معاون فرهنگی وزیر علوم: دانشگاه کانون تحکیم همبستگی اجتماعی و نشاط آفرینی است

به گزارش  خبرگزاری صدا و سیما ؛وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در برنامه صف اول، در تشریح مهم ترین اولویت ها و برنامه های فرهنگی این وزارتخانه، دانشگاه را فضایی چندبعدی برای آموزش، پژوهش و فرهیختگی دانست و اظهار داشت: با بازگشت حضوری دانشجویان به دانشگاه ها پس از دوره های مختلف رکود ناشی از کرونا و حوادث اخیر، شور و اشتیاق فراوانی در بدنه دانشجویی برای تجربه یک حیات فرهنگی خلاق شکل گرفته است.

وی با اشاره به شرایط حساس جامعه ایرانی، مهم ترین نیاز امروز کشور را «همبستگی و انسجام اجتماعی» خواند و تصریح کرد: دانشگاه می تواند با ایفای نقش ویژه خود، به عنوان کانون گفت وگو و تعامل میان تفکرها و جریان های مختلف، به تقویت انسجام ملی و همبستگی مردم ایران یاری رساند.

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم درباره ارزیابی وضعیت فعلی دانشگاه ها و اهمیت ارتباطات درون دانشگاهی گفت: سرزندگی دانشگاه در گروی ارتباطات میان دانشجویان، اساتید و فعالیت نهادهای میانجی همچون تشکل های سیاسی، انجمن های علمی، کانون های فرهنگی و هنری و نشریات است که خوشبختانه امروز شاهد فعالیت و پویایی چشمگیر آن ها هستیم.

دکتر شالچی در ادامه با اشاره به رویکرد دوره مدیریت جدید وزارت علوم تحت مسئولیت دکتر سیمایی صراف، خاطرنشان کرد: یکی از محورهای کلیدی این دوره، برجسته سازی نقش فرهنگی اساتید در کنار وظایف آموزشی و پژوهشی است؛ به گونه ای که شخصیت فرهیخته استاد بتواند به آرامش، پویایی و جلوگیری از دو قطبی سازی یا تنش در محیط دانشگاه کمک کند.

وی یادآور شد: تنوع آرا و گرایش های فکری مختلف در دانشگاه، فرصتی مغتنم برای زایش فکری و علمی است؛ به شرط آنکه این تنوع به «وحدت در تنوع» تبدیل شده و همگی در پیرامون منافع ملی، هویت های بنیادی و اعتلای ایران اسلامی با یکدیگر به توافق و هم افزایی برسیم.

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم درباره ارزیابی وضعیت فعلی دانشگاه ها و اهمیت ارتباطات درون دانشگاهی گفت: سرزندگی دانشگاه در گروی ارتباطات میان دانشجویان، اساتید و فعالیت نهادهای میانجی همچون تشکل های سیاسی، انجمن های علمی، کانون های فرهنگی و هنری و نشریات است که خوشبختانه امروز شاهد فعالیت و پویایی چشمگیر آن ها هستیم.

دکتر شالچی در ادامه با اشاره به رویکرد دوره مدیریت جدید وزارت علوم تحت مسئولیت دکتر سیمایی صراف، خاطرنشان کرد: یکی از محورهای کلیدی این دوره، برجسته سازی نقش فرهنگی اساتید در کنار وظایف آموزشی و پژوهشی است؛ به گونه ای که شخصیت فرهیخته استاد بتواند به آرامش، پویایی و جلوگیری از دوقطبی سازی یا تنش در محیط دانشگاه کمک کند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره کم رنگ شدن علاقه دانشجویان به موضوعات فرهنگی و اجتماعی در سال های اخیر و راهکارهای جبران این خلأ، سه عامل اصلی را برشمرد و گفت: نخست، نبود فرصت های شغلی مناسب برای دانش آموختگان که سبب می شود دانشجویان افق روشنی پیش روی خود نبینند و انگیزه لازم برای فعال بودن را از دست بدهند؛ دوم، جذابیت های فناوری های نوین و رسانه های اجتماعی که رقیبی جدی برای فضای دانشگاه شده اند؛ و سوم، چسبیدن به قالب های قدیمی و بی توجهی به نیازها و علایق متحول شده نسل جدید.

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تاکید کرد: ما در ارزش ها ثابت هستیم اما در فرم ها و رویه ها باید تغییر ایجاد کنیم و به ذائقه های مختلف درون محیط دانشگاه توجه داشته باشیم؛ اشتباه است که فقط به پاسخ گرفتن از بخش های محدودی از جامعه دانشگاهی دل خوش کنیم. وی تنوع بخشی به فعالیت های فرهنگی و اجتماعی، مهارت محور کردن آموزش های دانشگاهی، برقراری پیوند میان مواد درسی و نیازهای جامعه و به روزرسانی آن ها و همچنین توجه به عدالت فرهنگی را از جمله سیاست های مورد نظر وزارت علوم عنوان کرد و افزود: تلاش ما یافتن حلقه های مشترک با همه بدنه دانشگاهی و گره زدن سیاست های فرهنگی با علایق بخش های مختلف جامعه دانشجویی است.

شالچی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به جایگاه تضارب آرا در دانشگاه های معتبر جهان، گفت: دانشگاه با تضارب اندیشه پیوند خورده است و تأمل، مدارا، گفت وگوی میان اندیشه ها و مواجهه عقلانی با دیدگاه های مختلف در ذات دانشگاه است؛ دانشگاه بدون این ها به سنگ و دیوار و بتن تبدیل می شود.

وی در تشریح چالش های پیش روی تضارب آرا در دوره جدید اظهار داشت: یکی از این چالش ها تحولات فناوری و رسانه های اجتماعی است که ابتدا تصور می شد امکان تعامل را افزایش می دهند، اما ما را به «اتاق های انزوا» بردند؛ زیرا افراد عمدتاً کسانی را دنبال می کنند که مواضع و تمایلاتی مشابه خودشان دارند و روزانه صدها بار در معرض عقاید شبیه به خود قرار می گیرند، ضمن آنکه الگوریتم های این شبکه ها بیشتر دیدگاه های حاد و رادیکال را تقویت می کنند. وی جنگ تحمیلی و بحران های جدی جامعه را از دیگر عوامل موثر بر فضای عاطفی و احساسی دانشگاه برشمرد و افزود: مانع دیگر آن است که ما نتوانسته ایم آثار اندیشه ای را در دانشگاه به شکل کاملاً مناسب نهادینه کنیم.

معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تصریح کرد: سیاستی که وزارت علوم بر آن مصر و قطعی است، تعمیق آزاداندیشی در دانشگاه ها در فرم های مختلف و نه فقط در قالب مناظره است؛ ما قویاً از آزادی بیان دفاع می کنیم، اما سخن دانشگاهی واجد ویژگی هایی است؛ از جمله اینکه محترمانه، استدلالی و مبتنی بر شواهد علمی است. وی در پایان تاکید کرد: باید از این ظرفیت ها در دانشگاه بهره بگیریم و زمینه گفت وگوی صاحبان نیروها و عقاید سیاسی مختلف جامعه ایرانی در دانشگاه فراهم شود.