افزایش نرخ بهره انگلیس زیر سایه انسداد تنگه هرمز

به گزارش مشرق ، بانک مرکزی انگلستان برای نخستین بار از اوت 2023 نرخ بهره را افزایش داد و آن را از 3.75 به 4 درصد رساند. این تصمیم با هدف مهار تورم ناشی از افزایش قیمت جهانی نفت در پی مناقشه میان ایالات متحده و ایران اتخاذ شد.

بانک مرکزی همچنین اعلام کرد که احتمال افزایش دوباره نرخ بهره وجود دارد، مگر آنکه مناقشه در خاورمیانه حل وفصل شود.

اندرو بیلی، رئیس بانک مرکزی انگلستان، تأکید کرد که این تصمیم نباید به عنوان نخستین گام از یک زنجیره طولانی و اجتناب ناپذیر از افزایش نرخ بهره تلقی شود، اما هشدار داد که تا زمان حل وفصل مناقشه در خاورمیانه، بعید است این افزایش آخرین اقدام بانک باشد.

افزایش نرخ بهره هزینه استقراض برای مواردی مانند وام های مسکن، سایر وام ها و کارت های اعتباری را بالا می برد، اما در مقابل بازدهی سپرده های پس انداز را افزایش می دهد.

اختلاف نظر اعضای کمیته درباره افزایش نرخ بهره

تمامی اعضای کمیته تعیین نرخ بهره بانک مرکزی انگلستان با افزایش نرخ ها موافقت کردند. هشت نفر از 9 عضو به افزایش نرخ بهره تا سطح 4 درصد رأی مثبت دادند و یک عضو نیز خواهان افزایش بیشتر آن تا 4.25 درصد بود.

بیلی افزایش نرخ بهره را به دلیل بالا رفتن قیمت انرژی ضروری دانست و تحولات خاورمیانه را یکی از عوامل اصلی تصمیم گیری های آینده بانک مرکزی معرفی کرد.

رئیس بانک مرکزی انگلستان گفت: «به زبان ساده، این امر نیازمند پیشرفتی واقعی در جهت حل وفصل مناقشه در خاورمیانه است.»

او همچنین اظهار داشت: استدلال های مطرح شده برای افزایش بیشتر نرخ بهره را درک می کند، اما ترجیح می دهد رویکردی مشروط تر در پیش بگیرد؛ رویکردی که به روند قیمت انرژی و تورم در ماه های آینده بستگی دارد.

با این حال، اعضای کمیته تعیین نرخ بهره درباره مسیر آینده سیاست پولی دیدگاه های متفاوتی داشتند.

کلر لومباردلی معتقد است احتمالاً در کوتاه مدت دلایلی برای افزایش بیشتر نرخ بهره وجود دارد. مگان گرین نیز موضعی فراتر از این دیدگاه اتخاذ کرد و گفت بسته به تأثیر تورم بر دستمزدها، قیمت ها و بازار کار، ممکن است افزایش های بیشتری در راه باشد.

در مقابل، آلن تیلور این افزایش نرخ بهره را اقدامی احتیاطی برای مدیریت ریسک توصیف کرد که فعلاً به همین یک بار محدود می شود.

نمودار نوسان نرخ بهره در انگلستان

پیش بینی افزایش تورم به 4.9 درصد

نرخ تورم که نشان دهنده سرعت افزایش قیمت ها در طول زمان است، در مقایسه با اوج ثبت شده در چند سال گذشته به میزان قابل توجهی کاهش یافته، اما همچنان بالاتر از هدف 2 درصدی بانک مرکزی انگلستان (Bank of England) قرار دارد. انتظار می رود این نرخ در سال آینده بار دیگر افزایش یابد.

در دوره یک ساله منتهی به سپتامبر 2026، قیمت ها 3.5 درصد افزایش یافتند که عامل اصلی آن رشد بهای سوخت بود. همچنین میلیون ها خانوار در ماه ژانویه با افزایش هزینه های انرژی مواجه می شوند.

افزایش قیمت سوخت می تواند هزینه طیف گسترده ای از کالاها و اقلام ضروری را نیز بالا ببرد؛ زیرا کسب وکارها هزینه های اضافی خود را به مشتریان منتقل می کنند.

با این حال، بانک مرکزی اعلام کرد شواهد محدودی وجود دارد که نشان دهد این روند تاکنون به کالاهایی مانند مواد غذایی سرایت کرده باشد. دلیل این موضوع آن است که برخی شرکت ها خودشان هزینه های اضافی را تحمل کرده و کاهش حاشیه سود را پذیرفته اند.

اندرو بیلی در مصاحبه ای با بی بی سی از تصمیم بانک مرکزی برای افزایش نرخ بهره دفاع کرد؛ این در حالی است که ارزیابی های این نهاد نشان می داد تورم هنوز به سایر بخش های اقتصاد سرایت نکرده است.

او گفت افزایش بیشتر قیمت انرژی فشار صعودی بر تورم وارد می کند و افزود: «این همان چیزی است که باید در برابرش ایستادگی کنیم.»

افزایش اقساط وام مسکن خانوارهای انگلیسی

پاتریک برایسون، ساکن برایتون، در آستانه پایان دوره وام مسکن پنج ساله خود با نرخ بهره 3.51 درصد قرار دارد.

بهترین گزینه ای که این مرد 51 ساله برای دریافت وام جدید پیدا کرده، تسهیلاتی با نرخ بهره 5.17 درصد از بانک اچ اس بی سی (HSBC) است. بر این اساس، از ماه فوریه مبلغ اقساط ماهانه او از 1420 پوند به 1680 پوند افزایش می یابد.

این پدر سه فرزند می گوید: «تنها چیزی که در مورد این وام مسکن آزارم می دهد این است که پس از پنج سال پرداخت اقساط، حالا باید مبلغی بیشتر از قبل بپردازیم. این واقعاً مثل یک سیلی محکم به صورت آدم است.»

برایسون که معلم گیتار است، به همراه همسرش که مدیریت یک مرکز نگهداری از سالمندان یا افراد نیازمند مراقبت را بر عهده دارد، سالانه حدود 68 هزار پوند درآمد مشترک دارند. او می گوید خانواده اش تحت فشار مالی قرار گرفته اند و به همین دلیل عادت های خرید خود را تغییر داده و در تلاش اند هزینه اشتراک های مختلف را کاهش دهند.

نمودار تغییرات نرخ بهره وام مسکن در انگلستان

او در این باره گفت: «در طول سال گذشته، دیگر شراب نمی خرم، کمتر برای صرف غذا به بیرون می رویم و سفارش غذای بیرون بر را هم به کلی کنار گذاشته ایم. قیمت ها واقعاً سرسام آور و غیرمنطقی هستند.»

بانک مرکزی انگلستان اکنون پیش بینی می کند نرخ تورم در اواسط سال آینده به اوج 4.9 درصد برسد؛ رقمی که از برآورد اولیه بالاتر است. بر اساس این پیش بینی، تورم تا سال 2028 به هدف 2 درصدی بازنمی گردد.

این نهاد همچنین هشدار داد که در یک سناریوی نامطلوب، که در آن احتمال تشدید تنش ها میان ایالات متحده و ایران و افزایش بیشتر قیمت نفت وجود دارد، نرخ تورم ممکن است در سال 2027 به 6.2 درصد برسد.

تأثیر افزایش نرخ بهره بر اقساط وام ها

اگرچه بریتانیا کنترلی بر قیمت های جهانی انرژی ندارد، بانک مرکزی برای نخستین بار از اوت 2023 نرخ بهره را افزایش داد تا از گسترش پیامدهای افزایش قیمت انرژی و سرایت آن به سایر بخش های اقتصاد و تورم عمومی جلوگیری کند.

نرخ بهره پایه (Base Rate) نرخی است که بانک مرکزی بابت اعطای وام به سایر بانک ها و مؤسسات مالی دریافت می کند. این نرخ بر هزینه ای که مشتریان برای دریافت وام مسکن، سایر تسهیلات و استفاده از کارت های اعتباری می پردازند، تأثیر می گذارد و همچنین نرخ سود سپرده های بانکی را تحت تأثیر قرار می دهد.

به گفته نهاد صنفی بانکی یوکی فایننس (UK Finance)، با افزایش نرخ بهره، 510 هزار نفر از دارندگان وام مسکن با نرخ متغیر (Tracker Mortgage) با افزایش 31 پوندی اقساط ماهانه خود مواجه می شوند.

در مقابل، افرادی که از وام های مسکن با نرخ ثابت استفاده می کنند، تغییری در اقساط فعلی خود نخواهند داشت؛ هرچند ممکن است محصولات جدید وام دهی در آینده تحت تأثیر این افزایش قرار گیرند.

همچنین دارندگان وام هایی با نرخ بهره متغیر، بسته به نحوه واکنش وام دهنده خود به افزایش نرخ بهره، با تغییر در مبلغ اقساط مواجه خواهند شد. به طور معمول، افزایش 0.25 درصدی نرخ بهره به معنای افزایش 14 پوندی در اقساط ماهانه است.