سهم بیش از 100 اثر تاریخی ایران از 30 پرونده ثبت جهانی

به گزارش خبرنگار مهر،حمیدرضا دوست محمدی شامگاه دوشنبه در شورای عالی ثبت و حریم آثار غیرمنقول استان اصفهان که در سالن جلسات این اداره کل برگزار شد، با اشاره به جایگاه قانونی و بین المللی ثبت آثار تاریخی اظهار کرد: بر اساس قوانین کشور، وزارت میراث فرهنگی موظف به شناسایی و ثبت آثار تاریخی و فرهنگی با هدف حفاظت از اصالت، یکپارچگی و هویت ملی است. این مسئولیت در سطح بین المللی نیز با عضویت ایران در کنوانسیون میراث جهانی سال 1972 یونسکو و تعهد کشور به پاسداری از میراث فرهنگی دارای ابعاد گسترده تری است.

وی با بیان اینکه ثبت آثار تاریخی نباید صرفاً به حفظ ظاهر و کالبد بناها محدود شود، افزود: در کنار ارزش های معماری و زیبایی شناختی، بخش مهمی از اهمیت این آثار به میراث ناملموس نهفته در آنها بازمی گردد؛ میراثی که در شیوه زندگی، الگوهای تعامل اجتماعی، معماری و ارتباط انسان با محیط پیرامون تجلی پیدا کرده است.

رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به فاصله گرفتن شهرهای امروز از الگوهای اصیل معماری و شهرسازی ایرانی تصریح کرد: بخشی از مشکلات زندگی شهری معاصر، از جمله گسترش آلودگی های محیطی، غلبه خودرو بر فضاهای شهری، کاهش فرصت پیاده روی و تأثیر این شرایط بر سلامت جسمی و روانی شهروندان، ضرورت بازنگری در الگوهای توسعه شهری و بهره گیری از تجربه های تاریخی را برجسته می کند.

دوست محمدی ادامه داد: یکی از مهم ترین آموزه های میراث ناملموس معماری و شهرسازی ایرانی، شکل گیری شهر با محوریت انسان بوده است؛ در حالی که در بسیاری از شهرهای امروز، خودرو جایگاه محوری پیدا کرده و کیفیت حضور و زندگی انسان در فضاهای شهری تحت تأثیر قرار گرفته است. بازخوانی این تجربه های تاریخی می تواند در اصلاح رویکردهای شهرسازی معاصر مورد توجه قرار گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت نگاه اقتصادی و اجتماعی به حفاظت از بناهای تاریخی خاطرنشان کرد: در شرایطی که اقتصاد خانوارها با دشواری هایی روبه روست، ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا باید برای ثبت و حفاظت از آثار تاریخی هزینه و ظرفیت صرف کرد؛ در حالی که تجربه کشورهای توسعه یافته نشان می دهد حفظ میراث تاریخی در دل شهرهای مدرن نه تنها مانعی برای توسعه نیست، بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی و هویت شهری آنها به شمار می رود.

رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی وزارت میراث فرهنگی با اشاره به تجربه شهرهایی همچون اصفهان، شیراز، کاشان و یزد در حفاظت و احیای میراث تاریخی بیان کرد: بسیاری از بناهای تاریخی با حفظ اصالت و هویت خود قابلیت بازگشت به چرخه زندگی شهری را دارند. برخی از این آثار می توانند با کاربری پیشین مورد استفاده قرار گیرند و در موارد دیگر نیز، با انجام تغییرات محدود و اصولی و بدون آسیب به ارزش های تاریخی و هویتی، امکان بهره برداری مجدد از آنها فراهم شود.

دوست محمدی افزود: احیای حمام های تاریخی، استفاده مجدد از خانه های ارزشمند تاریخی به عنوان فضاهای مسکونی و تبدیل برخی بناها به مراکز فرهنگی و تجاری، از جمله ظرفیت هایی است که می تواند ضمن حفظ میراث معماری، زمینه انتفاع اجتماعی و اقتصادی از این سرمایه ها را فراهم کند.

وی تأکید کرد: آثار تاریخی صرفاً بناهایی متعلق به گذشته نیستند، بلکه سرمایه هایی هستند که مجموعه ای از ارزش های ملموس و ناملموس را در خود جای داده اند. بنابراین حفاظت از آنها باید با هدف تداوم حیات اجتماعی و انتقال این ارزش ها به نسل های آینده دنبال شود.

رئیس اداره ثبت آثار تاریخی و فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عملکرد حوزه ثبت آثار تاریخی کشور گفت: تاکنون 34 اثر تاریخی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند که نیمی از آنها را بناهای تاریخی و نیمی دیگر را محوطه های تاریخی تشکیل می دهند؛ آثاری که هر یک به سهم خود در معرفی پیشینه تمدنی و فرهنگی ایران و تثبیت جایگاه کشور در عرصه فرهنگ و تاریخ جهان اهمیت دارند.

دوست محمدی همچنین از وجود 30 پرونده ثبت جهانی در حوزه میراث فرهنگی ایران خبر داد و اظهار کرد: این پرونده ها در مجموع بیش از 100 اثر تاریخی را دربرمی گیرند و ظرفیت قابل توجهی از میراث تاریخی و فرهنگی کشور را در سطح جهانی نمایندگی می کنند.

وی با اشاره به جایگاه تمدنی ایران در عرصه بین المللی خاطرنشان کرد: گستردگی آثار تاریخی و ظرفیت های فرهنگی کشور نشان می دهد ایران از پشتوانه ای عمیق در حوزه فرهنگ و تمدن برخوردار است و حفاظت از این میراث، علاوه بر صیانت از هویت ملی، زمینه معرفی شایسته تر این ظرفیت ها در سطح جهانی را فراهم می کند.