دو خدمت تخصصی قضایی به بخش خصوصی واگذار شد

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در آیین رونمایی از سامانه «دیوان» (محصول مبتنی بر هوش مصنوعی و ارائه دهنده خدمات قضایی شرکت ارتباطات سیار ایران) که با جمعی از مدیران همراه اول برگزار شد؛ تصریح کرد: کاظمی فرد برای نخستین بار این فرصت فراهم شده است که دستگاه قضا پیش از آنکه یک اختلاف به شکایت و دعوای رسمی تبدیل شود، با فردی که در آستانه طرح دعوا قرار دارد ارتباط برقرار کند و با کمک هوش مصنوعی، او را در شناخت مسیر درست و یافتن راه حل مناسب یاری دهد. این ظرفیت می تواند به مدیریت هوشمند اختلافات، پیشگیری از شکل گیری دعاوی غیرضروری و استفاده مؤثرتر از ظرفیت های دستگاه قضایی منجر شود. خدمت شکواییه نیز در ادامه این مسیر و با استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی ارائه خواهد شد.

کاظمی فرد با تشریح سه نسل ارائه خدمات قضایی گفت: در نسل نخست، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شکل گرفتند تا مردم برای دریافت بسیاری از خدمات، ناگزیر به مراجعه مستقیم به دادگستری ها نباشند. در نسل دوم، ظرفیت خودکاربری برای وکلا، نمایندگان حقوقی دستگاه ها و مراجعان حرفه ای توسعه یافت و اکنون در نسل سوم، با همکاری شرکت های فناور و بهره گیری از هوش مصنوعی، ارائه خدمات قضایی به عموم مردم از طریق سکو های بخش خصوصی دنبال می شود.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با بیان اینکه بیش از 50 شرکت برای مشارکت در این زیست بوم اعلام آمادگی کرده بودند، اظهار داشت: این شرکت ها در فرآیندی تخصصی از حیث توانمندی هوش مصنوعی، دانش حقوقی و کیفیت هدایت کاربران ارزیابی شدند و در حال حاضر 10 شرکت خدمات خود را ارائه می کنند و 6 شرکت دیگر نیز به زودی به این مجموعه متصل خواهند شد.

کاظمی فرد با اشاره به تفاوت این الگو با رویه های متعارف در ارائه خدمات حاکمیتی، بیان کرد: در این رویکرد، قوه قضاییه به جای رقابت با بخش خصوصی، نقش تنظیم گر را بر عهده گرفته و از ظرفیت سکوها، به ویژه دسترسی گسترده آنها به مردم و سهولت استفاده از خدماتشان، برای توسعه خدمت رسانی بهره می گیرد.

کاظمی فرد این تعامل را تجربه ای کم سابقه در واگذاری و ارائه خدمات پایه قضایی از طریق سکو های خصوصی توصیف کرد و افزود: هدف از این اقدام، پیش از هر چیز حل مسائل مردم است. شکل گیری چنین زیست بومی، ضمن فراهم کردن میدان فعالیت برای شرکت های فناور و دانش بنیان، می تواند به رشد اقتصاد دیجیتال و ارتقای توان رقابتی محصولات داخلی در برابر نمونه های خارجی کمک کند.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با تأکید بر اینکه زیرساخت های این زیست بوم با اتکا به ظرفیت شرکت های خصوصی و بدون تحمیل هزینه به منابع دولتی شکل گرفته است، خاطرنشان کرد: ما تلاش کرده ایم به جای تصدی گری، زمینه رشد و توسعه کسب وکار های داخلی را فراهم کنیم و در جایگاه تنظیم گر، کیفیت و امنیت خدمات ارائه شده به مردم را مورد توجه قرار دهیم.

کاظمی فرد در ادامه، دسترسی به داده های باکیفیت را یکی از مهم ترین مزیت های رقابتی در توسعه هوش مصنوعی دانست و گفت: یکی از اقدامات مهم مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، فراهم کردن امکان بهره گیری شرکت های داخلی از داده های قضایی پس از گمنام سازی و با رعایت حریم خصوصی است و در این راستا،10 میلیون دادنامه و یک میلیون اظهارنامه پس از گمنام سازی به منظور ارتقای توانمندی محصولات هوش مصنوعی، در اختیار سکو ها قرار گرفته است.

کاظمی فرد در ادامه هدف از این اقدام را «تقویت توان هوش مصنوعی بومی» و «کمک به شرکت های داخلی برای توسعه محصولاتی باکیفیت و رقابت پذیر» عنوان کرد و گفت: قوه قضاییه با فراهم کردن این ظرفیت، به رشد دستیار های هوشمند حقوقی در کشور کمک کرده و زمینه ای فراهم آورده است تا شرکت های داخلی بتوانند به تدریج محصولات خود را ارتقا دهند و وابستگی به سرویس های خارجی را کاهش دهند.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به اینکه ارزش اصلی این تحول صرفاً در استفاده از فناوری های نوین خلاصه نمی شود، تصریح کرد: بزرگی کار در هوش مصنوعی نیست، بلکه در تغییر در روش حکمرانی است.

کاظمی فرد با تأکید بر ضرورت هدایت صحیح مراجعه کنندگان افزود: فردی که برای طرح شکایت به دستگاه قضا مراجعه می کند، خود را متضرر و آسیب دیده می داند و قوه قضاییه را پناهگاه و مرجع احقاق حق خود قرار داده است؛ از این رو باید به او کمک کرد تا در کنار آگاهی از حقوق خود، مناسب ترین راه برای حل مسئله را نیز بشناسد.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه یکی از مهم ترین ظرفیت های دستیار های هوشمند حقوقی را هدایت کاربران دانست و خاطرنشان کرد: این ظرفیت می تواند به مدیریت هوشمند اختلافات، پیشگیری از شکل گیری دعاوی غیرضروری و استفاده مؤثرتر از ظرفیت های دستگاه قضایی منجر شود که جلوه ای از حکمرانی داده محور در نظام قضایی است.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با یادآوری تأکید ریاست قوه قضاییه بر ضرورت ارائه خدمات سریع، دقیق، عزتمندانه و کم هزینه به مردم خاطرنشان کرد: زیست بوم خدمات هوشمند قضایی در پاسخ به همین مطالبه شکل گرفته است و باید به گونه ای توسعه یابد که مردم بتوانند خدمات موردنیاز خود را به آسانی و حتی در منزل یا محل کار دریافت کنند.

کاظمی فرد در پایان، تعامل با شرکت های فناور و دانش بنیان را فرصتی برای رقم زدن تجربه های نو در حکمرانی قضایی دانست و تأکید کرد: اولین ها همواره دشواری های خود را دارند، اما قوه قضاییه با ورود به این عرصه، در پی آن است که با تکیه بر ظرفیت جوانان، فناوری های بومی و داده های معتبر، افق تازه ای از هوشمندسازی عدالت و خدمت رسانی به مردم را ترسیم کند.