جنگ امروز را باید در متن زندگی مردم روایت کرد؛ لزوم نگاه تازه در سینما

به گزارش مشرق حسین مهکام کارگردان سینما با تأکید بر ضرورت توجه به زمانه تولید آثار سینمایی و شرایط اجتماعی هر دوره، اظهار کرد: بسیاری از فیلم های ساخته شده درباره دفاع مقدس و جنگ هشت ساله همچنان کارکرد خود را دارند، اما برای ارزیابی و فهم این آثار باید به زمان تولید و دلایل شکل گیری آنها نیز توجه کرد. هر فیلم در بستر تاریخی و اجتماعی مشخصی ساخته می شود و بازتاب دهنده بخشی از واقعیت های همان دوره است.

وی با اشاره به تفاوت تجربه جامعه ایرانی از جنگ هشت ساله و جنگ های اخیر افزود: در بخش عمده جنگ هشت ساله، به جز مقاطعی از سال های پایانی، میدان جنگ خارج از شهرها و در مناطق مرزی قرار داشت. بنابراین بخش زیادی از مردم، خشونت و پیامدهای جنگ را به شکل مستقیم و در متن زندگی روزمره خود تجربه نمی کردند اما شرایط امروز پیچیده تر شده و جنگ به داخل شهرها و زندگی مردم راه پیدا کرده است.

ضرورت بازخوانی جنگ در متن زندگی مردم

مهکام با بیان اینکه برای شناخت ابعاد جنگ امروز باید به شیوه زیست مردم و تجربه روزمره آنها توجه داشت، بیان کرد: یکی از تفاوت های مهم شرایط کنونی این است که جنگ وارد زندگی مردم شده و برای بررسی ابعاد مختلف آن، از ابتدا تا انتهای ماجرا، ناگزیر باید به زندگی و تجربه مردم رجوع کرد. این تغییر، ضرورت نگاه تازه به موضوع جنگ و بازنمایی آن در سینما را دوچندان می کند.

این فیلمساز در ادامه به شهادت رهبر جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از ابعاد مهم این مقطع، شهادت رهبر کشور است. اتفاقی که به اعتقاد من، درک عمومی از برخی مواضع و رفتارهای ایشان را تحت تأثیر قرار داد.

وی با یادآوری تعبیر شهید سیدمرتضی آوینی درباره نسبت شهادت و آشکار شدن منطق و حقیقت وجودی شهید، توضیح داد: آوینی جمله ای دارد با این مضمون که شهید پس از شهادت تازه نطقش باز می شود. به نظرم این تعبیر در شرایط امروز معنای قابل تأملی پیدا کرده است؛ چراکه پس از شهادت ایشان، بخش هایی از جامعه بیش از گذشته به منطق رفتاری و مواضعی که در طول سال ها درباره مسائل مختلف مطرح کرده بودند، توجه کردند.

مقاومت؛ موضوعی فراتر از روایت های پیشین جنگ

مهکام با اشاره به تأثیر رویدادهای اخیر بر نگاه جامعه درباره مفهوم مقاومت اظهار کرد: وقتی مردم در جریان تحولات و حوادث اخیر، برخی از مواضع و هشدارهای پیشین را در بستر واقعیت مشاهده می کنند، امکان بازخوانی و فهم تازه ای از آن سخنان و رفتارها برایشان فراهم می شود. از این منظر، شهادت نیز می تواند زمینه ای برای آشکار شدن ابعاد تازه ای از شخصیت و منطق فکری شهید باشد.

وی در پایان با تأکید بر اهمیت پرداختن به موضوع مقاومت در سینمای امروز گفت: مجموعه این تحولات سبب شده است که مقوله مقاومت جدی تر از گذشته مورد توجه قرار بگیرد. به همین دلیل، جشنواره بین المللی فیلم مقاومت نیز می تواند بستری برای طرح این موضوع و بازتاب تجربه های تازه جامعه از جنگ و مقاومت در قالب آثار سینمایی باشد.