بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه های جهان

به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن بست راهبردی و شکست های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش آموزان بی گناه آغاز شد، به سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده ای پیدا کرد و واکنش های متفاوتی را در رسانه های بین المللی برانگیخت.

رسانه های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب ها می تواند تصویری روشن تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم انداز آن ارائه دهد.

رسانه های انگلیسی

مجله فورچون در گزارشی به قلم استیون جان نوشت جنگ ایران تاکنون نزدیک به 2000 دلار هزینه به هر خانوار آمریکایی تحمیل کرده و حملات تازه می تواند این رقم را بالاتر ببرد. بر پایه برآورد مارک زندی، اقتصاددان ارشد مودیز، حدود 1100 دلار از این هزینه از گرانی انرژی و حمل ونقل ناشی شده و بقیه از نرخ بهره بالاتر و سهمی از هزینه های نظامی؛ در مجموع 265 میلیارد دلار در سطح کشور. هزینه نظامی آمریکا نیز از 37.5 میلیارد دلار برآورد ژوئیه به بیش از 47 میلیارد دلار رسیده که بیش از 29 میلیارد دلار آن صرف جایگزینی مهمات شده است.

به نوشته فورچون، در 8 اکتبر ترامپ گفته بود پیش از انتخابات به ایران حمله نمی کند، اما در 2 نوامبر، یک روز پیش از انتخابات، آمریکا به جزیره قشم حمله کرد. گیلبرت متکالف از دانشکده مدیریت MIT می گوید این حملات احتمال واکنش ایران علیه کشتیرانی هرمز یا زیرساخت نفت و گاز منطقه را افزایش می دهد و قیمت نفت را در آستانه زمستان بالا نگه می دارد.

پس از پیروزی دموکرات ها، نفت برنت بیش از 9 درصد کاهش یافت، اما متکالف می گوید این خوش بینی ممکن است کوتاه نظرانه باشد، زیرا ترامپ پس از انتخابات ممکن است فشار نظامی را افزایش دهد. جی دی ونس نیز گفت: «دلیل شکست ما جنگ است.

کانوورسیشن در تحلیلی به قلم مارکوس واگنر، استاد حقوق دانشگاه ولونگونگ، نوشت پیروزی گسترده دموکرات ها در انتخابات میان دوره ای، آنان را در موقعیت بهتری برای مقابله با برنامه های دونالد ترامپ، از جمله جنگ نامحبوب و پرهزینه علیه ایران، قرار داده است. با این حال، ترامپ می تواند هر قانونی برای پایان جنگ را وتو کند و دموکرات ها برای رد وتو به دو سوم آرا در هر دو مجلس نیاز دارند که حمایت شمار زیادی از جمهوری خواهان را می طلبد.

به نوشته این تحلیل، دموکرات ها سه گزینه اصلی دارند. نخست، تصویب قطعنامه پایان جنگ؛ کنگره در ژوئن چنین قطعنامه ای را تصویب کرد، اما آن را غیرالزام آور دانستند و ترامپ آن را نادیده گرفت. دوم، تحقیقات گسترده کنگره و احتمال استیضاح مقام های ارشد دولت، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع؛ اقدامی که به گفته نویسنده زمان بر است و به پایان سریع جنگ منجر نمی شود.

سوم، استفاده از «قدرت کیف پول»: از ژانویه، هر دلار جدیدی که وزارت جنگ بخواهد هزینه کند باید به تصویب مجلس و سنا برسد و دموکرات ها می توانند در بودجه دفاعی شرط ممنوعیت هزینه برای خصومت با ایران بگنجانند. ترامپ می تواند این را وتو کند، اما در آن صورت حقوق همه نظامیان نیز مسدود می شود. دموکرات ها در 2007 همین راه را برای خروج از عراق آزمودند، اما جرج دبلیو بوش وتو کرد و دموکرات ها زیر فشار اتهام «رها کردن سربازان» عقب نشستند.

نویسنده می گوید امروز نیز چنین ریسکی وجود دارد. او می افزاید ترامپ پس از انتخابات نقش جنگ در شکست جمهوری خواهان را پذیرفت، اما گفت اگر لازم باشد دوباره همین کار را می کند؛ ونس نیز صریح تر گفت دلیل شکست «جنگ» بوده است. به باور نویسنده، پایان دادن به جنگ برای ترامپ اکنون «تحقیر» است، زیرا آمریکا نزدیک 50 میلیارد دلار هزینه کرده و دستاورد ملموسی نداشته و ایران آموخته است که هرمز و باب المندب را می تواند کنترل کند. این هزینه ها از دوره ترامپ فراتر می رود و ممکن است نظم تک قطبی پس از جنگ سرد را پایان دهد؛ بزرگ ترین برنده شاید نه تهران، بلکه پکن باشد.

مجله تایم در گزارشی نوشت رهبران ایران پیروزی قاطع دموکرات ها در انتخابات میان دوره ای آمریکا را رد جنگ دونالد ترامپ علیه ایران خواندند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در شبکه های اجتماعی نوشت: «ملت ایران در میدان نبرد شکست راهبردی را به ترامپ تحمیل کرد» و آیت الله سید مجتبی خامنه ای گفت: «روند فروپاشی آمریکا شتاب گرفته است.»

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکره کننده ارشد ایران، نوشت: «وجدان یا هزینه زندگی، آمریکایی ها به جنگ نه گفتند و ما این پیام را تأیید می کنیم.» اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، خطاب به ترامپ گفت محاسباتش شکست خورده و مردم آمریکا پیام روشنی فرستاده اند.

به نوشته تایم، شکست سنگین جمهوری خواهان، شکاف ها بر سر جنگ ایران را عمیق تر کرده است؛ برخی قانون گذاران خواهان استیضاح پیت هگست، وزیر جنگ، هستند و توماس مسی گفته هفته آینده رأی گیری را در دستور کار قرار می دهد. یک جمهوری خواه نزدیک به کاخ سفید گفت هگست از ابتدا درباره زمان بندی و اهداف جنگ «یا صادق نبوده یا اشتباه کرده است». گزارش هایی نیز از بررسی جایگزینی او با ران دیسانتیس منتشر شده است. تایم می افزاید نتیجه انتخابات تضمینی برای پایان سریع جنگ نیست؛ ایران ممکن است در مذاکرات سخت تر شود.

آیت الله خامنه ای هشدار داد کسانی که گمان می کنند با امتیاز دادن می توان آمریکا را از خصومت بازداشت، «سخت در اشتباه اند». ویلیام فیگوروآ از دانشگاه خرونینگن گفت ایران اکنون دلیل بیشتری برای بازدارندگی هسته ای و دلیل کمتری برای اعتماد به مذاکره دارد.

رسانه های عربی

پایگاه خبری الغد در گزارشی نوشت: نتایج انتخابات میان دوره ای آمریکا و پیروزی دموکرات ها در انتخابات کنگره، دونالد ترامپ را با چالش تازه ای درباره ادامه جنگ با ایران روبه رو کرده است؛ چالشی که در کنار فشارهای اقتصادی و افزایش هزینه های زندگی در آمریکا، تصمیم گیری درباره آینده تقابل نظامی با تهران را پیچیده تر کرده است.

شکست انتخاباتی جمهوری خواهان فشارها بر دولت ترامپ را برای بازنگری در سیاست های نظامی خود افزایش داده است. این در حالی است که جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران طی ماه های گذشته با افزایش قیمت سوخت و هزینه های معیشتی همراه بوده و نارضایتی هایی را در میان افکار عمومی آمریکا ایجاد کرده است.

ترامپ با وجود اذعان به تأثیر جنگ با ایران بر شکست حزب جمهوری خواه، همچنان از تصمیم نظامی خود دفاع کرده است. این موضع نشان دهنده دشواری جمع میان محاسبات سیاسی داخلی و تلاش کاخ سفید برای حفظ تصویر قدرت و اقتدار در عرصه بین المللی است.

در شرایط کنونی، دولت آمریکا با سه گزینه اصلی روبه روست: ادامه عملیات نظامی محدود، حرکت به سمت توافق دیپلماتیک با تهران یا گسترش حملات علیه اهداف ایرانی. هر یک از این گزینه ها پیامدهای متفاوتی دارد. تشدید نظامی می تواند بار دیگر قیمت انرژی را افزایش دهد و فشار اقتصادی بیشتری بر آمریکا وارد کند؛ در مقابل، مسیر دیپلماسی نیز مستلزم امتیازاتی است که ممکن است با مخالفت بخشی از حامیان ترامپ مواجه شود.

با وجود پیروزی دموکرات ها در کنگره، رئیس جمهور آمریکا همچنان اختیارات گسترده ای در حوزه سیاست خارجی و نظامی دارد؛ بنابراین، نتیجه انتخابات به تنهایی به معنای پایان جنگ نیست.

با این حال، افزایش نظارت کنگره و فشارهای اقتصادی می تواند هزینه ادامه جنگ را برای کاخ سفید بالا ببرد و واشنگتن را به یافتن راهی برای خروج از بحران، بدون گسترش دامنه درگیری، سوق دهد.

روزنامه الخلیج امارات در یادداشتی نوشت: دولت دونالد ترامپ در حالی گزینه های مختلف برای مواجهه با ایران را بررسی می کند که هم زمان تحرکات نظامی آمریکا و تلاش های دیپلماتیک کشورهای منطقه برای جلوگیری از تشدید درگیری ها ادامه دارد.

ترامپ نشستی با مشاوران ارشد امنیت ملی خود برگزار کرد تا گزینه های پیش روی واشنگتن را بررسی کند. این گزینه ها شامل ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران، ادامه فشارهای اقتصادی و دستیابی به توافقی از طریق مذاکره است.

در همین راستا، یک مقام آمریکایی اعلام کرده است که فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) مقدمات احتمالی ازسرگیری عملیات گسترده علیه ایران را تکمیل می کند، هرچند هنوز دستور جدیدی برای آغاز حملات دریافت نکرده است. همچنین تحرکات ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و حضور آن در سنگاپور، از دیگر تحولات نظامی مورد توجه واشنگتن است.

در مقابل، قطر و پاکستان تلاش می کنند با میانجیگری میان تهران و واشنگتن، از بازگشت جنگ جلوگیری کنند.

واشنگتن در شرایطی میان گزینه نظامی و دیپلماسی قرار گرفته که تلاش های میانجیگرانه منطقه ای و مواضع تهران می تواند بر مسیر تحولات آینده تأثیرگذار باشد.

پیروزی دموکرات ها در انتخابات میان دوره ای آمریکا و تسلط آنان بر مجلس نمایندگان و سنا، فشارهای سیاسی بر دولت دونالد ترامپ را افزایش داده است؛ اما این تحول لزوماً به معنای توقف جنگ با ایران یا تغییر فوری سیاست نظامی واشنگتن نیست. هدی رؤوف، نویسنده ایندیپندنت عربی، در این یادداشت تأکید می کند که نتایج انتخابات سوم نوامبر در شرایطی رقم خورد که جنگ با ایران، افزایش هزینه های زندگی، تورم و تعرفه های تجاری به عوامل نارضایتی رأی دهندگان آمریکایی تبدیل شده بودند. ترامپ نیز اذعان کرده است که جنگ یکی از عوامل شکست جمهوری خواهان بوده است.

به نوشته نویسنده، پیروزی دموکرات ها ابزارهای نظارتی بیشتری در اختیار کنگره قرار می دهد؛ از جمله امکان تحقیق درباره اهداف و هزینه های جنگ، احضار مقام های دولتی و اعمال محدودیت بر بودجه عملیات نظامی. با این حال، ترامپ همچنان به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح آمریکا از اختیارات گسترده ای برخوردار است و کنگره جدید نیز از ژانویه 2027 فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.

در مقابل، ایران تلاش دارد از شرایط سیاسی جدید آمریکا برای تقویت موقعیت خود در مذاکرات استفاده کند. تهران ضمن پافشاری بر شروط هفت گانه خود برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، خواستار توقف جنگ در همه جبهه ها، رفع محاصره دریایی و تحریم های نفتی و آزادسازی دارایی های بلوکه شده است.

شکست انتخاباتی جمهوری خواهان به معنای پایان گزینه نظامی نیست؛ بلکه ممکن است محاسبات ترامپ درباره زمان، دامنه و هزینه سیاسی جنگ را تغییر دهد. در شرایط کنونی، نه پایان جنگ قطعی است و نه دستیابی به توافق نزدیک به نظر می رسد.

رسانه های چین و روسیه

روزنامه «ایزوستیا» روسیه در گزارشی با عنوان «واشنگتن در تعیین راهبرد درباره ایران با مشکل روبه روست؛ اختلافات داخلی افزایش می یابد» نوشت که شکست جمهوری خواهان در انتخابات میان دوره ای آمریکا، اختلاف نظرها در دولت دونالد ترامپ درباره نحوه مواجهه با ایران را تشدید کرده و کاخ سفید را با نبود راهبردی مشخص روبه رو ساخته است.

بر اساس این گزارش، دست کم سه رویکرد در دولت آمریکا درباره ایران شکل گرفته است. گروه نخست به رهبری جی دی ونس، معاون رئیس جمهور، خواهان دستیابی به توافق با تهران و مخالفت با ازسرگیری عملیات نظامی است. گروه دوم شامل جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، و اسکات بسنت، وزیر خزانه داری، از تداوم محاصره دریایی و فشار اقتصادی حمایت می کند. گروه سوم نیز خواستار حملات نظامی جدید به ایران است. دونالد ترامپ نیز احتمال حمله مجدد به تأسیسات انرژی ایران را بررسی می کند.

ایزوستیا به نقل از دانیا کریلوف، پژوهشگر مؤسسه اطلاعات علمی علوم اجتماعی آکادمی علوم روسیه، احتمال کناره گیری پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، را مطرح کرد و نوشت که واشنگتن ممکن است برای انتقال مسئولیت شکست عملیات نظامی علیه ایران، به دنبال معرفی یک مقصر باشد.

این کارشناس تأکید کرد اسرائیل با دستکاری اطلاعات درصدد تشدید تنش با ایران است، اما کشورهای عربی منطقه تمایلی به ورود به جنگ جدید ندارند؛ زیرا بی ثباتی منطقه ای به اقتصاد و تجارت آنها آسیب می زند.

روزنامه گلوبال تایمز چین در گزارشی با عنوان «دموکرات ها کنترل کنگره آمریکا را به دست گرفتند؛ نارضایتی رأی دهندگان و جنگ ایران بر نتیجه انتخابات تأثیر گذاشت» نوشت که دموکرات ها در انتخابات میان دوره ای 2026 موفق شدند اکثریت هر دو مجلس نمایندگان و سنا را به دست آورند؛ نتیجه ای که به گفته کارشناسان چینی، بیش از آنکه نشان دهنده حمایت گسترده از برنامه های دموکرات ها باشد، بازتاب نارضایتی عمومی از عملکرد دولت دونالد ترامپ است.

این روزنامه به نقل از کارشناسان چینی نوشت تورم بالا، افزایش بدهی عمومی، مشکلات اقتصادی و ناکامی های سیاست خارجی، از جمله جنگ اوکراین و تشدید تنش ها در خاورمیانه، در شکست جمهوری خواهان نقش داشته اند. به ارزیابی آنان، رأی دهندگان با هدف کاهش بی ثباتی سیاسی و اقتصادی به دموکرات ها رأی داده اند؛ روندی که با چرخه جابه جایی قدرت میان دو حزب در آمریکا مطابقت دارد.

گلوبال تایمز با اشاره به اذعان ترامپ درباره تأثیر جنگ ایران بر شکست جمهوری خواهان، نوشت برخی تحلیلگران چینی معتقدند نتیجه انتخابات پیام روشنی از مخالفت رأی دهندگان آمریکایی با ادامه جنگ دارد و ممکن است به پایان زودتر آن کمک کند.

این روزنامه پیش بینی کرد کنترل دموکرات ها بر کنگره، در دو سال پایانی ریاست جمهوری ترامپ، تقابل کاخ سفید و کنگره را تشدید و پیشبرد سیاست خارجی آمریکا را دشوارتر کند.