طرح ملی انتخاب پایتخت قرآن؛ حرکتی فراگیر برای تقویت هویت دینی

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا ارباب سلیمانی معاون وزیر و رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در چهارمین نشست شورای راهبردی طرح ملی انتخاب پایتخت قرآن ایران که امروز دوشنبه 18 آبان ماه برگزار شد با اشاره به اهداف این طرح افزود: نخستین هدف از انتخاب پایتخت قرآن، جریان سازی فرهنگی و تقویت هویت دینی در میان اقشار مختلف جامعه است. هدف دوم، جذب و مشارکت حداکثری مخاطبان و علاقه مندان و گسترش دامنه فعالیت های قرآنی در سطح ملی و هدف سوم نیز ایجاد نشاط اجتماعی و تقویت رقابت سازنده میان استان هاست.

به گفته وی  برای انتخاب یک شهر به عنوان پایتخت قرآن، باید حداقل هایی در نظر گرفته شود تا بتوان از این انتخاب در سطح ملی دفاع کرد. به بیان دیگر، اگر شهری از میان شهر های متعدد کشور انتخاب می شود، باید دلایل و مستندات روشنی برای این تصمیم وجود داشته باشد و مشخص باشد که چرا آن شهر شایستگی این عنوان را پیدا کرده است.

ارباب سلیمانی با تأکید بر ضرورت پرهیز از قضاوت صرف بر اساس وضعیت موجود استان ها تصریح کرد: همه استان ها از ظرفیت های قرآنی برخوردارند، اما باید بررسی کنیم هر استان متناسب با امکانات، شرایط و اقتضائات خود تا چه اندازه در مسیر تحقق اهداف قرآنی پیش رفته است. حتی اگر استانی مانند خراسان رضوی در برخی حوزه های قرآنی از جایگاه و پیشرفت قابل توجهی برخوردار باشد، این موضوع به معنای رسیدن آن به نقطه مطلوب و پایان مسیر نیست.

وی ادامه داد: در حوزه قرآن کریم، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه هر اندازه فعالیت کنیم، باز هم تا رسیدن به مقصد فاصله داریم. نباید به وضعیت موجود دل خوش کنیم و صرفاً به مسیری که طی شده است بیندیشیم؛ بلکه باید همواره به مسیر باقی مانده و ظرفیت هایی که هنوز به فعلیت نرسیده اند، توجه داشته باشیم.

رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تبیین این موضوع به وضعیت فعالیت های قرآنی در مشهد مقدس اشاره کرد و گفت: با وجود جایگاه ویژه مشهد و حضور بارگاه ملکوتی امام رضا (ع)، همچنان ظرفیت های فراوانی برای گسترش فعالیت های قرآنی در این شهر وجود دارد. بار ها در سفر به مشهد، از فعالان مساجد پرسیده ام که آیا در مسجد شما هر شب حتی یک آیه از قرآن کریم تفسیر می شود؟ واقعیت این است که در بسیاری از مساجد، با وجود قرار گرفتن در جوار حرم مطهر رضوی، چنین برنامه مستمری وجود ندارد.

وی افزود: به اعتقاد من، زمانی می توان از بلوغ قرآنی مساجد مشهد سخن گفت که تفسیر قرآن کریم در تک تک مساجد این شهر به یک جریان مستمر تبدیل شده باشد. ممکن است در برخی مؤسسات قرآنی فعالیت های تخصصی و ویژه ای انجام شود، اما باید دید آیا این فعالیت ها به اندازه ای فراگیر هستند که همه مردم را دربر بگیرند یا همچنان به گروه محدودی از مخاطبان اختصاص دارند.

ارباب سلیمانی با تأکید بر اینکه ارزیابی شهر ها باید متناسب با ظرفیت ها و مأموریت های واقعی آنها صورت گیرد، بیان کرد: نباید تصور کنیم استانی به نقطه پایانی فعالیت های قرآنی رسیده است. باید ببینیم هر استان با توجه به امکانات و شرایط خود، تا چه میزان توانسته است مأموریتش را در قبال قرآن کریم و اهل بیت (ع) به انجام برساند. از آنجا که قرآن به ذات اقدس الهی متصل است، مسیر خدمت به قرآن نیز پایانی ندارد و هر اندازه در این زمینه تلاش کنیم، همچنان ظرفیت های تازه ای برای فعالیت وجود خواهد داشت.

وی با اشاره به ضرورت توجه به اولویت های واقعی فعالیت های قرآنی اظهار کرد: چندی پیش به یکی از امامزادگان رفتم که برای زیباسازی و ظواهر آن هزینه زیادی شده بود. از مسئولان آن مجموعه پرسیدم آیا در این مکان نشست تلاوت قرآن یا برنامه ای با حضور چهره ها و فعالان قرآنی برگزار می شود؟ پاسخ منفی بود. این پرسش را مطرح کردم که اگر خود صاحب این بقعه در قید حیات بود اولویت او انجام چنین هزینه هایی برای ظواهر بود یا ترویج و توسعه فعالیت های قرآنی؟

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: نباید آن قدر به ظواهر و اقدامات جانبی توجه کنیم که از اصل مأموریت خود غافل شویم. مأموریت اصلی ما ترویج قرآن کریم و گسترش فرهنگ قرآنی است و ارزیابی ظرفیت شهر ها نیز باید با چنین نگاهی انجام شود.

ارباب سلیمانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت همراهی مسئولان استانی در اجرای طرح ملی انتخاب پایتخت قرآن ایران گفت: در جریان پیگیری های انجام شده، استانداران برخی استان ها پیگیری و علاقه مندی قابل توجهی نسبت به این موضوع نشان داده اند. برای نمونه، استاندار قم تماس های متعددی داشت و آمادگی خود را برای تأمین امکانات و حمایت از مجموعه های مرتبط با این طرح اعلام کرد. استاندار اصفهان نیز تماس گرفت و درباره ظرفیت های استان برای این موضوع گفت و گو کرد.

وی ادامه داد: در مقابل، از سوی برخی استان های دیگر، از جمله خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان، پیگیری مشابهی صورت نگرفت. البته منظور این نیست که صرف تماس گرفتن یا پیگیری مسئولان، امتیاز مستقلی برای یک استان محسوب شود؛ بلکه این موضوع می تواند نشانه ای از میزان حساسیت، همراهی و انسجام مدیریتی در استان باشد و در ارزیابی امکان اجرای موفق طرح مورد توجه قرار گیرد.

رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تأکید بر نقش هماهنگی میان مدیران استانی تصریح کرد: گاهی ممکن است در یک استان، میان استاندار و نماینده ولی فقیه یا سایر مسئولان ارشد، هماهنگی و ارتباط لازم وجود نداشته باشد. طبیعی است که در چنین شرایطی، شکل گیری حرکت های مشترک و فراگیر با دشواری مواجه شود. اجرای طرح پایتخت قرآن نیازمند انسجام و همراهی همه بخش های استان است.