معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
به گزارش ایکنا، روح الله اسلامی ؛ پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی، شامگاه 17 آبان ماه در نشست علمی « غرب شناسی از نزدیک؛ تاریخ حضور غرب در ایران معاصر » با بیان اینکه تمدن غرب در همه جای جهان حضور دارد، اما میزان حضور آن کم و زیاد است، گفت: اگر در دوران گذشته، مثلاً صد یا 200 سال پیش، کسی در ایران می خواست با غرب آشنا شود، ناچار بود به سفرهای دور به لندن یا پاریس برود تا از این طریق با غرب آشنا شود اما امروز این امر آسان شده است البته میان آشنایی و شناخت تفاوت بنیادین وجود دارد.
به گزارش ایکنا، روح الله اسلامی؛ پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی، شامگاه 17 آبان ماه در نشست علمی «غرب شناسی از نزدیک؛ تاریخ حضور غرب در ایران معاصر» با بیان اینکه تمدن غرب در همه جای جهان حضور دارد، اما میزان حضور آن کم و زیاد است، گفت: اگر در دوران گذشته، مثلاً صد یا 200 سال پیش، کسی در ایران می خواست با غرب آشنا شود، ناچار بود به سفرهای دور به لندن یا پاریس برود تا از این طریق با غرب آشنا شود اما امروز این امر آسان شده است البته میان آشنایی و شناخت تفاوت بنیادین وجود دارد. ما در واقع هنوز در مرحله آشنایی با غرب هستیم و تنها زمانی که از موضع خودمان به بحث بپردازیم، شناخت واقعی حاصل خواهد شد.
وی افزود: امروزه دیگر نیازی به سفر فیزیکی یا سکونت در غرب برای شناخت آن نیست؛ زیرا محصولات تمدن غرب در همه جا حاضر است. مواجهه ما با غرب، دیگر یک مواجهه بیرونی نیست که صرفاً در جغرافیای بیگانه رخ دهد، بلکه این مواجهه در درون خود ایران و در ساحت های مختلف زندگی ما در جریان است. ما در داخل کشور با گروه ها و افرادی مواجه هستیم که از دیدگاه خود، مدیون و وابسته به غرب هستند.
اسلامی با اشاره به تاریخ انتقال محصولات تمدن غرب به ایران و رقابت میان آن ها با میراث خودمان، اظهار کرد: این رقابت را می توان در حوزه های مختلف مشاهده کرد. برای نمونه در حوزه علم و دانش، بسیاری از افراد به دانشگاه های معتبر در انگلستان، کانادا، آمریکا، فرانسه یا ایتالیا می روند و نظریه های آن جا را بازمی گردانند و در ایران به مروج و مبلغ آن ها تبدیل می شوند؛ بدون آن که بررسی کنند آیا این نظریه ها اساساً با پرسش ها و شرایط امکان در فضای ما پیوندی دارند یا خیر. چرا باید مسئله ای که از پرسشی کاملاً متفاوت آغاز شده، در اینجا به عنوان یک رشته علمی تدریس شود.
وی افزود: در حوزه صنعت و معماری نیز همین واقعیت مشهود است. برای مثال در کاشان، وقتی صحبت از معماری خاص شهر است، نام خانه های تاریخی چون طباطبایی، بروجردی و ... به میان می آید که هویت شهر را ساخته اند. با این حال، در بخش های جدید شهر، شاهدیم که نماهای رومی و استفاده از سنگ به شدت در حال رواج است که اصلاً با اقلیم و میراث اصیل آن منطقه سازگاری ندارد. این نشان می دهد که در اینجا رقابتی در جریان است که فرد می خواهد محصول جدید را وارد کرده و آن را مسلط کند بدون آن که پیوندی با میراث خود داشته باشد.
پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی اظهار کرد: این مسئله در حوزه کتاب و میراث عرفانی نیز صادق است. ما در ایران میراث عظیمی مانند مولانا و آثار او داریم، اما در بازار کتاب، شاهد هستیم که شرح ها و تفاسیر بر اشعار مولانا به چاپ های بسیار زیاد می رسند. در اینجا باید پرسید که آیا مشکل از چاپ کننده است، یا خواننده، و یا اینکه نحوه معرفی و معرفی کننده غرب به ما، مسئله اصلی است؟
اسلامی با تاکید بر اینکه تاریخ معاصر ما، تاریخ رقابت محصولات غرب در برابر میراث خودمان است، اضافه کرد: در این رقابت، روندی حاکم است که در آن محصولات جدید به گونه ای عرضه می شوند که فرد بدون بررسی میزان نیاز یا سودمندی آن ها برای خود، به دنبال به دست آوردن سریع ترین و جدیدترین آن ها است.
وی با بیان اینکه ما خودمان محصولات غرب را به اینجا آورده ایم، گسترش داده ایم و مستقر کرده ایم، گفت: به محض آن که سخن از غرب شناسی به میان می آید، برخی تصور می کنند که ما با غرب مخالفیم. اما بحث ما اصلاً مخالفت نیست، بلکه بحث بر سر شناخت است. همان طور که پیش تر اشاره کردم، میان آشنایی و شناخت تفاوت بنیادین است. ما با غرب آشنا شده ایم، اما آشنایی به معنای شناخت نیست. این تفاوتی است که متفکرانی چون کانت و هگل به صراحت به آن اشاره کرده اند و ریشه در اندیشه های افلاطون دارد.
اسلامی با بیان اینکه تا زمانی که مواجهه فرد با غرب در سطح آشنایی، گردشگری یا جمع آوری کلکسیونی از ایده های جدید باشد، همه استقبال می کنند، تصریح کرد: مثلاً وقتی کسی می گوید فلان حرف جدید در آمریکا یا فرانسه زده شده است، دیگران با اشتیاق می پرسند که این حرف چیست و چگونه است. اما به محض آن که بخواهیم از مرحله آشنایی عبور کرده و به مرحله شناخت برویم و بگوییم این ایده در برابر فرهنگ و تاریخ ما چه جایگاهی دارد، کجاها با ما هم سو است و در کجا تضاد دارد، دیگر کسی تمایلی به شنیدن ندارد و می گویند که این مباحث دیگر لازم نیست.
وی افزود: در مورد این پرسش که چرا برخی نسبت به این موضوع گارد می گیرند، باید بگویم دلیل، فضای غالب است. به محض آن که کسی بخواهد از آشنایی عبور کرده و به شناخت(چه معمولی و چه انتقادی) برسد، گاردها بسته می شوند. دلیل این امر در مبانی غرب جدید نهفته است. تمدن جدید غرب بر مبنایی استوار شده که ما را از اینجا و اکنونمان دور می کند ضمن اینکه تفاوت ها و نکات انضمامی نمی تواند هر چیزی را به سادگی به عنوان راه حل بپذیرد.
وی ادامه داد: تمدن جدید غرب با ادعای داشتن مفاهیم جهانی، القا کرده است که دیگر نیازی به داشته های بومی و انضمامی نیست و باید آن ها را کنار گذاشت. حتی در مواجهه با قبایل آفریقا یا استرالیا، به دلیل نبود تمدن به معنای مدرن، آن ها را فاقد مدنیت دانستند.
اسلامی بیان کرد: حاصل این ویژگی فکری این است که امروزه وقتی می خواهیم به متفکرانمان بگوییم که چرا اصلاً باید به این نظریه ای که از غرب آمده است گوش دهیم و این موضوع چه ربطی به ما دارد؟ در این حالت، متفکر ناراحت می شود و تصور می کند که بدیهی است این نظریه خوب است، چون از انگلیس یا فرانسه یا کانادا آمده است. در نهایت، بحث به جایی می رسد که گمان می کنیم آن ها راه حل تمام مشکلات را یافته اند و ما تنها باید از آن ها تقلید کنیم.
این پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی، اظهار کرد: غرب با ارائه مفاهیم انتزاعی، ادعا می کند که این مفاهیم برای تمام جهان کاربرد دارد و نیاز به توجه به جزئیات انضمامی و بومی نیست. در حالی که در تعاملات طبیعی میان تمدن ها، انسان ها دستاوردهای یکدیگر را می گیرند و در سازوکار بازتولید زندگی خود ادغام می کنند، بدون آن که ساختار بنیادین زندگی شان مختل شود. اما تمدن جدید غرب باعث شد ما تصور کنیم هر چه در اختیار داریم بی ارزش است و باید جایگزینی برای آن از غرب بیابیم.
وی تاکید کرد: این وضعیت باعث شده است که حتی متفکران ما نیز در برابر محصولات غرب دچار نوعی تسلیم شوند. برای نمونه، اگر کسی مانند هانری کربن بیاید و شخصیتی مانند سهروردی را معرفی کند، آن گاه ما شروع به پژوهش درباره او می کنیم؛ در حالی که تاریخ ما سرشار از چهره های برجسته است که چون غرب روی آن ها انگشت نگذاشته است، ما نیز به آن ها بی توجهیم.
اسلامی بیان کرد: این وضعیت نه تنها در دانشگاه ها و فضای روشنفکری، بلکه در حوزه های علمی نیز جاری است و برخی حتی به دنبال این هستند که بدانند فوکویا ما یا متفکران غربی چه گفته اند، بدون آن که بپرسند آیا این سخنان با مسائل انضمامی و وضع خاص ما سازگار است یا خیر.
وی افزود: برای تبیین این موضوع، جای این پرسش وجود دارد که چرا ما در دانشگاه ها و فضای روشنفکری خودمان، به نقد توسعه ناپایدار و مخربی که خودمان اجرا کردیم نپرداختیم؟ چرا بررسی نکردیم که در کجاها محیط زیست را تخریب کردیم؟ دلیلش این است که ما وضعیت خود را موضوع مطالعه قرار ندادیم و کاملاً متکی به راه کارهای غرب شدیم؛ گویی منتظریم آن ها به دیوار بخورند و راه حل را پیدا کنند تا ما از آن ها بگیریم.
دانش واقعی باید از خاص به عام حرکت کند؛ یعنی ما از وضعیت انضمامی و خاص خودمان در تهران، قم، اصفهان یا کاشان شروع کنیم، پرسش هایمان را مطرح کرده و راه حل بجوییم و سپس وجوه مشترک آن را با شهرهایی در اروپا، آمریکا یا برزیل بیابیم. این تنها راه مشارکت در علم در مقیاس جهانی است، نه اینکه هر چه در غرب هست را بدون بررسی در اینجا پیاده کنیم.
وی با اشاره به آمایش سرزمین با بیان اینکه این دانش فراموش شده است، اظهار کرد: نتیجه این شده است که مثلا آپارتمان های یکسانی را در ساحل خلیج فارس یا تبریز می سازیم و سپس به دنبال راه کارهای آمایش سرزمین از متفکران غربی می رویم.
اسلامی با بیان اینکه رهبر شهید در آخرین پیام خود به حوزه، بر امتداد اجتماعی فلسفه تأکید کردند، اضافه کرد: این امتداد اجتماعی باید به گونه ای باشد که فلسفه را در خدمت مسائل عملی مانند فقه و اصول فقه قرار دهد. در تاریخ فلسفه غرب، دورانی بود که تجربه گرایان فلسفه را به دلیل نبود ابزارهای آزمایشگاهی، پوچ و مهمل دانستند و بر علوم طبیعی تمرکز کردند. اما در اوایل قرن بیستم، نقطه عطفی ایجاد شد تا فلسفه دوباره در سنت انگلیسی، به ویژه در حوزه اخلاق، احیا شود و بعدها به حوزه هایی چون ریاضیات توسط راسل و ... گسترش یابد. ما نیز باید بتوانیم فلسفه و دانش را به گونه ای به کار بگیریم که در راستای حل مسائل انضمامی و اجتماعی خودمان باشد.
پژوهشگر فلسفه و علوم اجتماعی تصریح کرد: در مورد میراث فکری خودمان، باید بپرسیم آیا از اندیشمندانی چون ملاصدرا، می توان فلسفه ای استخراج کرد که بتواند مسائل امروز ما را حل کند و به دانش ما سامان ببخشد یا خیر؟ معتقدم اگر ملاصدرا را تنها به عنوان یک نام یا میراث تاریخی قرار دهیم، اما در حل مسائل علمی و عملی به او مراجعه نکنیم، در واقع دچار همان تناقضی شده ایم که در مورد معماری خانه های بروجردی گفتم؛ یعنی در عین ادعای ارج نهادن به میراث، در عمل چیزهای غلطی را اجرا می کنیم.
وی تأکید کرد: این وضعیت در حال حاضر کاملاً زنده و جاری است. ما نباید منتظر متون آماده ای در حوزه غرب شناسی باشیم، بلکه باید همین حالا روایت های ایرانیان از غرب را ارزیابی کنیم.
اسلامی تصریح کرد: اگر جریان روشنفکری و مصلحان اجتماعی ایران را از سید جمال الدین اسدآبادی تا امام خمینی، شریعتی، جلال آل احمد و رهبر شهید دنبال کنیم، می بینیم که نگاه ما به غرب در نوسان بوده است؛ برای مثال در دهه 40 سویه های انتقادی شدیدی مطرح شد که تا دهه 60 ادامه داشت، اما از دهه 70 به بعد، دوباره به مداری بازگشتیم که در آن هر چه غرب می فرستد، درست تلقی شده و باید در اینجا اجرا شود.
وی در پایان تأکید کرد: بنابراین، برای انجام یک غرب شناسی نزدیک و واقعی، پیشنهاد می کنم که روایت های ایرانیان از غرب مورد ارزیابی قرار گیرد. اکنون زمان آن است که مشخص کنیم کدام یک از این روایت ها اهمیت دارند و چگونه باید آن ها را پژوهش کرد. اینجاست که می توانیم تعیین کنیم در کدام حوزه ها پرونده های پژوهشی باز کنیم و بر اساس انگیزه ها، علایق و دسترسی به منابع، به بررسی دقیق این روایت ها بپردازیم.
انتهای پیام
{{name}}
{{content}}