بررسی سه مؤلفه اصلی در تضمین سلامت مواد غذایی

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ایفدانا، حسین صانعی فرد، با اشاره به نتایج بررسی های آزمایشگاهی و ضرورت پایش مستمر آلاینده ها گفت: ارزیابی مخاطرات شیمیایی و زیستی، کنترل باقی مانده سموم و داروهای دامپزشکی و استفاده از داده های معتبر آزمایشگاهی، نقش مهمی در شناسایی فرآورده های نامنطبق و حفاظت از سلامت مصرف کنندگان دارد.

وی افزود: ایمنی غذا به معنای اطمینان از آن است که مواد غذایی در شرایط مصرف مورد انتظار، خطری غیرقابل قبول برای سلامت مصرف کننده ایجاد نکنند. تحقق این هدف نیازمند رویکردی نظام مند برای شناسایی، ارزیابی و کنترل مخاطرات در مراحل مختلف زنجیره تولید، نگهداری و عرضه است.

صانعی فرد گفت: یکی از چارچوب های علمی در این حوزه، تحلیل ریسک است که از سه مؤلفه اصلی ارزیابی ریسک، مدیریت ریسک و اطلاع رسانی درباره ریسک تشکیل می شود. ارزیابی ریسک بر تحلیل علمی مخاطرات و پیامدهای احتمالی آن ها تمرکز دارد؛ مدیریت ریسک به انتخاب و اجرای اقدامات کنترلی مربوط است و اطلاع رسانی درباره ریسک نیز زمینه انتقال مؤثر اطلاعات میان نهادهای مسئول، کارشناسان، تولیدکنندگان و سایر ذی نفعان را فراهم می کند.

وی تصریح کرد: هماهنگی میان این سه مؤلفه، مبنای تصمیم گیری علمی در حوزه ایمنی مواد غذایی است و کمک می کند منابع و ظرفیت های نظارتی بر اساس ماهیت مخاطرات، احتمال وقوع و شدت پیامدهای احتمالی آن ها اولویت بندی شوند.

معاون فنی اداره کل فرآورده های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو با اشاره به گروه های مختلف مخاطرات غذایی گفت: آلاینده های شیمیایی ناشی از مواد اولیه و فرایندهای تولید، مواد در تماس با مواد غذایی و آلودگی های محیطی، از جمله مواردی هستند که باید در برنامه های پایش مورد توجه قرار گیرند. همچنین مخاطرات زیستی شامل باکتری ها، ویروس ها، انگل ها و پریون ها از دیگر عوامل مؤثر بر ایمنی مواد غذایی محسوب می شوند.

وی ادامه داد: باقی مانده داروهای دامپزشکی، باقی مانده سموم کشاورزی و آلرژن ها نیز از جمله مخاطرات مهم در فرآورده های غذایی هستند که شناسایی و اندازه گیری آنها نیازمند روش های تحلیلی معتبر و متناسب با نوع محصول است. توجه به این عوامل در طراحی برنامه های پایش می تواند به شناسایی دقیق تر مخاطرات و پیشگیری از مواجهه مصرف کنندگان با ترکیبات زیان آور کمک کند.

صانعی فرد با اشاره به نتایج بررسی نمونه های غذایی در سال های اخیر اظهار کرد: بر اساس نتایج برنامه های پایش آزمایشگاهی در سال های 1403 و 1404، بخشی از نمونه های غذایی بررسی شده با موارد عدم انطباق مواجه بوده اند. این نتایج بر ضرورت استمرار پایش و شناسایی دقیق تر عوامل مؤثر بر ایمنی مواد غذایی تأکید دارد.

وی افزود: با توجه به تفاوت در تعداد و نوع نمونه ها و شاخص های مورد بررسی، ارزیابی و مقایسه نتایج دو سال نیازمند توجه به دامنه و شرایط اجرای برنامه های پایش است. همچنین عدم انطباق در نتایج آزمایشگاهی لزوماً به معنای وجود خطر یکسان برای سلامت مصرف کنندگان نیست و هر مورد باید متناسب با نوع و میزان مخاطره ارزیابی شود.

معاون فنی اداره کل فرآورده های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو خاطرنشان کرد: توسعه روش های تحلیلی دقیق، تقویت ظرفیت آزمایشگاه ها و طراحی برنامه های پایش مبتنی بر ریسک، از الزامات ارتقای نظام مدیریت ایمنی مواد غذایی است. در این مسیر، شناسایی مخاطرات شیمیایی و زیستی و کنترل باقی مانده سموم و داروهای دامپزشکی باید متناسب با ویژگی های هر فرآورده و میزان مواجهه احتمالی مصرف کننده دنبال شود.

وی اظهار کرد: تقویت نظارت مبتنی بر ریسک، توسعه توانمندی های آزمایشگاهی و پایش مستمر آلاینده ها از محورهای مهم ارتقای ایمنی مواد غذایی و صیانت از سلامت مصرف کنندگان به شمار می رود.