گزینه های محدود آمریکا در برابر 7 شرط ایران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، با حضور آقای حمید رضا غلام زاده در برنامه گفتگوی ویژه خبری، اهمیت انتخابات آمریکا، فضایی که بر انتخابات حاکم بود و نتایجی که به دست آمد، تحلیل شد. متن کامل این گفت و گو به شرح زیر است:

سوال: انتخابات آمریکا برگزار شد انتخاباتی که با فضاسازی ویژه پیش رفت تا رسید به این تاریخ نتایجی بیرون آمد که حتی برای خود آمریکایی ها بسیار قابل تامل و قابل تحلیل شد.

غلام زاده: بله، هم سالگرد سیزدهم و تسخیر لانه جاسوسی بود و شکستی که ماجرای تسخیر در اوایل انقلاب علیه دولت مستقر آمریکا ایجاد کرد و یک بار دیگر ایران، باعث شکست راهبردی برای دولت مستقر در آمریکا شد.

سوال: به نظر می رسد 13 آبان نه یادآور خاطره خوبی برای آمریکایی هاست نه امروز و اتفاقاتی که حاصل شده.

غلام زاده: همچنان به نوعی می شود گفت همچنان دستاورد های 13 آبان دستاورد های استکبار ستیزانه و شکست دشمن ایران هست. شکستی هم که رقم خورد تعبیر سونامی ازش استفاده می کنند در اصطلاح ادبیات سیاسی آمریکا اصطلاحات مختلفی برای این موج ها و تحولات رای مردم و رفتار انتخاباتی مردم وجود دارد. خیلی از نظر سنجی ها انتظار یک موج را داشتند که در مخالفت با دولت ترامپ تعداد زیادی بیایند به دموکرات ها رای دهند، اما این میزان که اتفاق خیلی شدیدی بیفتد، فاصله بسیار زیادی بین دو سمت رقم بخورد تقریبا هم پیش بینی نمی شد و، چون اختلاف زیاد هست تعبیر سونامی آبی را برایش استفاده می کنند و شکست خیلی سنگین برای حزب جمهوری خواه و برای کل آمریکاست.

این که می گوییم کل آمریکا به خاطر این است که یک مسئله سیاست خارجی موجب این اتفاق شده. یک وقت مثلا مسائل داخلی ا ست. طبیعیه حزبی شکست می خورد ولی اتفاقی که دیروز و امروز رقم خورد یکی این بود. دوم مسئله سیاست خارجی که جنگ ایران و نفوذ و دخالت رژیم صهیونیستی دو مورد خارجی موضع مردم را تغییر داد و باعث شکست دولت آمریکا شد. این به همین خاطر است که خارجی است باید سیاست خارجی کل کشور را دید به هر حال سنا تاثیرگذاره و تصمیم گیره در سیاست خارجی و تصمیم گرفته و کل سنا متولی سیاست خارجی هستند. کل مجلس نمایندگان و سنا که می شود کنگره هم باز دوباره به نوعی دست دارند در تصمیماتی که گرفته شده برای همین این شکست را همه با همدیگر شریک هستند و به راحتی می توانیم بگوییم که دولت آمریکا شکست خورده نه فقط ترامپ یا جمهوری خواهان یا دولت ترامپ. اساسا کل دولت کل آمریکا و دولت آمریکا شکست خورده به خاطر همین مسئله سیاست خارجی.

سوال: آقای غلام زاده با موفقیت دموکرات ها در انتخاباتی که برگزار شد آیا تغییر رویه ای به مسائل مختلف سیاست خارجی از دولت آمریکا خواهیم دید؟

غلام زاده: طبیعتا مخاطب ایرانی اولین سوالی که در مورد این تغییر رویه در سیاست خارجی برایش پیش می آید موضوع و جنگ ایران لزوما این اتفاق نمی افتد. البته تقریبا دو ماه فرصت داریم تا کنگره جدید شکل بگیرد در ماه ژانویه و اون ها روی کار بیایند. احتمالا مخالفت با جنگ خواهند کرد و موضع را از لحاظ نظامی ممکنه تغییر دهند یا حداقل تا حدی تغییر دهند، اما در سیاست کلی که خصومت با ایران هست و تلاش برای تغییر رفتار یا به تعبیر خودشان رژیم چنج در ایران، این تغییر نخواهد کرد، این روال همان خواهد بود؛ لذا نباید انتظار از سیاست خارجی را در این داشته باشیم. موضوع اکراین تغییر خاصی نخواهد کرد. در مورد غزه، فلسطین و رژیم صهیونیستی تغییر چندانی نخواهد کرد. کما که ما از دوره اول ترامپ به بایدن شاهدش بودیم اتفاقات هفت اکتبر را دیدیم و بعد از اون رفتار بایدن را دیدیم. بایدن هم به خاطر حمایت از رژیم صهیونیستی شکست خورد در انتخابات از دموکرات ها ولی اصولی تقریبا پا برجاست در سیاست خارجی آمریکا که این ها ماهیت آمریکاست و این ها را تغییر نمی دهند. در تاکتیک ها تغییر خواهیم داشت در تاکتیک های برخورد با اروپا و برخورد با روسیه، چین و ایران و امثال این ها تغییر تاکتیکی خواهد بود ولی اساسش تغییر خاصی نخواهد کرد.

در موضوع جنگ بستگی به تحولات دو ماه پیش رو دارد. ممکن است تغییر رویه داشته باشیم و رای به پایان جنگ دهند که البته باز هم اگر رای دهند این نکته وجود دارد رئیس جمهور می تواند وتو کند رای تصمیم کنگره را. خیلی خلاصه قانون گذاری در آمریکا این گونه است که یا رئیس جمهور طرحی می دهد یا کنگره طرحی می دهد و دیگری باید تایید کند. اگر هر کدام طرح دیگری را تایید نکند، رئیس جمهور رای کنگره را تایید نکند و وتو کند، دو سوم رای کنگره لازمست وتو را معکوس و ملغی کند. به خاطر این که از الان قدرت نمایی کند. احتمال این که دو سوم رای بیاورد چندان بالا نیست، چون به این رقم هنوز این تحولات وجود دارد. صحبت از استیضاح می شود که همین موضوع دو سوم را نیاز دارد. برگرداندن وتوی رئیس جمهور این را نیاز دارد. اتفاقی که امروز افتاده که لزوما هر تصمیمی ترامپ بگیرد کنگره جلوی او بایستد، نه لزوما این نیست، ولی هزینه وتو کردن برای رئیس جمهور هزینه سیاسی بالایی دارد، چون جا های دیگر مثل بحث بودجه و تعطیل شدن دولت آمریکا چیزی است که ابزار کنترلی کنگره است و این را به راحتی می توانند بازی کنند. این تقریبا برای یک سال دیگرست و حداقل نیمی از سال بعدی میلادی باید بگذرد و آن موقع در مورد بودجه کنگره بتواند اعمال نظر و اعمال نفوذ کند، جلوی رفتار ترامپ و یا رئیس جمهور را بگیرد، اما در مجموع تاکتیک ها تغییر خواهد کرد ولی شرایط تا دو ماه دیگر در مورد جنگ چه اتفاقاتی خواهد افتاد و آن موقع تعیین می کند که آیا تغییرجدی در رویکرد خواهیم داشت یا نه.

سوال: با نگاه به سرفصل مهم جنگ با ایران و تاثیرات آن هم اقتصاد و هم موضوعات دیگر چی شد که امروز نتایجی حاصل شد که در محافل سیاسی و حتی در محافل رسانه ای پیش بینی می شد که جمهوری خواهان رای نیاورند؟

غلام زاده: 2018 وقتی ترامپ رای آورد دفعه اول، به خاطر این که فضای دو قطبی شکل گرفته بود و ترامپ به عنوان کسی که خارج از ساختار قدرت است و به عنوان کسی که با رویکرد راست افراطی و با رویکرد ساختار شکنی وارد میدان شده، توانست رای بگیرد و مردم خیلی مخالفت داشتند با ساختار قدرتی که هیلاری کلینتون نماینده اش بود یا اوباما نماینده اش بود. دوقطبی به او کمک کرد که رای بیاورد. شعار هایی داشت و آمدیم به سال 2022 که نتوانست کاری کند. عذرخواهی می کنم 2016 رای آورد، 2020 که مجدد نتوانست رای بیاورد به خاطر این که بخشی از شعار هایی که داده بود، نتوانسته بود اتفاق بیفتد. دو قطبی به نفعش حرکت نکرده بود. تنش هایی که شکل گرفته بود، تنش های مثبتی برای او نبود. نهایتا منجر به رای آوردن بایدن شد.

بعد از آن که مجدد توانست رای بیاورد به خاطر دوقطبی قبلی نبود. دو قطبی تقریبا مسئله اش حل شده بود. به خاطر این بود که بایدن از اسرائیل حمایت کرد و مردم آمریکا به لطف طوفان الاقصی و هفت اکتبر واقعیت های متفاوت از برساخته های رسانه ای دیدند. افکار عمومی همیشه تصویر رسانه های جریان اصلی را می دید از مسئله فلسطین، اما در 2023 و طوفان الاقصی روایت شبکه های اجتماعی را دید. به خاطر این بود که بعدا تیک تاک فشار آوردند و خریدند از چینی ها و اجازه فعالیت آزاد را ندادند. چون تیک تاک روایت متفاوتی دارد و مردم اختلاف بین شعار و واقعیت رفتاری را دیدند و عملا از آن شعار ها و ادعا هایی که می شد سرخورده شدندو این سرخوردگی باعث شد بیایند طرف مقابل کسی که رای می داد. کسی که نامزد انتخاباتی بود و شعار می داد آیا ترامپی بود که ماگا را می گفت؟ آمریکا گریت اگین، آمریکا دفورس را می گفت؟ شعار اول آمریکا را می گفت؟ ولی رفتار دو سال اخیر ایشان این را نمی گفت جامعه ای است که هم از دموکرات سرخورده است، هم جمهوری خواهان سرخورده است، چاره دیگری ندارد. حزب سومی به خاطر ساختار سیاسی آمریکا امکان ظهور و بروز پیدا نمی کند، که بخواهد رسمیت پیدا کند، مردم مجبورند بین این دو تا انتخاب کنند. اتفاقی که می افتد در این رفتار اعتراضی و سلبی رای می دهند.

تعداد شرکت کنندگان در انتخابات چندان کم نشده بود نسبت به انتخابات و یا مرسوم انتخابات میان دوره ای بلکه بیشتر شده بود. برخی ایالت هایی که چرخشی شدند و معمولا یک حزب رای می دادند الان به حزب دیگری رای دادند، تعداد شرکت کنندگان تغییر خاصی نداشت که ایالتی مثل تگزاس سال های سال دموکرات رای نمی دادند، جمهوری خواهان رای دادند و الان دموکرات ها رای می دادند. این نبوده، تعداد شرکت کنندگان تغییر خاصی نکرده، همین نشان می دهد خیلی از کسانی که همه این سال ها به جمهوری خواهان رای می دادند، دیروز آمدند به دموکرات ها رای دادند در اعتراض به سیاست های ترامپ و اتفاقاتی که افتاده.

سوال: خیلی ها توییت کردند که ما در هیچ برهه ای به دموکرات ها رای ندادیم و این اولین بارست که دموکرات ها را انتخاب کردیم به علت وضعیت اقتصادی، معیشت و موضوعات مختلف؟

غلام زاده: بعضی از این ایالت ها تقریبا صد سال بود جمهوری خواه بودند. تگزاس بسیار غیرتی جمهوری خواه بوده. در طول همه این سال ها، تقریبا نیمی از عمر ایالات متحده جمهوری خواهان همیشه رای دادند، الان تغییر کرده آمدند به این سمت. یک به خاطر شعار های کذب ترامپ و دولتش که در جنگ ایران و در حمایت از رژیم صهیونیستی و بازی که از رژیم صهیونیستی خوردند و سواری که به رژیم صهیونیستی و نتانیاهو داده بود ترامپ نمود پیدا کرد، سرخوردگی عام و رایجی که مردم آمریکا از وضعیت و از آرمان های آمریکایی دارند و حرکت اعتراضی به تاثیرات جنگی که در ایران رخ داد و آمریکایی ها یک جنگ بی علت را شروع کردند، تبعاتش گریبانگیر آن ها شد و آن جایی بود سیاست راهبردی ما جواب داد. یعنی تهدید رهبر شهید ما که جنگ منطقه ای خواهد شد، با این بلندنظری بود که تبعات بسته شدن تنگه هرمز و منطقه ای شدن جنگ، تبعات اقتصادی بلندمدتی است که همه دنیا را فرامی گیرد و امنیت ایران به امنیت اقتصاد جهانی گره می زند.

سوال: رفتار ترامپ چگونه می شود، بسیاری عنوان می کنند که او بسیار خشمگین از نتایج انتخابات ممکن است دست به رفتار های هیجانی و براساس خشم خودش بزند. رفتار ترامپ دراین مدت دوماهه شاید بهترست بگوییم دوساله تا پایان ریاست جمهوریش چطوری مطرح می شود، در ارتباط با مسائل مختلف و پرونده های مختلف مهم ترینش ایران؟

غلام زاده: ممکن است در این دو ماه به سمت جنگ حرکت کند، ولی کوتاه مدت به نظر نمی آید این اتفاق بیفتد. علتش این است که اگر این شکست، شکست کم حاشیه ای بود، احتمالا خیلی زیاد داشت هیجانی شروع کند و شاید همین امروز حمله می کرد ولی، چون اختلاف خیلی زیادست و همه دنبال مقصر می گردند، انتظار نداریم در کوتاه مدت این اتفاق بیفتد. پیش بینی نیست، تحلیل است ممکن است خطا باشد، ممکن است نباشد، به نظر می رسد که از یک طرف الان شکست سنگینی را متحمل شده، حزب جمهوری خواه؛ ترامپ را مقصر می داند. ترامپ دنبال مقصر می گردد، تا حدی سر «هگست» خالی خواهد کرد، گرچه امشب از او پرسیدند گفت: نه او دارد کارش را خوب انجام می دهد. حتما کسی مثل ترامپ دنبال مقصر می گردد و سعی می کند گردن یکی بیاندازد این ماجرا را. در دسترس ترین فرد هم «هگست» است، ولی حزب هم عصبانی است از ترامپ، حتی در ایام انتخابات به خصوص در یک هفته اخیر تلاش می کردند بعضی از جا ها نرود، هر جایی که رفت برای تبلیغات شکست خورد.

ایالت ها و یا شهر هایی که رفت، شکست خوردند آن نامزدها، این یک سمت داستان است، یک سمت دیگر داستان رژیم صهیونیستی است؛ که آن ها هم نفوذشان به شدت منفی شده در آمریکا و آن اعتبار و قدرت نرمی که در ساختار سیاسی آمریکا داشتند لطمه جدی دیده و عملا خرج شده در این یک سال اخیر. به این خاطرست که باز عمده نامزد هایی که از رژیم حمایت کردند یا مورد حمایت رژیم بودند باز شکست خوردند. این تصویر، تصویر منفی برای رژیم است. پس رژیم هم نمی تواند جنگی را شروع کند که در جنگ مثل جنگ 12 روزه، چون هزینه منفی بسیار در افکار عمومی خواهد داشت، دو روز پیش تلاش کرد با شایعه سلاح شیمیایی تلاش کردند با این دروغ پردازی این انگیزه به آمریکایی ها که این انگیزه را بدهند ولی کسی خریدار این دروغ نبود. رفتار هیجانی ناظر به جنگ انتظار نمی رود به تحلیل که در این ایام خیلی نزدیک اتفاق بیفتد، اما باید این جنگ را به نوعی پایان ببخشد. پستی که امروز جی دی ونس منتشر کرد که مورد یک آن شد جنگ ایران می گوید: مسئله جنگ ایران را مطرح می کند به عنوان عامل شکست و صحبت از پایان جنگ می کند، می تواند مقدمه ای برای این مسیر باشد که سعی می کنند فرآیندی را ایجاد کنند که جنگ را به سمت پایان ببرند. اما در بعد از این دو ماه اگر اتفاقی بیفتد و نیفتد بعد از شکل گیری کنگره جدید چالش های سیاست خارجی اولین مسئله ترامپ خواهد بود. احتمالا به سمت استیضاح حرکت خواهند کرد برای این که ضربه سیاسی به او بزنند، نه این که لزوما برکنارش کنند.

اگر دموکرات ها ببرند به سمت پرونده ای مثل اپستین این امکان وجود دارد که رای مثبت بعضی جمهوری خواهان را بگیرند. این مسئله اول نخواهد بود، چون اول محک بزنند که نسبت جمهوری خواهان با دموکرات ها چطور خواهد بود در عملکردشان در صحن کنگره که شاید بعدا به آن سمت ببرند. مسئله اول موضوع جنگ مطرح شود، چه جنگ ایران و چه جنگ اوکراین؛ کنگره به آن سمت بکشاند دولت را و بعد به سراغ مسائل داخلی بروند، برای مهار کردن ترامپ و بسته به رفتار ترامپ در خصوص مصوباتی که مناقشه آمیزست و اگر وتو کند این رفت و برگشت ها اتفاق خواهد افتاد. در مجموع دو سال پیش رو، دو سال سختی خواهد بود، به علت منازعات سیاسی. نمی گویم استیضاح موفقی رقم خواهد خورد ولی حداقل برای اذیت کردن ترامپ و بالابردن هزینه ها پرونده های آن را مطرح خواهند کرد.

سوال: پیش از انتخابات دائما رئیس جمهور آمریکا ددلاین و تاریخ انتخابات را مطرح می کرد و می گفت انتخابات پیش رو به ایران حمله نمی کنم. برنامه ای برای حمله نظامی به ایران ندارم، گاهی موضوع مذاکره و گفت و گو را مطرح می کند، می گوید خوب پیش می رود، گاهی می گوید کوه کلنگ در رصدست. سیاست عریان شده ای پیش چشم جهانیان پیش گرفته، ادامه این سیاست ها برای ترامپ در عرصه سیاست خارجی و سیاست داخلی آمریکا چه تبعاتی برای او و هم حزبی هایش دارد؟

غلام زاده: آمریکا ناچار است این جنگ را تمام کند، یا با حمله دیگری، یا با پذیرش شکست یا با توافق. یکی از این اتفاقات باید بیفتد و این پرونده را نمی تواند مفتوح نگه دارد، چه پرونده جنگ، چه پرونده تنگه هرمز و چه پرونده محاصره دریایی باید به سرانجامی برسد. رفتار بازار نفت که قیمت ها امشب خیلی شدید افت کرد، نشان می دهد که بازار انتظار ندارد تنشی شکل بگیرد و انتظار بازار، رفتن به سمت مسیر های دیگرست و لزوما این اتفاق نمی افتد. از این سمت موضع ایران روشن است، مذاکره ای در جریان نیست و قرار نیست مذاکره ای اتفاق بیفتد. ما هفت شرط مطرح کردیم یا می پذیرد یا نمی پذیرد. وقتی پذیرفت باید دیگر سازوکار اجرای آن پذیرش محل گفت و گو اگر لازم باشد شکل بگیرد؛ لذا مذاکره ای متصور نیست، یا باید بپذیرد و یا باید رها کند و برود، یا باید جنگ را رقم بزند و قمار کند. این قمار به نظر می آید سنگین باشد، لذا احتمال این که رها کند شاید جدی ترین گزینه برای آمریکا باشد.