ساخت «ریبین و لک لک ها» 2 سال طول کشید؛ دنبال سوژه جشنواره پسند نیستم

به گزارش خبرنگار مهر، مستند 52 دقیقه ای «ریبین و لک لک ها» به کارگردانی نورالله فتاحی و تهیه کنندگی محمدجواد امیرانی از تازه ترین آثار خانه مستند پس از پخش از شبکه بین المللی الجزیره و در نخستین نمایش جهانی خود، راهی بخش رسمی جشنواره فیلم های کردی آمستردام شد؛ اثری شاعرانه در دل روستاهای کوهستانی غرب ایران که پیوند عاطفی پسربچه ای روستایی با جوجه لک لک های در حال سقوط را دستمایه طرح پرسش هایی عمیق درباره شفقت انسانی و مرزهای مواجهه با طبیعت قرار داده است.

نورالله فتاحی مستندساز باسابقه که بیش از سه دهه فعالیت در عرصه های تدوین، عکاسی و کارگردانی دارد درباره مستندسازی بیان کرد: مستندسازی پیش از ثبت صِرف وقایع، نوعی مواجهه صادقانه، توأم با صبوری و احترام به جهان پیرامون است. من در مستندسازی به دنبال شکار سوژه های بازاری یا صرفاً جشنواره پسند نیستم، فیلمسازی برای من ابزار انتقال اطلاعات نیست بلکه جستجوی مفاهیم ناب انسانی در دل ساده ترین اتفاقات روزمره است تا مخاطب پس از تماشا، بارقه ای از آرامش و امید را با خود به خانه ببرد.

وی که کارگردانی آثاری چون «صدا بود و سیاهی» و «جنگل قیر» را در کارنامه دارد، به چالش بازنمایی حقیقت در سینمای مستند پرداخت و تصریح کرد: نمایش صددرصد و بی واسطه واقعیت امری ناممکن است چراکه با ورود دوربین، زاویه قاب، تدوین و حضور کارگردان، پدیده با واسطه روایت می شود.

فتاحی ضمن تأکید بر اینکه مرز میان دخل وتصرف هنری و جعل، اصل «صداقت» است، عنوان کرد: کارگردان حق دارد بر پایه تفسیر و جهان بینی خود، وقایع را در ساختاری سینمایی و دراماتیک نظم دهد، مشروط بر آنکه این خلاقیت شاعرانه به تحریف حقیقت رخدادها نینجامد.

این کارگردان با اشاره به جرقه شکل گیری این مستند اظهار کرد: انگیزه اصلی من، مواجهه با رفتارهای فارغ از منفعت طلبی ریبین در قبال پرندگان بوده است. در جهانی که بزرگسالان پدیده ها را با دوگانه هزینه و فایده می سنجند، تلاش بی چشم داشت این کودک برای محافظت از پرنده ای بی پناه، بنیان این اثر را رقم زد. قصه ای بدون صدور پیام های شعاری که در آن اجازه داده شد تا خود زندگی و بستر بومی منطقه، نبض روایت را هدایت کنند.

کارگردان «ریبین و لک لک ها» سپس به مصائب پروسه تولید این فیلم اشاره کرد و گفت: برخلاف سینمای داستانی که همه ارکان آن روی کاغذ مهارشدنی است، سینمای مستند وابستگی مطلقی به لحظه های زیست سوژه دارد. تولید این اثر 52 دقیقه ای، با احتساب پژوهش و مراحل پس تولید نزدیک به 2 سال طول کشید که 17 ماه آن فقط صرف فیلمبرداری شد.

وی با اشاره به رفت وآمدهای مداوم میان تهران و لوکیشن های کوهستانی افزود: بزرگ ترین استرس گروه، غیرقابل پیش بینی بودن رفتار لک لک بود. بارها می شد که پرنده ناگهان تا 10 روز ناپدید می شد یا فرسنگ ها دورتر کنار دریاچه ای فرود می آمد. حتی در میانه مسیر بازگشت به پایتخت خبر می رسید که پرنده برگشته است و ناچار تمام راه را دور می زدیم. تأمین روزانه صدها صید برای تغذیه پرنده و زندگی پا به پای این زیست بوم، صبری طاقت فرسا می طلبید.

فتاحی در بخش پایانی صحبت های خود، مستندسازی را فضایی عاری از مناسبات مالی صِرف دانست که بیش از هر چیز بر شور و جان مایه دلی استوار است و گفت: حیات حرفه ای یک شبه محقق نمی شود. پیش از شتاب زدگی برای فتح سکوهای جشنواره ای، باید خواند، نقد کرد و در پی ریشه دواندن بود چراکه هنرمند راستین تنها زمانی به بار می نشیند که پایداری در آموختن را سرلوحه مسیر خود قرار دهد.