تحقق ایران قوی به تقویت هم زمان مؤلفه های قدرت نیاز دارد

در شرایطی که تقویت انسجام داخلی و سرمایه اجتماعی از الزامات عبور کشور از تهدیدها و فشارهای خارجی به شمار می رود، توجه به عوامل مؤثر بر وحدت ملی و نقش مردم در معادلات قدرت و امنیت کشور اهمیت دوچندانی یافته است. از یک سو، حضور و مشارکت اجتماعی مردم می تواند پشتوانه ای برای بازدارندگی ملی باشد و از سوی دیگر، مشکلات اقتصادی، نابرابری های اجتماعی و برخی شکاف های داخلی ممکن است این سرمایه ارزشمند را تحت تأثیر قرار دهد.

بیشتر بخوانید:

اقتدار ایران در پساجنگ فراتر از منطقه خواهد بود

در همین راستا، جواد آرین منش، جامعه شناس و مدرس دانشگاه، در گفت وگو با ایکنا، با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب در پیام خویش به مناسبت روز ملی مبارزه با استکبار جهانی بر ایستادگی ملت ایران در برابر تلاش های آمریکا برای تسلیم و سلطه بر کشور، اظهار کرد: تاریخ نشان داده است هرگاه ملت ایران در مواجهه با مسائل و چالش ها از وحدت و انسجام ملی برخوردار بوده اند، توانسته اند موفقیت های چشمگیری به دست آورند.

وی با اشاره به تجربه دوران دفاع مقدس و پیروزی انقلاب اسلامی، افزود: این مقاطع تاریخی با انسجام ملی همراه بودند و نشان دادند که هرگاه وحدت و همبستگی میان مردم تقویت شود، جامعه در مواجهه با تهدیدها و دشمنان از توان و ظرفیت بیشتری برخوردار خواهد بود. در مقابل، هر اندازه این وحدت و انسجام تضعیف شود، زمینه برای سوءاستفاده دشمنان فراهم تر خواهد شد.

آرین منش با بیان اینکه برخی مشکلات و چالش های داخلی بر انسجام اجتماعی تأثیر گذاشته است، گفت: بخشی قابل ملاحظه از این مشکلات ناشی از فشارهای اقتصادی و نابرابری هایی است که در جامعه به وجود آمده است. طبیعتاً در چنین شرایطی ممکن است مردم به گروه ها و طیف های مختلفی تقسیم شوند و هر گروه مطالبات و اولویت های متفاوتی داشته باشد.

این جامعه شناس ادامه داد: برای مثال، گروهی خواستار پایان جنگ هستند و گروهی دیگر مذاکره و حل مشکلات سیاسی و سیاست خارجی را راهکاری برای کاهش مشکلات اقتصادی می دانند. به هر حال، عوامل متعددی از جمله مسائل اقتصادی در شکل گیری این دیدگاه ها و مطالبات تأثیرگذار است.

وی با تأکید بر نقش عملکرد مسئولان در تقویت انسجام داخلی تصریح کرد: ارتباط میان مردم و مسئولان، شفافیت در عملکرد دستگاه ها و نحوه مدیریت مسائل و مشکلات کشور می تواند در این زمینه نقشی تعیین کننده داشته باشد. هر اندازه مردم نسبت به عملکرد مسئولان اعتماد بیشتری داشته باشند و احساس کنند مطالبات و مشکلات آنان مورد توجه قرار می گیرد، زمینه برای تقویت همبستگی اجتماعی نیز فراهم تر خواهد شد.

حضور مردم در خیابان ها؛ عامل تقویت بازدارندگی اجتماعی

آرین منش در ادامه درباره نقش حضور مستمر مردم در تجمعات شبانه و تأثیر آن بر معادلات قدرت و امنیت ملی ایران، با اشاره به اهمیت حضور اکثریت جامعه در این اجتماعات اظهار کرد: اگر جمعیتی که در خیابان ها حضور پیدا می کنند، نمادی از اکثریت جامعه باشند، طبیعتاً این حضور اثرگذار خواهد بود و می تواند پیام روشنی از حمایت و همراهی مردم با کشور و نظام به همراه داشته باشد.

وی افزود: با این حال، گاهی به دلیل کاهش تعداد شرکت کنندگان در برخی تجمعات، این اجتماعات می توانند به جای آنکه پیام آور وحدت و انسجام باشند، از منظر تبلیغاتی آثار معکوسی به همراه داشته باشند. بنابراین، صرف برگزاری تجمعات به تنهایی تعیین کننده نیست، بلکه میزان مشارکت و ترکیب اجتماعی حاضران نیز اهمیت دارد.

این مدرس دانشگاه با بیان اینکه حضور مردم می تواند در اشکال مختلفی بروز پیدا کند، گفت: حضور فیزیکی در خیابان ها، تجمعات، راهپیمایی ها و مناسبت های ملی و همچنین حمایت از مسئولان نظام، همگی می توانند جلوه هایی از همراهی اجتماعی باشند. هر اندازه این حضور پررنگ تر و فراگیرتر باشد، به تقویت انسجام ملی کمک می کند و می تواند از شدت تهدیدها بکاهد؛ چراکه انسجام ملی خود یکی از عوامل مقابله با تهدیدهای بیرونی است.

وی با اشاره به تغییراتی که در ترکیب شرکت کنندگان در تجمعات شبانه مشاهده شده است، بیان کرد: در نخستین تجمعات شاهد حضور طیف های متنوعی از مردم بودیم اما به تدریج، به دلایل مختلف از جمله مشکلات موجود یا بهره برداری های شخصی و گروهی، از گستردگی طیف های شرکت کننده کاسته شد.

اگر تجمعات از حالت نماد وحدت ملی خارج شوند، زمینه ساز شکاف می شود

آرین منش درباره آسیب های تبدیل شدن تجمعات به اجتماعات اقلیتی و محدود به گروه های خاص، اظهار کرد: اگر تجمعات از حالت نماد وحدت ملی خارج شوند و به یک گروه خاص یا سلیقه ای محدود تقلیل پیدا کنند، این مسئله می تواند به اختلاف و تضعیف انسجام اجتماعی منجر شود. چنین وضعیتی نه تنها در مسیر تقویت وحدت ملی نیست، بلکه ممکن است زمینه ساز ایجاد شکاف میان مردم شود.

وی با تأکید بر مدیریت صحیح این اجتماعات افزود: تجمعات باید به گونه ای مدیریت شوند که در زمان مناسب و با توجه به ضرورت های موجود برگزار شوند؛ زیرا نمی توان انتظار داشت مردم به صورت مستمر و بدون توجه به شرایط و اقتضائات در خیابان ها حضور داشته باشند. حضور مداوم ممکن است به تدریج موجب خستگی مردم و ایجاد مشکلاتی برای آنان شود.

این جامعه شناس ادامه داد: بنابراین، لازم است این اجتماعات با برنامه ریزی و مدیریت مناسب، به نمادی از وحدت ملی تبدیل شوند. در غیر این صورت، اگر تجمعات به شکل اقلیت و با هدایت گروهی خاص و همراه با طرح شعارهای ویژه برگزار شوند، به خصوص زمانی که برخی از این شعارها خود می توانند ضد وحدت تلقی شوند، نه تنها به انسجام اجتماعی کمک نمی کنند، بلکه ممکن است در ایجاد شکاف میان مردم نیز اثرگذار باشند.

تحقق ایران قوی با تقویت همه مؤلفه های قدرت ملی

آرین منش در بخش دیگری از این گفت وگو، با اشاره به راهبرد ایران قوی و ضرورت تقویت بازدارندگی کشور در عرصه های مختلف با توجه به تأکیدات حضرت آیت الله سیدمجتبی حسینی خامنه ای، رهبر معظم انقلاب،  اظهار کرد: تحقق ایران قوی صرفاً با طرح یک شعار امکان پذیر نیست و برای دستیابی به چنین هدفی باید مجموعه ای از عوامل و مؤلفه ها در کنار یکدیگر قرار گیرند.

وی افزود: اگر قرار باشد ایران قوی به عنوان یک واقعیت در کشور تحقق پیدا کند، ده ها عامل مختلف باید در این مسیر نقش آفرینی کنند. عوامل اقتصادی، سیاسی، نظامی، کارآمدی سیاست خارجی و توانمندی دولت از جمله مؤلفه هایی هستند که باید به صورت هماهنگ تقویت شوند.

این مدرس دانشگاه تصریح کرد: تقویت قدرت ملی نیازمند توجه هم زمان به ابعاد مختلف قدرت ملی است و نمی توان صرفاً با اتکا به یک حوزه، انتظار داشت ایران در همه عرصه ها به قدرت و بازدارندگی لازم دست پیدا کند. بنابراین، باید شرایطی فراهم شود که مؤلفه های مختلف قدرت کشور در کنار یکدیگر قرار گیرند و راهبرد ایران قوی از سطح شعار فراتر رفته و در عمل محقق شود.

تأمین حداقل معیشت مردم؛ اولویت مهم دولت در شرایط اقتصادی کنونی

آرین منش در ادامه، درباره وظایف دولت و دستگاه های مختلف برای حفظ و تقویت وحدت و انسجام اجتماعی و تبدیل آن به سرمایه اجتماعی پایدار، با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی کشور اظهار کرد: در شرایط کنونی، کشور با مشکلات متعددی از جمله تورم بالا، بیکاری فزاینده، کمبودها، ناترازی ها و کمبود انرژی مواجه است و این مسائل فشار قابل توجهی بر زندگی مردم وارد کرده است.

وی افزود: با توجه به شرایط موجود، شاید در حال حاضر بیش از هر چیز باید از دولت انتظار داشت که بتواند امور مردم و معیشت آنان را در حداقل سطح ممکن تأمین کند. در شرایط فعلی، ایجاد رفاه نسبی در جامعه ممکن است مطالبه ای فراتر از ظرفیت ها و امکانات دولت باشد.

آرین منش با اشاره به دشواری های اداره کشور در شرایط تحریم بیان کرد: تاب آوری مردم و حفظ توان اقتصادی و معیشتی آنان در شرایط تحریم اقتصادی و محدودیت های موجود، از جمله مسائل مهمی است که دولت باید به آن توجه داشته باشد.

وی در پایان تأکید کرد: با توجه به شرایط دشوار اقتصادی و محدودیت هایی که در حوزه مبادلات و ارتباطات کشور و بسته شدن برخی مرزهای دریایی، زمینی وهوایی وجود دارد، اداره امور و تأمین نیازهای اساسی مردم کار بسیار سختی برای دولت است. در چنین وضعیتی، مهم ترین انتظار آن است که دولت بتواند حداقل معیشت و مواد غذایی مورد نیاز مردم را تأمین کند و اجازه ندهد فشار مشکلات اقتصادی بیش از این بر زندگی جامعه سنگینی کند.

انتهای پیام