انتقاد از حذف قوانین حمایتی در بخش ریلی

سید علیرضا سیدوکیلی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما،با انتقاد از الزام بیمه شخص ثالث واگن ها، تأخیر در پرداخت مطالبات بخش خصوصی و فرسودگی ناوگان گفت: مجموعه این مشکلات در کنار حذف برخی حمایت های قانونی از سال 1400، هزینه فعالیت شرکت های ریلی را افزایش داده و مانع توسعه این بخش شده است.
سیدوکیلی افزود: بیمه مرکزی شرکت های ریلی را ملزم کرده است واگن های خود را بیمه شخص ثالث کنند؛ این در حالی است که بر اساس مبانی قانونی بیمه شخص ثالث در ایران از دهه 40 تاکنون و همچنین رویه بسیاری از کشورهای دیگر، این الزام در حوزه ریلی ناظر بر وسایل نقلیه موتوری است.
سیدوکیلی افزود: واگن به تنهایی امکان حرکت ندارد و تنها با اتصال به قطار جابه جا می شود. از سوی دیگر، در سوانح ریلی نیز واگن به تنهایی مقصر شناخته نمی شود؛ بنابراین، این الزام بدون ایجاد تعهد بیمه ای متناسب، صرفاً هزینه مضاعفی به شرکت های ریلی تحمیل می کند.
خصوصی سازی 60 لکوموتیو در دستور کار راه آهن
دبیر انجمن صنفی شرکت های حمل ونقل ریلی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه ناوگان گفت: شرکت راه آهن پس از حدود 20 سال از آخرین تجربه واگذاری لکوموتیوها، طرح خصوصی سازی حدود 60 دستگاه لکوموتیو را آغاز کرده است.
او افزود: این بسته شامل لکوموتیوهای فعال و همچنین لکوموتیوهای سردی است که برای بازگشت به چرخه فعالیت به تعمیرات اساسی نیاز دارند. پیش از انتشار اسناد مزایده نیز نشست های متعددی با بخش خصوصی و انجمن های صنفی برگزار شد تا پیشنهادهای فعالان این حوزه در فرآیند واگذاری لحاظ شود. امیدواریم مزایده در آینده نزدیک با موفقیت برگزار شود.
واگن های مسافری بالای 45 سال نیازمند جایگزینی هستند
سیدوکیلی درباره وضعیت تعمیر و نگهداری ناوگان ریلی اظهار کرد: واگن های باری باید هر سه سال یک بار تعمیرات اساسی شوند و تعمیرات واگن های مسافری نیز به صورت سالانه انجام می شود. در صورت انجام نشدن تعمیرات موردنیاز، راه آهن اجازه سیر به این واگن ها نمی دهد.
او با بیان اینکه وضعیت فرسودگی ناوگان باری و مسافری متفاوت است، گفت: در بخش مسافری، واگن هایی که عمر آن ها از حدود 45 سال عبور می کند، از استانداردهای لازم خارج می شوند و با تعمیرات اساسی نیز نمی توان آن ها را به شرایط اولیه بازگرداند؛ بنابراین، خرید واگن جدید برای جایگزینی آن ها ضروری است.
تأخیر هفت ماهه در پرداخت مطالبات بخش خصوصی
دبیر انجمن صنفی شرکت های حمل ونقل ریلی، اجرای طرح قطار کامل را از تکالیف مهم برنامه هفتم توسعه دانست و گفت: در گذشته بسیاری از شرکت های خصوصی مالک لکوموتیو، امکان تشکیل قطار اختصاصی خود را نداشتند و لکوموتیوهایشان را تحت قرارداد اجاره در اختیار راه آهن قرار می دادند.
وی افزود: در این ساختار، نقش شرکت مالک لکوموتیو عمدتاً به نگهداری و تعمیرات و گرم نگه داشتن لکوموتیو محدود می شد که این موضوع بهره وری حمل ونقل ریلی را کاهش می داد.
سیدوکیلی با اشاره به مشکلات مالی این شیوه بهره برداری گفت: شرکت های واگن دار موظف بودند تعرفه های دسترسی را طی 2 تا 3 ماه به راه آهن پرداخت کنند، اما راه آهن اجاره لکوموتیوهای متعلق به بخش خصوصی را با تأخیر پنج تا هفت ماهه پرداخت می کرد. این فاصله زمانی با توجه به شرایط تورمی کشور، زیان قابل توجهی به شرکت های خصوصی وارد می کرد.
ضرورت تشکیل شرکت های بزرگ مقیاس ریلی
او هدف از اجرای طرح قطار کامل را فراهم کردن امکان تشکیل قطارهای اختصاصی از سوی شرکت های خصوصی دانست و گفت: شرکت ها باید بتوانند با در اختیار داشتن ترکیبی متناسب از لکوموتیو و واگن، خدمات یکپارچه تری به صاحبان کالا ارائه کنند.
سیدوکیلی تأکید کرد: راه آهن باید به تدریج از تصدی گری فاصله بگیرد و بر مدیریت شبکه و کنترل ترافیک ریلی متمرکز شود؛ به این معنا که مدیریت ترافیک همچنان در اختیار دولت باشد، اما لکوموتیوداری و تشکیل قطار به بخش خصوصی واگذار شود.
او در پایان خاطرنشان کرد: کاهش تصدی گری دولت باید هم زمان با شکل گیری شرکت های بزرگ مقیاس ریلی انجام شود؛ چراکه افزایش خرده مالکی به تنهایی موجب ارتقای بهره وری نمی شود و حتی می تواند مشکلات بهره برداری از شبکه را افزایش دهد. توسعه شرکت های بزرگ مقیاس و برخوردار از ناوگان کامل، از پیش نیازهای اصلی افزایش بهره وری و توسعه حمل ونقل ریلی کشور است.