قرآن معرّف حضرت زهرا(س) است

حجت الاسلام امین بهرامی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه در گفت وگو با ایکنا از خوزستان ضمن تسلیت ایام فاطمیه درباره جایگاه قرآن کریم در زندگی حضرت فاطمه(س) گفت: روایتی از حضرت زهرا(س) نقل شده است که می فرمایند: «از دنیای شما سه چیز را دوست دارم: تلاوت کتاب الله، نگاه به سیمای رسول الله(ص) و انفاق فی سبیل الله.» این روایت نکته ای دارد که ظرافتی در آن نهفته است. حضرت فرمودند «از دنیای شما»، نه «از دنیای خودم». دنیای خود حضرت زهرا(س) با دنیای ما متفاوت است؛ زیرا ایشان عالم دیگری داشتند که با عالم ما فرق می کند. پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «انسیه حوراء.» البته این به آن معنا نیست که نتوانیم از ایشان الگوگیری کنیم. منتها عالم حضرت و دنیای ایشان با آنچه ما در آن هستیم متفاوت است؛ دلیلش هم این است که ما عینک ماده گرایی به چشم داریم.

همه ما این تجربه را داشته ایم که گاهی به محضر عالم بزرگی می رسیم، مثل مرحوم آیت الله بهجت؛ وقتی از محضرشان خارج می شویم، گویی در عالم دیگری هستیم. درباره علمای خودمان در خوزستان هم همین طور بود؛ مرحوم آیت الله سید طیب موسوی و مرحوم آیت الله سید خضر موسوی عالم دیگری داشتند. این بزرگان عالم بودند و مردم تحت تأثیر افعال و گفتارشان قرار می گرفتند.

حضرت زهرا(س) که به طریق اولی عالم بودند، فرمودند: «حُبّب اِلَیَّ مِنْ دنیاکُم ثلاثُ: تلاوة کتاب الله والنّظر فی وجه رسول الله والانفاق فی سبیل الله» حتماً می دانید که «تلاوت» با «قرائت» تفاوت دارد. قرائت همان روخوانی عادی است، اما تلاوت اشاره به تفسیر قرآن، ظرافت های آن، دقت در آیات و معانی کلمات دارد. آن عنایتی که حضرت زهرا(س) به قرآن دارند، عنایت سطحی نیست. ما گاهی در مساجد شبی فقط یک صفحه روخوانی داریم؛ این خوب است، اما جای تأسف دارد که آیات کمتر تبیین و تفسیر می شود.

مرحوم آیت الله شفیعی در اهواز، هشت سال هر شب بعد از نماز، تفسیر قرآن داشتند. تفسیر قرآن خیلی مهم است تا مردم آنچه را می خوانند متوجه شوند. ما گاهی روخوانی داریم اما تفسیر قرآن نداریم، از این رو مردم لذت نمی برند. ماه مبارک هم وقتی جزء خوانی قرآن صورت می گیرد، به همین صورت است، اما آنچه حضرت زهرا(س) بیان می کنند، چیزی فراتر از این است. سطحی نگری در سیره حضرت زهرا(س) نیست.

در احوالات امام خمینی(ره) خوانده ایم که ایشان سعی می کردند قرائت قرآن شان همراه با تدبر باشد. در ماه مبارک رمضان، امام سه روز یک بار ختم قرآن داشتند، اما کسانی که در دفتر حضرت امام بودند و در محضرشان حضور داشتند می گفتند ما می دیدیم در همان سه روز هم امام در برخی آیات تأمل و تدبر می کردند.

در مورد «نظر فی وجه رسول الله(ص)»، اینکه نگاه کردن به سیمای مبارک پیامبر(ص) هم امری، سطحی و صرفا احساسی نیست. قطعاً نشست و برخاستی که حضرت زهرا(س) با پیامبر داشتند، یک امر معمولی نبود، سراسر جلسه درس بود. در دوران کنونی اگر بخواهیم این روایت را بفهمیم می توانیم به روایت «النظر الی وجه العالم عبادة» اشاره کنیم؛ اینکه فردی به صورت علمای ربانی؛ شخصیت هایی چون حضرت امام و امام شهیدمان نگاه کند چون سیمای آن ها مردم را به یاد خدا می اندازد، عبادت است.

در روایت داریم نگاه کردن به درِ خانه عالم ربانی، عبادت است؛ چون آن خانه، آن سیما، آن جلسه و آن محضر انسان را به یاد خدا می اندازد.

و اما «الانفاق فی سبیل الله» مرحوم استاد آیت الله سید طیب موسوی می فرمودند چون ذات حضرت زهرا سلام الله علیها قرآنی است و خودشان قرآن ناطق هستند، نمی توانند خلاف این آیه عمل کنند: «لَنْ تَنَالُوا الْبرَّ حَتَّیٰ تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ ۚ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَیْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بهِ عَلِیمٌ» (آل عمران، 92) بعد این مثال را می زدند که ایشان در شب ازدواج، لباس خود را به آن فقیر دادند.

پس انفاق حضرت زهرا(س) از بهترین داشته هایی بود که خود استفاده می کردند؛ در عین اینکه در زهد و تقوا بودند، اما وقتی می خواستند انفاق کنند، بهترین ها را انفاق می کردند.

حضرت زهرا(س) در بخشی از خطبه فدکیه خود قرآن را این گونه معرفی می فرمایند: «وکِتابُ اللّه النّاطِقُ وَالْقُرْانُ الصّادقُ وَالنُّورُ السّاطِعُ» این کلمات حضرت زهرا(س) در معرفی قرآن بسیار عظیم است. وقتی حضرت می خواهند صحبت کنند، می فرمایند «کتاب الله الناطق»؛ کتابی که گویاست. البته گویا بودنش به این است که ما به تفسیر آن مراجعه کنیم، به اهل ذکر مراجعه کنیم. متأسفانه گاهی می بینیم برخی از فِرَق که در غیر مکتب اهل بیت(ع) حرکت می کنند، حقیقت قرآن و ظرایفش را متوجه نمی شوند و فقط طبق ظاهر آیات، دست به تفسیر می زنند.

لذا قرآن گویا هست، اما بدون راهنما و معلم که اهل بیت باشند نمی شود حرکت کرد. در ادامه حضرت زهرا(س) می فرمایند «و القرآن الصادق»؛ کلام قرآن عین راستی است و خلافی در آن نیست و «النور الساطع»؛ شعاع درخشندگی قرآن گسترده است. شما گاهی یک آیه را تفسیر می کنید، می بینید بر اثر آن یک جمعیتی بیدار می شود، یا یک فردی بیدار می شود و بیداری او سرمنشأ تحول جمعیت دیگری می شود.

شیخ زکزاکی اوایل پیروزی انقلاب به خدمت حضرت امام آمد و به امام عرض کرد، مرا راهنمایی کنید که هم خودم هدایت شوم و هم مردم. امام، قرآن را به او نشان دادند و گفتند ما بر اساس همین کتاب انقلاب کردیم؛ می خواهی امتت بیدار شود، راهی جز این کتاب نیست. شیخ زکزاکی گفت من رفتم و روی قرآن وقت گذاشتم و کار کردم و نیجریه را با قرآن بیدار کردم. این همان نور ساطعی است که حضرت زهرا(س) می فرمایند. اینکه انقلابی بر اساس منهج قرآن و اهل بیت(ع) شکل می گیرد و سبب بیداری امت اسلام و تمام دنیا می شود، مصداق این سخن است.

حضرت زهرا(س) در همین خطبه می فرمایند اگر کسی می خواهد خدا از او خشنود شود، راهی جز عمل به قرآن نیست؛ یعنی خود اهل بیت(ع) پایه کار و عمل مؤمن را قرآن معرفی کرده اند و قرآن هم اهل بیت(ع) را به عنوان معلم معرفی کرده است. این ها در کنار هم معنا پیدا می کنند نه جد از هم. در ایام شهادت حضرت زهرا(س) هستیم؛ اگر قرآن نباشد، چه منبعی برای شناخت حضرت زهرا(س) داریم؟ سوره کوثر، سوره مبارکه ای است که محوریتش حضرت زهرا (س) است، آیه مباهله، آیه تطهیر، آیات سوره انسان. بر این اساس، قرآن معرّف حضرت زهرا (س) است و اهل بیت(س) هم معرّف قرآن.

از حضرت زهرا(س) ادعیه گران بهایی برجای مانده است و اگر کسی بخواهد به طور خاص این دعاها را بر روی منبر شرح کند، 12 سال طول می کشد تا بتواند مطالب آن را بازگو کند. حضرت برای اوقات مختلف روز دعاهای جداگانه ای دارند. متأسفانه بسیاری از مردم از وجود این دعاها بی اطلاع هستند. همین دعاها برای نشان دادن عظمت حضرت زهرا(س) کافی است.

در این باره کتاب خوبی به اسم «صحیفه فاطمیه» توسط سید جعفر رفیعی گردآوری شده است. آثار خوب دیگری هم درباره حضرت زهرا(س) نوشته شده از جمله کتاب «تنها یادگار» آیت الله نظری منفرد و کتاب «مهدی موعود(عج) و فدک» نوشته آیت الله سید محمدباقر صدر.

انتهای پیام