کسری 10 میلیارد مترمکعبی ذخایر آب زیرزمینی یزد؛ زنگ خطر برای آینده منابع آب استان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز یزد، فهیمی  با تشریح آخرین وضعیت منابع آب زیرزمینی استان یزد گفت: بررسی اطلاعات ثبت شده در حدود 440 حلقه چاه مشاهده ای نشان می دهد سطح آب زیرزمینی در بیشتر آبخوان های استان یزد در سال آبی 1404-1403 کاهش یافته است.

محمدعلی فهیمی افزود: از ابتدای مهر 1403 تا پایان شهریور 1404، بیشترین افت سالانه سطح آب زیرزمینی در آبخوان های صاحب آباد با 103 سانتی متر، ابرکوه با 87 سانتی متر، مروست با 84 سانتی متر، بهادران با 76 سانتی متر و چاهک شهریاری با 74 سانتی متر ثبت شده است.

وی با اشاره به اینکه افت سطح آب در بسیاری از آبخوان های استان یزد از میانگین بلندمدت نیز فراتر رفته است، ادامه داد: تداوم این روند موجب افزایش کسری مخازن آب زیرزمینی و کاهش ذخایر راهبردی استان شده است.

رئیس گروه مطالعات آب های زیرزمینی شرکت آب منطقه ای یزد با بیان اینکه مجموع کسری مخازن آب زیرزمینی استان یزد در سال آبی 1404-1403 حدود 287 میلیون مترمکعب برآورد شده است، گفت: این میزان در مقایسه با میانگین بلندمدت، حدود 43 میلیون مترمکعب افزایش دارد.

فهیمی افزود: بیشترین کسری مخزن در این دوره مربوط به آبخوان یزد ـ اردکان با 115 میلیون مترمکعب، ابرکوه با 48 میلیون مترمکعب و مروست با 21 میلیون مترمکعب بوده است.

وی با اشاره به ابعاد انباشته بحران آب زیرزمینی استان یزد تصریح کرد: مجموع کسری مخازن آبخوان های یزد از ابتدای دوره آماری تا پایان سال آبی 1404-1403 از 10 میلیارد مترمکعب فراتر رفته است.

فهیمی برای تبیین بزرگی این رقم گفت: حجم مخزن سد امیرکبیر (کرج) حدود 200 میلیون مترمکعب است و کسری تجمعی آبخوان های استان یزد به بیش از 50 برابر ظرفیت این سد می رسد.

رئیس گروه مطالعات آب های زیرزمینی شرکت آب منطقه ای یزد، برداشت بیش از ظرفیت طبیعی آبخوان ها را مهم ترین عامل تداوم افت سطح آب دانست و تأکید کرد: در بیشتر مناطق استان یزد، میزان برداشت از منابع زیرزمینی همچنان بیشتر از توان تغذیه طبیعی آبخوان ها است.

وی اجرای جدی سیاست های طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی را ضروری دانست و افزود: کاهش برداشت باید متناسب با میزان تغذیه و حجم آب ورودی سالانه به آبخوان ها انجام شود تا از تشدید افت ذخایر جلوگیری شود.

فهیمی با هشدار درباره پیامد های کیفی برداشت بی رویه از منابع زیرزمینی گفت: کاهش سطح آب تنها پیامد برداشت بیش از ظرفیت نیست و تغییر مسیر جریان آب زیرزمینی، زمینه نفوذ آب های شور مناطق کویری به سمت سفره های آب شیرین را فراهم کرده است.

وی افزود: بررسی تغییرات هدایت الکتریکی آب زیرزمینی نشان می دهد شوری آب در 10 آبخوان استان، شامل سرخ زیتون، کویر دره انجیر، چاگیر، بهادران، ساغند، دهشیر، بافق، مروست، سیاهکوه و یزد ـ اردکان، افزایش قابل توجهی داشته است.

رئیس گروه مطالعات آب های زیرزمینی شرکت آب منطقه ای یزد با اشاره به فشار مضاعف بر منابع تأمین کننده آب شرب استان هشدار داد: محدودیت منابع آب و برداشت های مستمر از آبخوان های تأمین کننده آب شرب، وضعیت این ذخایر را نگران کننده کرده است.

فهیمی اظهار کرد: میانگین افت سالانه سطح آب در آبخوان یزدگرد طی دهه اخیر به یک متر و 18 سانتی متر و در آبخوان چرخاب به بیش از یک متر رسیده است.

وی برداشت از چاه های کشاورزی، گلخانه ای و شرب را از عوامل تشدید افت سطح آب در این دو آبخوان دانست و افزود: ادامه این روند، به ویژه در آبخوان یزدگرد، زمینه هجوم آب های شور کویری به سمت منابع آب شیرین را فراهم کرده است.

فهیمی در پایان تأکید کرد: تداوم برداشت بیش از ظرفیت آبخوان ها، علاوه بر کاهش ذخایر زیرزمینی، کیفیت منابع آب را نیز با تهدید جدی مواجه می کند و اجرای مؤثر برنامه های احیا و تعادل بخشی و مدیریت برداشت از منابع زیرزمینی باید با جدیت بیشتری دنبال شود.