از شناخت حقیقت تا بیان اثرگذار؛ با کتاب «حضرت زهرا(س)، منادی حقیقت و وحدت»

حجت الاسلام سیدابوالحسن معنوی ، مدیر موسسه دارالزهرا(س) در گفتگو با ایکنا از قم، در پاسخ به اینکه در فعالیت های تبلیغی ایام فاطمیه ، مبلغان با چه خلأها و چالش هایی در زمینه محتوا و منابع مواجه هستند که ضرورت تدوین یک کتاب اختصاصی را ایجاد کرده است، اظهار کرد: یکی از نیازهای مبلغان، آشنایی تخصصی با مبانی و مهارت های تبلیغی است؛ اما صرف برخورداری از این دو مؤلفه، مبلغ را به فردی اثرگذار تبدیل نمی کند، مبلغ زمانی می تواند تأثیرگذار باشد که با تکیه بر مبانی علمی و فعالیت های تبلیغی خود، مح

حجت الاسلام سیدابوالحسن معنوی، مدیر موسسه دارالزهرا(س) در گفتگو با ایکنا از قم، در پاسخ به اینکه در فعالیت های تبلیغی ایام فاطمیه، مبلغان با چه خلأها و چالش هایی در زمینه محتوا و منابع مواجه هستند که ضرورت تدوین یک کتاب اختصاصی را ایجاد کرده است، اظهار کرد: یکی از نیازهای مبلغان، آشنایی تخصصی با مبانی و مهارت های تبلیغی است؛ اما صرف برخورداری از این دو مؤلفه، مبلغ را به فردی اثرگذار تبدیل نمی کند، مبلغ زمانی می تواند تأثیرگذار باشد که با تکیه بر مبانی علمی و فعالیت های تبلیغی خود، محتوای مناسب و مورد نیاز جامعه را به مخاطب منتقل کند.

وی افزود: یکی از سفارش های همیشگی آیت الله العظمی صافی گلپایگانی این بود که مبلغان باید متناسب با نیاز جامعه با مردم سخن بگویند، به این معنا که مبلغ ابتدا نیازها و خلأهای جامعه را شناسایی کند و سپس محتوای متناسب با آن نیازها را پرورش دهد و در اختیار مردم قرار دهد، درواقع هنر مبلغ این است که با استفاده از قالب های مختلف تبلیغی، از جمله خطابه و کلاس داری، محتوای مورد نیاز مخاطب را ارائه کند؛ زیرا اگر محتوا متناسب با نیاز مخاطب نباشد، حتی برخورداری از مهارت های فراوان نیز نمی تواند موجب اثرگذاری آن شود.

معنوی با بیان اینکه این مجموعه هر سال یک موضوع و محتوای مشخص را متناسب با شرایط روز انتخاب می کند، گفت: برای مناسبت های مختلف، از جمله ایام فاطمیه، ماه رمضان و محرم، کتاب های محتوایی جداگانه ای تدوین می کنیم و در هر فصل، محتوای جدیدی در اختیار مبلغان قرار می دهیم که کتاب «حضرت زهرا (س)، منادی حقیقت و وحدت» نیز ویژه ایام فاطمیه تدوین شده است.

وی ادامه داد: در بررسی های این دوره به این مسئله رسیدیم که چرا برخی افراد از حقیقت فاصله می گیرند؛ درحالی که حقیقت را می شناسند. برای مثال، ممکن است فردی ولایت امیرالمؤمنین(ع) را حق بداند و به وجود خدا، دین، پیامبر و ولایت اعتقاد داشته باشد، اما از این حقیقت فاصله بگیرد، همچنین برخی افراد حقیقت را می بینند، اما آن را تشخیص نمی دهند و به جای حقیقت، به دنبال نسخه ای جعلی از آن می روند. در مقابل، گروهی حقیقت را به درستی می شناسند، آن را انتخاب می کنند و حتی جان خود را در راه دفاع از آن فدا می کنند.

آگاه سازی مخاطب برای شناخت حقیقت؛ هدف نهایی تبلیغ است

معنوی در پاسخ به اینکه هدف نهایی و خروجی مطلوب تبلیغ در مناطق مختلف برای شما چیست، بیان کرد: حضرت زهرا(س) شخصیتی است که جان خود را در راه دفاع از حقیقت فدا کرد، ایشان حق و ولایت امیرالمؤمنین(ع) را شناختند، آن را برگزیدند و تا پای جان بر این حقیقت ایستادند و ما در این کتاب تلاش کرده ایم این مسیر را در قالب 14 مجلس تبیین کنیم؛ به گونه ای که مجالس از ابتدای منبر و بیان احکام آغاز می شوند، سپس مقدمه و ایجاد انگیزه مطرح می شود و در ادامه، مباحث اصلی و داستان های مرتبط ارائه می شوند تا در نهایت به روضه و مرثیه برسند که همه این بخش ها با یکدیگر ارتباط دارند و یک مسیر محتوایی منسجم را دنبال می کنند.

وی تصریح کرد: خروجی مورد انتظار ما این است که مخاطب بتواند حقیقت را در میان نسخه های مختلف تشخیص دهد، اصل را از بدل تمییز دهد، راه های انتخاب حقیقت را بشناسد، بر آن پایبند بماند و از مسیر حق خارج نشود. خطیبی که این کتاب را در اختیار می گیرد، نیازی ندارد از ابتدا پازل محتوایی منبر خود را طراحی کند؛ زیرا حتی سناریوی هر مجلس نیز در کتاب مشخص شده است و برای هر جلسه، هدف منبر و خروجی مورد انتظار آن توضیح داده شده و تلاش کرده ایم ذهنیت مخاطب را نسبت به موضوع سامان دهیم، سپس مقدمه و مراحل مختلف منبر به صورت منسجم آمده است تا در نهایت به بخش مرثیه و روضه پایانی برسد، همچنین تلاش کرده ایم از ادبیاتی کوتاه، خلاصه و درعین حال پربار استفاده کنیم و 14 مجلس را در قالب این کتاب گردآوری کنیم.

تبلیغ؛ متمرکز بر اشتراکات مناطق مختلف است

معنوی در پاسخ به اینکه با توجه به تفاوت نیازهای مخاطبان در مناطق و گروه های سنی مختلف، آیا محتوای کتاب قابلیت استفاده در موقعیت های تبلیغی متنوع را دارد، گفت: مجموعه کتاب های خود را به صورت رایگان منتشر می کنیم و معمولا نسخه PDF آن ها را در کانال رسمی مجموعه در دسترس قرار می دهیم. این محتوا فقط مختص خطیبان نیست و همه فعالان فرهنگی می توانند از آن بهره ببرند. برای مثال، معلمی که قصد دارد در کلاس درباره موضوعی صحبت کند، مداحی که می خواهد در کنار مداحی به بیان مطالبی بپردازد یا پدری که می خواهد در خانه برای فرزندانش سخن بگوید، می تواند از محتوای کتاب و داستان های مرتبط با آن استفاده کند.

وی بیان کرد: مناطق مختلف کشور در کنار تفاوت هایی که دارند، از برخی نیازها و اشتراکات برخوردارند و به همین دلیل، محتوای مشترکی برای همه مناطق در نظر می گیریم؛ مگر اینکه در منطقه ای معضل خاصی وجود داشته باشد. برای نمونه، ممکن است در منطقه ای اختلافات خانوادگی یا درگیری های قومی و قبیله ای مسئله اصلی باشد که در چنین شرایطی، در کنار محتوای مشترک، محتوای اختصاصی متناسب با نیاز همان منطقه نیز تدوین و در اختیار مبلغان آن منطقه قرار می دهیم.

چگونگی ارزیابی کیفیت محتوای تبلیغی

معنوی در پاسخ به اینکه چه سازوکاری برای ارزیابی میزان اثرگذاری این کتاب بر کیفیت فعالیت مبلغان و به روزرسانی محتوای آن در سال های آینده در نظر گرفته شده است، افزود: یکی از بهترین ارزیاب های ما خود مبلغان هستند؛ افرادی که کتاب را در منبر ارائه کرده و محتوای آن را در جامعه به کار گرفته اند، گروه دوم افرادی هستند که مبلغ نیستند، اما کتاب را تهیه می کنند و بازخورد خود را برای ما می فرستند و گروه سوم نیز مخاطبانی هستند که پای منبرها حضور پیدا می کنند. معمولا از مخاطبان مناطق محل فعالیت مبلغان نظرسنجی می کنیم و از آن ها می خواهیم نظر خود را درباره محتوای ارائه شده اعلام کنند.

وی ادامه داد: حتی پیش از چاپ و انتشار کتاب نیز چند نفر آن را مطالعه می کنند و دیدگاه های خود را ارائه می دهند و بنابراین، محتوای کتاب در سه تا چهار مرحله بررسی می شود، دیدگاه ها و سلیقه های مختلف در آن لحاظ می شود و در صورت نیاز، چیدمان مطالب تغییر می کند، همچنین پس از انتشار نیز بازخوردها به مجموعه بازمی گردد و در ارزیابی های بعدی مورد استفاده قرار می گیرد.

تدوین محتوای بروز برای نسل جوان

معنوی در پاسخ به اینکه در تدوین این اثر، چگونه میان مستند بودن مطالب دینی و قابل فهم بودن آن ها برای مخاطبان مختلف، به ویژه نسل جوان، تعادل برقرار شده است، گفت: در کتاب های منتشرشده این مجموعه، از جمله این اثر، تلاش کرده ایم هیچ مطلبی بدون سند ارائه نشود و منابع مطالب در زیرنویس کتاب ذکر شده و تلاش ما بر این بوده است که از منابع دست اول استفاده کنیم، روایات نیز از منابع معتبر و با توجه به اعتبار آن ها انتخاب شده اند و تحلیل های شخصی را به عنوان محتوای مستند وارد کتاب نکرده ایم.

وی یادآور شد: موضوعی را که جامعه در شرایط فعلی به آن نیاز دارد، انتخاب کرده ایم و آیات، داستان ها و مطالب مرتبط را در کنار یکدیگر قرار داده ایم و در پایان نیز به جمع بندی و نتیجه گیری رسیده ایم، همچنین اگر موضوعی پیش تر در جامعه مطرح شده باشد، تلاش می کنیم آن را از زاویه ای تازه بررسی کنیم. درباره موضوع حقیقت و وحدت، منبرها و مطالب فراوانی ارائه شده است، اما ما تلاش کرده ایم از زاویه ای متفاوت به این موضوع ورود کنیم و آن را متناسب با نیازهای امروز مخاطبان تبیین کنیم.

انتهای پیام

نظرات

captcha