر» نیز در برنامه تولید قرار دارند. برآورد ما این است که مؤسسه بتواند در نهایت بین هفت تا 9 فیلم اولی را برای حضور در دوره آینده جشنواره شهر آماده کند.

پیرکاری در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت بهره گیری از ظرفیت کانون های فرهنگی هنری مساجد در توسعه فعالیت های فرهنگی و هنری شهر اظهار کرد: در سال های گذشته همواره به پیوند میان مساجد و فرهنگسراها و استفاده از ظرفیت این دو مجموعه برای شکل گیری فعالیت های فرهنگی فکر کرده ایم، اما در طراحی رویداد «جان شهر» به طور مشخص برنامه ای برای مشارکت مساجد پیش بینی نکرده بودیم. با این حال، پیشنهاد استفاده از ظرفیت کانون های فرهنگی هنری مساجد در فراخوان جشنواره قابل توجه است و از مدیران مربوطه می خواهم این موضوع را پیگیری کنند تا کانون های فرهنگی مساجد و فرهنگسراها در فرایند ثبت نام و معرفی فراخوان مشارکت داشته باشند و زمینه حضور گسترده تر علاقه مندان فراهم شود.

وی با اشاره به محدودیت های زمانی و اجرایی برای برگزاری کارگاه در مساجد افزود: در شرایط فعلی نمی توانم برگزاری کارگاه یا رویدادهای تخصصی در مساجد را وعده بدهم، اما می توان از ظرفیت این مراکز برای اطلاع رسانی و جذب استعدادهای هنری استفاده کرد. در حال حاضر کانون های فرهنگی مساجد، مدارس و انجمن سینمای جوان در نقاط مختلف کشور دوره های آموزشی و تخصصی برگزار می کنند و برخی از این دوره ها نیز با رویکرد تعاملی در حوزه فیلمنامه نویسی و فیلم کوتاه در جریان است. تلاش ما این است که فراخوان «جان شهر» به دست علاقه مندان در مناطق مختلف، به ویژه جنوب شهر، برسد و امکان ورود استعدادهای تازه به عرصه تولید آثار سینمایی فراهم شود.

پیرکاری در ادامه از بررسی امکان گسترش جغرافیایی جشنواره و برگزاری رویدادهای مرتبط در شهرهای دیگر خبر داد و گفت: درباره ایجاد پیوند میان جشنواره «جان شهر» و شهرهایی مانند همدان، اصفهان، رشت و شیراز نیز گفت وگوهایی انجام داده ایم و در حال بررسی راهکارهای اجرایی آن هستیم. البته تحقق این موضوع به شرایط کشور، امکانات سینمایی شهرهای میزبان و میزان همراهی مجموعه های مدیریت شهری بستگی دارد؛ چراکه برگزاری اکران در شهرهای دیگر نیازمند استفاده از سالن های سینما و تأمین بخشی از هزینه های اجرایی است. بنابراین باید دید ظرفیت و امکان همکاری مجموعه های محلی تا چه اندازه فراهم خواهد بود.

حجاب و مسئولیت فرهنگی در زیست شهری

وی همچنین با اشاره به توجه جشنواره به موضوع پوشش و فرهنگ شهروندی بیان کرد: در رویداد «جان شهر» عنوانی با نام «شهر خوش پوش» در نظر گرفته ایم. موضوع حجاب را می توان از دو منظر فردی و اجتماعی بررسی کرد و فارغ از مباحث حقوقی و قانون گذاری، معتقدیم پوشش با زیست شهری و کیفیت تعامل شهروندان ارتباط دارد. از این منظر، مجموعه تصویر شهر خود را موظف می داند برای فرهنگ سازی در این زمینه به تولید آثار فرهنگی و هنری بپردازد و به موضوعاتی توجه کند که بر احساس و تجربه شهروندان از فضای عمومی تأثیر می گذارند.

پیرکاری با اشاره به بازخوردهای ثبت شده شهروندان در سامانه 137 شهرداری اظهار کرد: براساس آمار این سامانه، حدود 9 هزار پیام درباره پوشش هایی ثبت شده است که از نگاه برخی شهروندان آزاردهنده بوده اند. اشاره من به این آمار ناظر بر مباحث قانونی و قانون گذاری نیست، بلکه از منظر تأثیرات اجتماعی و فردی پوشش و ارتباط آن با زندگی روزمره شهروندان به این موضوع توجه دارم. تصویر شهر در مقام یک مجموعه فرهنگی باید مسائل مرتبط با زندگی اجتماعی و تعامل شهروندان را شناسایی کند و در قبال آن ها مسئولیت فرهنگی داشته باشد. از همین رو، تولید آثار هنری با هدف افزایش آگاهی و تقویت فرهنگ شهروندی در این حوزه را از جمله وظایف خود می دانیم.

وی در پایان سخنان خود با اشاره به ضرورت حمایت از استعدادهای تازه در سینمای شهری گفت: یکی از اهداف اصلی این برنامه آن است که جشنواره شهر از فضایی صرفاً برای نمایش و مرور آثاری که پیش تر تولید و اکران شده اند، فاصله بگیرد و به رویدادی پویا و اثرگذار تبدیل شود. جشنواره زمانی می تواند نقش مؤثری در جریان سینمایی کشور داشته باشد که زمینه تولید آثار تازه را فراهم کند و برای فیلم سازان جوان و فیلم اولی ها فرصت حضور و دیده شدن ایجاد شود. امیدواریم با اجرای این برنامه، جشنواره شهر به بستری برای کشف استعدادها، پرورش ایده های نو و تولید آثاری تبدیل شود که در کنار توجه به هویت فرهنگی و دینی، به ارتقای کیفیت زندگی شهری و تقویت همدلی میان شهروندان کمک کنند.

در بخش دیگری از برنامه، علی رضا دهقان، دبیر اجرایی رویداد و مستندساز، با تشریح جزئیات برگزاری بوت کمپ های (اردوهای آموزشی فشرده) تخصصی «جان شهر» اظهار کرد: یکی از بخش های مهم این رویداد، برگزاری بوت کمپ هایی با هدف ایجاد فرصت برای نویسندگان جوان است تا بتوانند تجربه حضور در یک فرآیند حرفه ای تولید اثر سینمایی را به دست آورند. بسیاری از استعدادهای جوان در حوزه نویسندگی، تاکنون امکان ورود به فضای حرفه ای سینما و همکاری با مجموعه های تولیدی را نداشته اند و این رویداد تلاش می کند زمینه چنین تجربه ای را برای آنان فراهم کند.

وی با بیان اینکه پیش بینی شده است حدود 40 نفر در بازه سنی 18 تا 35 سال پس از شرکت در مصاحبه های تخصصی به بوت کمپ ها راه پیدا کنند، افزود: این افراد در یک دوره چهارروزه، زیر نظر منتورها و استادان حوزه های مرتبط، آموزش می بینند و در فعالیت های تخصصی مشارکت می کنند. تلاش شده است برنامه بازدیدهای این دوره نیز به گونه ای طراحی شود که شرکت کنندگان با بخش های مختلف شهر تهران، ظرفیت های مدیریت شهری و مجموعه های مرتبط با شهرداری آشنا شوند؛ فضاهایی که شاید دسترسی به آن ها برای بسیاری از نویسندگان و هنرمندان به آسانی فراهم نباشد.

دهقان با تأکید بر ضرورت شناخت عمیق تر شهر در فرآیند داستان پردازی سینمایی ادامه داد: هدف ما این است که نویسندگان در جریان این بازدیدها، شهر را صرفاً به عنوان یک جغرافیا و محل وقوع اتفاقات داستانی نبینند، بلکه آن را همچون شخصیتی مستقل در روایت سینمایی در نظر بگیرند. شهر می تواند هویت، خاطره، روح و شخصیت داشته باشد و در شکل گیری قصه و پیشبرد درام نقش آفرینی کند. هر محله، بنا، خیابان و فضای شهری ظرفیت تبدیل شدن به نقطه آغاز یک روایت را دارد و شناخت این ویژگی ها می تواند به خلق آثار متفاوت و برخوردار از هویت فرهنگی و اجتماعی منجر شود.

ظرفیت های پنهان شهر برای خلق روایت های سینمایی

دبیر اجرایی رویداد «جان شهر» با اشاره به برنامه ریزی برای برگزاری نشست های تخصصی با حضور استادان و صاحب نظران حوزه های مختلف بیان کرد: در این دوره تلاش می کنیم از ظرفیت استادان برجسته سینما، معماری، شهرسازی و جامعه شناسی بهره ببریم تا نویسندگان با ابعاد مختلف مفهوم شهر و روایت های نهفته در آن آشنا شوند. موضوع شهر تنها به ساختمان ها، خیابان ها و زیرساخت ها محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از روابط انسانی، خاطرات جمعی، فرهنگ عمومی، سبک زندگی و تجربه زیسته شهروندان را در بر می گیرد که هرکدام می توانند زمینه شکل گیری یک ایده سینمایی باشند.

وی با تأکید بر اینکه معماری و فرهنگ شهری از منابع مهم الهام برای قصه پردازی هستند، گفت: در هر شهر، روایت های بسیاری وجود دارد که گاهی در زندگی روزمره کمتر به آن ها توجه می شود. معماری ایرانی، شیوه تعامل مردم، مناسبات اجتماعی، سنت های محلی و حتی تغییرات بافت شهری می توانند به شکل گیری ایده هایی منجر شوند که قابلیت تبدیل شدن به آثار سینمایی را داشته باشند. شناخت این ظرفیت ها به نویسنده کمک می کند از سطح روایت های معمول عبور کند و به قصه هایی برسد که ریشه در هویت و فرهنگ جامعه دارند.

دهقان افزود: در این مسیر، تلاش می کنیم با همکاری استادان و منتورهای حاضر در رویداد، ایده های شرکت کنندگان را در نشست های تخصصی بررسی کنیم و به آن ها برای گسترش و پرورش طرح هایشان مشاوره بدهیم. باور داریم روایت درست از شهر و انسان هایی که در آن زندگی می کنند، می تواند زمینه ساز تولید آثاری باشد که علاوه بر جذابیت هنری، حامل مفاهیم فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی نیز باشند. توجه به هویت انسانی و فرهنگی شهر، فرصتی برای بازتاب ارزش هایی همچون همدلی، مسئولیت پذیری، تعاون و توجه به حقوق دیگران در آثار نمایشی فراهم می کند.

از ایده پردازی تا تولید فیلمنامه و همکاری حرفه ای

وی درباره سرنوشت طرح های ارائه شده در این رویداد اظهار کرد: پس از پایان دوره آموزشی و نشست های تخصصی، ایده های نویسندگان مورد بررسی قرار می گیرد و طرح های برگزیده در مراسم اختتامیه که روز چهارم رویداد برگزار می شود، معرفی خواهند شد. پس از آن، مسیر همکاری حرفه ای این نویسندگان با مجموعه تصویر شهر آغاز می شود و زمینه عقد قرارداد برای تبدیل طرح های منتخب به فیلمنامه های کامل فراهم خواهد شد.

دبیر اجرایی رویداد «جان شهر» با اشاره به نقش منتورها در این فرآیند تصریح کرد: نویسندگان در ادامه مسیر نیز تنها نخواهند بود و با همراهی استادان و متخصصانی که در طول رویداد با آن ها ارتباط داشته اند، می توانند ایده های اولیه خود را به فیلمنامه هایی منسجم و قابل تولید تبدیل کنند. هدف نهایی این است که بوت کمپ ها صرفاً به یک دوره آموزشی محدود نشوند، بلکه به مسیری برای شناسایی استعدادها، پرورش ایده ها و ورود نویسندگان جوان به چرخه واقعی تولید آثار سینمایی تبدیل شوند.

دهقان تصریح کرد: آنچه در طراحی این بخش از رویداد اهمیت دارد، پیوند میان آموزش، تجربه میدانی و تولید حرفه ای است. نویسنده زمانی می تواند روایتی باورپذیر از جامعه ارائه دهد که با محیط زندگی مردم، فرهنگ و مناسبات اجتماعی آنان آشنا باشد. از این منظر، شناخت شهر و توجه به هویت فرهنگی آن، علاوه بر ارتقای کیفیت آثار سینمایی، می تواند به تقویت روایت هایی کمک کند که ریشه در ارزش های انسانی، اخلاقی و معنوی جامعه دارند.

در انتهای جلسه، مریم پیرکاری در پاسخ به سؤال ایکنا مبنی بر اینکه رویداد «جان شهر» چه نسبتی با جشنواره های پیشین و دهمین جشنواره دارد و آیا تحولات اخیر کشور، به ویژه جنگ های 12 روزه و 40 روزه، در تولیدات این رویداد مورد توجه قرار می گیرد، گفت: اگر رویدادهای میان دوره ای را برگزار نمی کردیم، اساساً به تولید آثار جدید در دهمین جشنواره نمی رسیدیم. هدف ما این بود که با جوانان و فیلم سازانی که دغدغه مند هستند، در قالب یک دوره پژوهشی گفت وگو کنیم و زمینه شکل گیری ایده های تازه را فراهم آوریم. این برنامه ارتباطی با عنوان یا ساختار جشنواره نهم و دهم ندارد، بلکه رویدادی مستقل است که در فاصله برگزاری این دو جشنواره شکل گرفته و قرار است زمینه ساز تولیدات دوره بعد باشد.

بازتاب زیست شهری و تحولات اجتماعی در سینما

وی با اشاره به محور اصلی این رویداد اظهار کرد: تمرکز ما بر سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی در بستر شهر و بررسی مؤلفه های زیست شهری است؛ اینکه شهروندان چگونه زندگی می کنند، چه عناصر فرهنگی و اجتماعی بر زندگی آنان تأثیر می گذارد و سینما چگونه می تواند این مؤلفه ها را بازتاب دهد. تلاش داریم با همراهی هنرمندان جوان، ظرفیت های فرهنگی و هویتی جامعه را شناسایی کنیم و به زبان سینما درآوریم؛ چراکه توجه به ارزش های دینی، اخلاقی و سبک زندگی اسلامی باید در متن زندگی روزمره مردم نیز دیده شود.

پیرکاری با اشاره به جایگاه تحولات اخیر کشور در آثار سینمایی افزود: ما پیش تر رویداد «قصه شهر جنگی» را با محوریت دو جنگ اخیر برگزار کردیم و فیلم نامه های ارائه شده در آن نیز به موضوع شهر و جنگ اختصاص داشت. جنگ 12 روزه و جنگ 40 روزه دیگر پدیده هایی نیستند که بتوان آن ها را از واقعیت اجتماعی و زندگی شهری جدا کرد یا در تولیدات هنری نادیده گرفت. این اتفاقات بخشی از تجربه جمعی جامعه ما هستند و سینما نیز باید بتواند ابعاد مختلف آن ها را روایت کند.

وی گفت: حتی میدان نیز امروز به بخشی جدایی ناپذیر از زیست شهری و تجربه شهروندی تبدیل شده است. در یکی از آثارمان نیز نمایی از میدان وجود دارد که امیدواریم به جشنواره فیلم فجر امسال برسد. معتقدیم همان طور که نمی توان میدان را از زندگی شهری حذف کرد، نمی توان جنگ و پیامدهای آن را نیز نادیده گرفت. از این رو، در تولیدات آینده به این موضوعات خواهیم پرداخت و تلاش می کنیم با نگاهی انسانی، فرهنگی و متناسب با ارزش های جامعه، روایت هایی از مقاومت، همبستگی و مسئولیت پذیری اجتماعی ارائه دهیم.

انتهای پیام

نظرات

captcha