حضرت زهرا(س)؛ الگوی جامع انسان در مسیر حق و حقیقت + فیلم

در روزگاری که حقیقت زن در هیاهوی مکاتب گوناگون و روایت های متعارض به فراموشی سپرده می شود، بازخوانی شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س)، تنها یادآوری فضائل بانویی بزرگ نیست؛ بلکه بازشناسی حقیقتی است که می تواند راه انسان را در مسیر بندگی، کرامت و تعالی روشن کند.

بانویی که در محراب عبادت، میدان دفاع از حق، کانون خانواده و عرصه مسئولیت اجتماعی، تصویری بی نظیر از انسان کامل به نمایش گذاشت و نامش با مظلومیت و ایستادگی گره خورد. کتاب «حقیقت عظیم» با بازخوانی بیانات رهبر شهید انقلاب درباره شخصیت و جایگاه حضرت زهرا(س)، فرصتی برای شناخت این الگوی بی بدیل و تأمل در وظیفه ای است که در برابر این حقیقت بزرگ بر دوش داریم؛ شناختی که اگر به بینش و عمل نینجامد، هنوز به مقصد نرسیده است.

در شماره نخست این مصاحبه با عنوان «حقیقت عظیم»؛ بازخوانی جایگاه زن در اندیشه رهبر شهید + فیلم پیرامون تبیین حقیقت وجودی و جایگاه معنوی حضرت زهرا(س) تا نقش خانوادگی، اجتماعی و سیاسی ایشان و معرفی الگوی سوم زن مسلمان در تقابل با الگوهای غربی سخن به میان آمد.

در شماره دوم گفت وگوی خبرنگار ایکنا با طیبه ربانی، استاد حوزه و دانشگاه درباره این حقیقت عظیم و وجود مقدس حضرت فاطمه زهرا(س) پرسید که مشروح آن را می خوانیم:

ایکنا- اگر شخصیت حضرت زهرا(س) را به عنوان شخصیتی جامع، کامل و برخوردار از ابعاد مختلف شناختیم، وظیفه ما در برابر این حقیقت عظیم چیست؟

هر شناختی به دنبال خود وظیفه ای ایجاد می کند و هرگونه الگوبرداری نیز اساساً نیازمند شناخت، تبیین و بینش است. ازاین رو، این کتاب صرفاً یک اثر توصیفی نیست، بلکه دربردارنده وظایف عملی برای پیروان این مکتب است که با استناد به سخنان مقام معظم رهبری، رهبر شهیدمان، تبیین می شود.

بیشتر بخوانید:

«حقیقت عظیم»؛ بازخوانی جایگاه زن در اندیشه رهبر شهید + فیلم اسوه زنان عالم؛ الگوی دستیابی به جایگاه حقیقی زن 8 بُعد مبارزاتی حضرت فاطمه(س) در حفظ جایگاه ولایت حضرت زهرا(س)؛ آینه تمام قد پیامبر(ص) در منابع اهل سنت سیره فاطمی؛ جمع میان حق طلبی و حفظ وحدت جامعه  معرفی مهم ترین منابع حدیثی حضرت زهرا(س)   جهاد تبیین فاطمی؛ روشنگری در برابر غبار فتنه   بازخوانی سیره فاطمی؛ خط بطلان بر دوگانه تحجر و تجدد 

آیت الله شهید خامنه ای با تأکید بر الگوپذیری از حضرت زهرا(س)، وظایف مشخصی را برای زنان و مردان جامعه بیان می کنند. حضرت زهرا(س) الگوی انسان هستند؛ الگوی یک انسان کامل، نه اینکه صرفاً الگوی بانوان باشند. البته بانوان در ابعاد مختلف می توانند الهام بیشتری از وجود ایشان بگیرند، اما شخصیت آن حضرت برای همه انسان ها الهام بخش است؛ برای هر انسانی که بخواهد در مسیر حق و حقیقت گام بردارد.

ایشان زنان مسلمان را به کسب علم، خودسازی معنوی و اخلاقی، بی اعتنایی به تجملات، حفظ عفت و عصمت و آرامش بخشی در محیط خانواده توصیه می کنند. در سطحی کلان تر و با محوریت شخصیت حضرت زهرا(س)، برای همه آحاد جامعه نیز وظایفی مطرح می شود. از جمله اینکه شناخت حضرت زهرا(س) و تبیین ابعاد وجودی ایشان، وظیفه ای همگانی برای آشکار ساختن مسیری مهم و روشن در برابر نسل امروز است.

ما در دنیایی زندگی می کنیم که با تکثرگرایی و صداهای گوناگون از تمام زوایا و گوشه های جهان مواجه است. هر کسی ادعایی دارد و مکتب و مسلکی را ارائه می دهد؛ اما طبیعتاً نمی توانیم صراط های مستقیم متعددی داشته باشیم. صراط مستقیم تنها یک مسیر است.

بنابراین، اگر بخواهیم این راه روشن را تبیین کنیم، یکی از مهم ترین راه ها، تبیین ابعاد مختلف وجودی حضرت زهرا(س) است؛ باید دیدگاه رهبر شهید عزیزمان، آیت الله خامنه ای، درباره جایگاه زن در اسلام را بر اساس کتاب «حقیقت عظیم» جمع بندی کنیم، باید بگوییم زن در اسلام نه موجودی تحقیرشده و حاشیه نشین است و نه ابزاری برای لذت جویی؛ بلکه حقیقتی عظیم و انسانی عرشی است که با تکیه بر عبودیت خداوند می تواند در تمام ساحت های زندگی، از خلوت معنوی و محیط خانواده تا عرصه اجتماع و سیاست، به کمال برسد.

حضرت فاطمه زهرا(س) تجسم کامل و عینی این جایگاه هستند و الگوی زن مسلمان بودن ایشان، پاسخی به تمام مکاتبی است که یا زن را تحقیر کرده اند یا با شعار آزادی، او را به ورطه ابتذال کشانده اند.

var player = videojs('player_295001_4432026',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/9866efe6Zjo0NDY0MDg4LmpwZ3xmdWk6NDM0MzY4MHxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4432026',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4432026"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4432026"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

ایکنا- با توجه به تجربه تبلیغ در آمریکای لاتین توسط شما، نمونه ای از تأثیر جایگاه زن در اسلام را لطفا بیان بفرمایید.

ما با توجه به سابقه 14 سال تبلیغ در کشورهای آمریکای لاتین و آرژانتین، از نزدیک شاهد این ابتذال در جایگاه زن بوده ایم و مشاهده کرده ایم که چگونه فرهنگ غرب، زن را به ابتذال و فساد کشانده و از این طریق، خانواده ها را متلاشی و بنیان جوامع را سست کرده است. در مقابل، هنگامی که اندیشمندان غیرمسلمان با جایگاه زن در اسلام و شخصیت حضرت زهرا(س) آشنا می شوند، از این همه عظمت، مقام و جایگاهی که اسلام برای زن در نظر گرفته است، شگفت زده می شوند.

برای نمونه، چندین سال پیش، شاید حدود 15 سال قبل، یک خانم از نمایندگان پارلمان انگلستان به مدت دو هفته به ایران سفر کرد. او قصد داشت از مجلس شورای اسلامی بازدید کند، با نمایندگان زن گفت وگو داشته باشد و از بخش های مختلف ایران دیدن کند؛ این خانم در طول دو هفته حضور خود در ایران، با نمایندگان مجلس گفت وگو کرد و از نقاط مختلف کشور بازدید داشت. هنگامی که به انگلستان بازگشت، در نخستین سخنرانی خود در جایگاه پارلمان، خطاب به نمایندگان مجلس انگلستان گفت: «من تمایل دارم حجاب بپوشم.»

با شنیدن این جمله، نمایندگان مجلس واکنش نشان دادند، سروصدا کردند و برخی با پرخاش به او گفتند: «عجب، ایرانی ها در همین دو هفته شما را شست وشوی مغزی داده اند که حالا برگشته اید و می خواهید حجاب بپوشید؟»

این نماینده زن در پاسخ گفت: «ایرانی ها مرا شست وشوی مغزی نداده اند؛ بلکه من وارد ایران شدم، به مجلس رفتم، نمایندگان را دیدم، به سخنرانی های آنان گوش دادم و نوع احترام آن ها به یکدیگر و توجهشان به اندیشه و فکر نمایندگان زن را مشاهده کردم. من از این وضعیت غبطه خوردم. در اینجا، آنچه برای شما اهمیت دارد، تنها زیبایی ظاهری ما، چهره و نحوه پوشش ماست. حتی وقتی وارد سالن پارلمان می شویم، توجه شما به ظاهر ما معطوف است. شما درباره پارلمان خودتان نیز همین گونه رفتار می کنید؛ وقتی وارد پارلمان انگلستان می شوم، توجه شما فقط به ظاهر ماست. حتی درباره رنگ کت ودامن و لباس ما نظر می دهید و درباره آرایش ما اظهارنظر می کنید؛ اما وقتی سخن می گوییم، هیچ توجهی به فکر و اندیشه ما ندارید. توجه شما فقط به ظاهر ماست و به ما نگاهی ابزاری دارید. اما در ایران دیدم که بانوان با حجاب کامل در مجلس حضور پیدا می کنند و سخنرانی می کنند و نمایندگان به فکر، اندیشه، طرح ها و پیشنهادهای آنان توجه دارند. من دوست دارم حجاب بپوشم تا دست کم برای یک بار هم که شده، شما به فکر و اندیشه من توجه کنید.» این تنها یک نمونه است و ما ده ها نمونه دیگر در این زمینه داریم.

علت اینکه در آمارهای جهانی، گرایش مردم به اسلام رو به افزایش است، همین مسئله است. در میان آمارهای مربوط به گرایش به اسلام، زنان بالاترین سهم را به خود اختصاص داده اند. برای نمونه، آماری که حدود 20 سال پیش درباره انگلستان منتشر شده بود، نشان می داد که هر دو سال یک بار، حدود 20 هزار زن انگلیسی مسلمان می شوند. اکنون نیز زمزمه هایی درباره گرایش به تشکیل حکومت اسلامی در این کشور به گوش می رسد و حتی گفته می شود که در شهر لندن، اکثریت بانوان باحجاب هستند.

این مسائل نشان می دهد که اگر بتوانیم مکتب ناب حضرت زهرا(س) و مکتب اهل بیت عصمت و طهارت(ع) را برای جهانیان تبیین کنیم، با استقبال مواجه خواهیم شد؛ زیرا این مکتب، منطقی، عقلانی، زیبا و منطبق با فطرت بشر، نیازهای انسانی و مقتضیات زمان است و از همین رو برای همه جذابیت دارد.

var player = videojs('player_216864_4432027',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/9a40fea7Zjo0NDY0MDkwLmpwZ3xmdWk6NDM0MzY4MnxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4432027',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4432027"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4432027"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

با این حال، از آنجا که رسانه در اختیار نداشتیم و در این عرصه ضعیف عمل کردیم، متأسفانه نتوانستیم این الگو را آن گونه که شایسته است، به طور کامل معرفی کنیم. درحالی که اهل بیت عصمت و طهارت(ع) می فرمایند: «لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا؛ اگر مردم از زیبایی های کلام ما آگاه شوند و دریابند که ما چه می گوییم و چه می خواهیم، قطعاً از ما پیروی خواهند کرد.»

راهکار تحقق این مسئله نیز تبیین عظمت و شخصیت حضرت زهرا(س) و معرفی مکتبی است که آن حضرت و اهل بیت عصمت و طهارت(ع) برای ما ارائه کرده اند؛ در این میان، وظیفه ما به ویژه در قبال نسل جوان این است که زیبایی های شخصیت حضرت زهرا(س) را برای فرزندان و نوجوانان خود بیان کنیم. اگر آنان این شخصیت را به درستی بشناسند، به طور طبیعی به ایشان علاقه مند خواهند شد و الگوهای نامطلوب غربی را کنار خواهند گذاشت.

ایکنا- در پایان ما را به برخی از فرازهای ناب این کتاب گهربار مهمان می کنید؟

اگر بخواهیم برخی از فرازهای زیبای کتاب «حقیقت عظیم» را که شایسته است همه ما آن را در منزل داشته باشیم و مطالعه کنیم، بیان کنیم، باید بگوییم انتخاب از میان این همه سخن زیبا کار آسانی نیست. بیانات مقام معظم رهبری، رهبر شهیدمان، درباره حضرت زهرا(س) به اندازه ای زیبا و ارزشمند است که انتخاب چند فراز از میان آن ها، مانند انتخاب چند جواهر از میان گنجینه ای سرشار از جواهرات است. با این حال، یکی دو بخش را انتخاب کرده ام تا به آن ها اشاره کنم؛

یکی از این بخش ها مربوط به سخنانی است که رهبر شهید عزیزمان در سال 1351، یعنی شش سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، بیان کرده اند. با مطالعه این سخنان می توان دریافت که ایشان چگونه با سخنرانی ها و جلسات خود، زمینه های فکری و فرهنگی انقلاب را فراهم می کردند. ایشان در بخشی از سخنان خود، دیداری را که دعبل خزاعی، یکی از شاعران اهل بیت(ع) و از شاعران انقلابی، با حضرت امام رضا(ع) داشته است، نقل می کنند.

در این دیدار، امام رضا(ع) از دعبل می پرسند: آیا شعری برای خواندن داری؟ امام رضا(ع) خود از شعرشناسان و ادیبان برجسته بودند. دعبل نیز قصیده ای بسیار زیبا می خواند. نکته جالب توجه این است که با وجود اینکه قصیده در محضر امام رضا(ع) خوانده می شود، خطاب اصلی آن به حضرت فاطمه زهرا(س) است. در بخشی از این قصیده آمده است: «أَفَاطِمُ لَوْ خِلْتِ الْحُسَیْنَ مُجَدَّلًا وَقَدْ مَاتَ عَطْشَانًا بشَطِّ فُرَاتِ؛ یعنی ای فاطمه! اگر می دیدی حسینت چگونه بر زمین افتاده و در کنار رود فرات، از شدت تشنگی به شهادت رسیده است.»

رهبر عزیزمان در تحلیل این شعر، به این پرسش می پردازند که چرا دعبل خطاب خود را متوجه حضرت زهرا(س) کرده است. در نگاه نخست ممکن است تصور شود علت این خطاب، دلسوزی مادر برای فرزند و گریه بر مصیبت اوست؛ زیرا مادر، نخستین و شایسته ترین کسی است که بر فرزند خود می گرید و از مصیبت او اندوهگین می شود.

اما رهبر شهید انقلاب می فرمایند: «من گمان می کنم این نیست. در اینجا مسئله دل سوختن و گریه کردن نیست. گمان می کنم علت دیگری داشته باشد.» ایشان سپس با طرح چند پرسش، به تحلیل عمیق تری از این موضوع می پردازند؛ مگر نه این است که دعبل، یک انقلابی شیعه است؟ مگر نه این است که امام هشتم، رهبر این انقلاب است؟ مگر نه این است که این شعر در تجدید خاطره بزرگ ترین انقلابی تاریخ شیعه، یعنی حسین بن علی(ع)، و یکی از رهبران نهضت شیعه و از وقایع گذشته آن سروده شده است؟ اگر این گونه باشد، یک انقلابی در حال سرودن مرثیه برای انقلابی دیگری است و می خواهد احساسات مردم را برانگیزد. پس چرا باید خطابش به حضرت زهرا(س) باشد؟

رهبر شهید در پاسخ می فرمایند: «چون انقلاب شیعه از زهرا(س) شروع شد. اولین انقلابی شیعه، فاطمه زهرا(س)، دختر پیامبر خداست.» ایشان سپس توضیح می دهند که دعبل با خطاب قرار دادن حضرت زهرا(س)، در حقیقت به آغاز نهضت و حرکت انقلابی تشیع اشاره می کند.

var player = videojs('player_126837_4432036',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'/media/669424e3Zjo0NDY0MDg5LmpwZ3xmdWk6NDM0MzY4MXxsOmZhfHY6MQ.jpg',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4432036',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4432036"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4432036"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })();

او می گوید: «ای فاطمه زهرا، ای دختر پیامبر! آیا گمان می کردی فرزندت حسین، برهنه و عریان، زیر آفتاب کربلا بر خاک های آن دشت بیفتد؟ آیا چنین تصوری داشتی؟ ای فاطمه زهرا! وقتی راهت را آغاز کردی و آن مصیبت های بزرگ را دیدی، آیا چنین سرانجامی را برای فرزندت تصور می کردی؟ آیا گمان می کردی فرزندت حسین را در کنار آب فرات، با لب تشنه به شهادت برسانند و پیکر او را بر خاک های گرم بیندازند؟»

سپس در ادامه قصیده می خواند: «أَفَاطِمُ قُومِی یَا ابْنَةَ الْخَیْرِ فانْدُبی نُجُومَ سَمَاوَاتٍ بأَرْضِ فَلَاتِ؛ ای دختر نیک پیامبر، برخیز و اشک بریز؛ ستارگان آسمان در میان صحرا پراکنده شده اند.»

این ستارگان آسمان، دختران فاطمه و فرزندان کوچک ایشان هستند. دعبل در اینجا به کدام واقعه جان گداز اشاره می کند؟ به لحظاتی در روز عاشورا، نزدیک غروب آفتاب؛ زمانی که آخرین تیرهای ترکش به پایان رسیده و خود امام حسین(ع) به میدان می روند، با دشمن روبه رو می شوند و سرانجام به خاک و خون می افتند.

ناگهان زنان متوجه می شوند که امام حسین(ع) به شهادت رسیده اند. آنان درصدد انجام کاری برمی آیند، اما دژخیمان دشمن به خیمه های حرم اباعبدالله(ع) هجوم می آورند و آن ها را به آتش می کشند. دختران امام حسین(ع) نیز سر به بیابان ها می گذارند. این سخنان در خطبه های نماز جمعه، در تاریخ 25 بهمن 1351 بیان شده است که مصادف با روز عاشورا نیز بوده است.

این سخنرانی ها و دیگر سخنرانی های مشابه رهبر شهیدمان در مشهد و شهرهای دیگر، به اندازه ای انقلابی بود که بارها موجب دستگیری ایشان شد. در کتاب «خون دلی که لعل شد» نیز برخی از موارد دستگیری و شکنجه های ایشان شرح داده شده است.

سخنرانی های ایشان به گونه ای بود که در حقیقت، جوانان انقلابی سال 1357 را با همین بیانات تربیت می کردند و زمینه های فکری و اعتقادی حرکت انقلابی را در میان آنان تقویت می کردند.

ما مفتخریم که تنها امتی هستیم که رهبرانش از آن رضایت داشته اند؛ هم رهبر کبیر انقلاب که از امت خود راضی بودند و می فرمودند امت من از امت زمان اهل بیت(ع)، از مردم کوفه و مردم دوران اهل بیت بهتر هستند و هم رهبر فرزانه شهیدمان که درباره مردم ایران می فرمودند: «این ملت درس های شیعی خود را به خوبی فرا گرفته است و اگر حادثه ای اتفاق بیفتد، این ملت مبعوث خواهد شد و کار را انجام خواهد داد.»

این سخنان نشان می دهد که رهبر شهید عزیزمان از مردم و امت ایران رضایت داشتند. در فرازهای دیگری از کتاب «حقیقت عظیم» نیز موضوع الگوبرداری از حضرت زهرا(س) مطرح شده است. در این بخش ها، جایگاه رفیع و مقام والای این وجود بابرکت تبیین می شود و روشن می شود که حضرت زهرا(س) می توانند قله ای برای حرکت و تعالی ما باشند.

در یکی از این فرازها می فرمایند: «آن حضرت تجسم عالی ترین مفاهیم انسانی و اسلامی در مورد زن هستند که باید به این مفاهیم توجه کرد. برخی از مفاهیم اسلامی، مفاهیم اختصاصی هستند؛ مانند مادری، همسری، کدبانویی و تربیت فرزند. در تمام این عرصه ها، اوج قله را باید در فاطمه زهرا(س) تصور کرد؛ در عرصه تربیت فرزند، در همکاری با شوهر و در عرصه های مشترک میان زن و مرد. همچنین در آن دسته از وظایف و مسئولیت هایی که میان زن و مرد مشترک است، مانند بندگی خداوند، وضعیت فاطمه زهرا(س) وضعیتی فوق العاده، اعجاب انگیز و مهم است.»

فرازهای دیگری از این کتاب ارزشمند نیز نشان دهنده اوج شخصیت حضرت زهرا(س) است؛ شخصیتی که ما باید تلاش کنیم در مسیر ایشان حرکت کنیم. طبیعتاً نمی توانیم دقیقا همانند ایشان شویم، اما می توانیم به ایشان شباهت پیدا کنیم و در مسیر آن حضرت گام برداریم. از همین رو، حضرت علی(ع) می فرمایند که شما نمی توانید مانند ما اهل بیت باشید، اما می توانید در مسیر ما حرکت کنید و با تلاش، ورع و تقوا، عفت، استواری در گفتار و سخن گفتن متقن و استقامت در مسیر حق و حقیقت، خود را به ما نزدیک کنید.

انتهای پیام