تقویت خودمراقبتی باعث کاهش هزینه های سلامت می شود

به گزارش خبرگزاری مهر، شهرام رفیعی فر، روز سه شنبه در آیین اختتامیه «نشان تلاش درفرهنگ سلامت» که در دانشکده علوم اجتماعی علامه طباطبایی برگزار شد، با تأکید بر نقش کلیدی خودمراقبتی در ارتقای سلامت شهروندان، اظهار داشت: سلامت نتیجه همکاری مشترک مردم، دولت و بخش بازار است و قدرت آن باید به طور عادلانه میان همه افراد جامعه توزیع شود.

وی با اشاره به اهمیت دسترسی آزاد و مستمر به اطلاعات، افزود: طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت، خودمراقبتی توانایی افراد برای ارتقای سلامت، حفظ آن و مقابله با مشکلات با یا بدون همراهی کارکنان نظام سلامت است.

رفیعی فر تأکید کرد: خودمراقبتی بدون دانش و آگاهی و آموزش مستمر شکل نمی گیرد.

وی با بیان اینکه بخش بزرگی از مراقبت های سلامت در حوزه خودمراقبتی قرار می گیرد، گفت: برآوردها نشان می دهد 25 تا 85 درصد مراقبت ها در این حوزه است.

رفیعی فر افزود: اگرچه مراجعات مستقیم مردم به نظام سلامت در سال محدود است، اما 100 درصد مردم در تمامی لحظات زندگی خود با موضوع خودمراقبتی درگیر هستند.

وی تأکید کرد: تقویت خودمراقبتی باعث افزایش اختیار مردم و کاهش هزینه های نظام سلامت می شود.

مدیرکل دفتر ارتقای سلامت وزارت بهداشت با اشاره به نقش سبک زندگی در پیشگیری از بیماری ها، گفت: بخش بزرگی از سرطان ها با اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیری هستند.

وی خاطرنشان کرد: خودمراقبتی تنها به رفتارهای ساده محدود نمی شود، بلکه طیفی از اقدامات از اصلاح سبک زندگی تا مراقبت های پس از جراحی را شامل می شود.

رفیعی فر با تأکید بر اینکه خودمراقبتی نباید صرفاً یک مسئولیت فردی باشد، افزود: الگوی مورد توجه سازمان جهانی بهداشت، علاوه بر توانمندسازی افراد، شامل مؤلفه هایی همچون پاسخگویی، شفافیت و ایجاد محیط توانمندساز نیز می شود. لذا دولت ها موظفند شرایط دسترسی عادلانه به گزینه های سالم و اطلاعات شفاف را فراهم کنند.

وی با اشاره به ضرورت تقویت سواد سلامت در سطوح مختلف آموزشی گفت: آموزش سلامت باید در تمام دوران تحصیل در نظام آموزش و پرورش مورد توجه قرار گیرد و دانش آموزان در کنار مدارک تحصیلی، «دیپلم سلامت» نیز دریافت کنند.

مدیرکل دفتر ارتقای سلامت وزارت بهداشت با اشاره به تجربه پاندمی کرونا و بحران های جهانی، خاطرنشان کرد: اهمیت خودمراقبتی در بحران ها بیش از پیش نمایان شد، اما این رویکرد نباید به شرایط بحرانی محدود شود و مردم باید در زندگی روزمره نیز به عنوان خالقان سلامت خود نقش فعال تری داشته باشند.

وی، از مزایای توسعه خودمراقبتی از جمله توانمندسازی افراد، کاهش تقاضای درمانی غیرضروری و بهبود پیامدهای سلامت یاد کرد و گفت: هدف نهایی، دستیابی جامعه به سطح بالاتری از سلامت و ارتقای سرمایه سلامت است.

اباذر اشتری، دبیر جشنواره نشان تلاش در فرهنگ سلامت و عضو هیات موسسه مطالعات فرهنگی، اجتماعی نیز افزود: مهم ترین وظیفه علم، به ویژه در حوزه علوم انسانی، صرفاً تولید علم نیست، بلکه صورت بندی و تبیین مسائل و پدیده های جامعه است.

وی افزود: یکی از مهم ترین موضوعاتی که امروز در جامعه ما نیازمند گفتگو و تبیین است، مسئولیت اجتماعی است.

عضو هیئت علمی مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی با اشاره به شکل گیری ایده برگزاری این جشنواره به نام دکتر صدیقه اعتمادسعید، اظهار داشت: پس از درگذشت این استاد در سال 1403، با بررسی فعالیت های چند دهه پایانی زندگی ایشان در حوزه ترویج فرهنگ علم و سلامت، به این نتیجه رسیدیم که ایشان مصداقی از مسئولیت اجتماعی در ترویج فرهنگ سلامت عمومی و اجتماعی هستند.

وی با اشاره به فعالیت های دبیرخانه نشان فرهنگ سلامت در مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، گفت: در مجموع 103 اثر به دبیرخانه رسید که 81 اثر از نظر مستندات کامل بوده و امکان ورود به مرحله پالایش اولیه را داشتند.

اشتری تشریح کرد: شورای سیاست گذاری پس از جلسات متعدد، 23 اثر را واجد شرایط ورود به مرحله داوری دانست و در نهایت 11 اثر به مرحله نهایی رسیدند. از میان این آثار، سه اثر رتبه کسب کرده و تندیس، لوح تقدیر و کمک مالی دریافت می کنند.

وی همچنین افزود: علاوه بر آثار برگزیده، یک اثر نیز به پاس فعالیت در مناطق محروم مورد تقدیر قرار می گیرد که این اقدام بخشی از اهداف جشنواره است.

عضو هیئت علمی مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی با تبیین چشم انداز این رویداد، گفت: برای تداوم این جشنواره دست کم یک برنامه 10 ساله در نظر گرفته ایم. در سه سال نخست، آثار در سطح ملی بررسی می شوند و در سه سال بعد، دامنه جشنواره به کشورهای منطقه و فارسی زبان گسترش می یابد.

وی تاکید کرد: در سه سال پایانی نیز هدف ما برگزاری این جشنواره در سطح بین المللی خواهد بود.

اشتری در پایان با اشاره به اینکه هدف اصلی جشنواره صورت بندی مفهوم مسئولیت اجتماعی در قالب ترویج فرهنگ سلامت است، افزود: این مسیر به حوزه سلامت محدود نخواهد ماند و در آینده موضوعاتی همچون محیط زیست (با محوریت درختکاری و مدیریت منابع آب) و میراث فرهنگی نیز در دستور کار فعالیت های مرتبط با مسئولیت اجتماعی قرار خواهد گرفت.

نشان تلاش در فرهنگ سلامت، یادمان زنده یاد دکتر صدیقه اعتماد سعید و فراخوان برای معرفی تلاش های حرفه ای، پایدار و فراگیر در مسیر ارتقای فرهنگ سلامت است.

نخستین دوره این نشان، در پنج محور رقابتی «ایده و پروپوزال»، «پروتکل»، «دستاورد و محصول»، «تجربه زیسته» و «تولید محتوا»، به تکریم و معرفی افراد، سازمان ها، پژوهشگران و مربیانی می پردازد که با خلاقیت و تلاش بی وقفه، نقشی ماندگار در توسعه فرهنگ سلامت در ابعاد جسم، روان، اجتماعی و معنوی ایفا کرده اند.

دکتر صدیقه اعتماد سعید در سال 1401، در اوج فعالیت های حرفه ای و تلاش های خود در عرصه سلامت کشور، بر اثر عوارض ناشی از همه گیری کووید-19 چشم از جهان فرو بست.