موانع فرزندآوری را نمی توان پشت مشکلات اقتصادی پنهان کرد

در شرایطی که کاهش نرخ ازدواج و فرزندآوری و افزایش چالش های سلامت باروری به یکی از دغدغه های جامعه تبدیل شده است، توانمندسازی کنشگران اجتماعی و تبیین علمی مسئله جمعیت اهمیتی دوچندان دارد.

در شرایطی که کاهش نرخ ازدواج و فرزندآوری و افزایش چالش های سلامت باروری به یکی از دغدغه های جامعه تبدیل شده است، توانمندسازی کنشگران اجتماعی و تبیین علمی مسئله جمعیت اهمیتی دوچندان دارد. خبرنگار ایکنا از اصفهان در گفت وگو با مینا اطهری زاده، پزشک و متخصص طب ایرانی و دبیر مجمع ملی فعالان جمعیت شهرستان کاشان، ضمن تشریح اهداف دومین دوره تخصصی «کنشگری تعالی خانواده و جوانی جمعیت در کاشان»، به بررسی موانع ازدواج و فرزندآوری، ضرورت اصلاح سبک زندگی، پیشگیری از ناباروری و نقش آموزش و مطالبه گری اجتماعی در ترویج فرهنگ جوانی جمعیت پرداخته است که در ادامه متن آن را می خوانیم:

ایکنا ـ هدف از برگزاری دومین دوره تخصصی کنشگری تعالی خانواده و جوانی جمعیت در کاشان چیست؟

نخستین دوره تخصصی کنشگری جمعیت در سال 1401 با حضور حدود 100 نفر از بانوان و آقایان فعال این حوزه برگزار شد. دوره دوم با هدف تداوم این حرکت و انسجام بخشی به فعالیت کنشگران اجتماعی شکل گرفته است. با توجه به کاهش آمار ازدواج و موالید در کاشان در سال جاری، ضرورت توجه جدی تر به این مسئله احساس می شد. از همین رو، دوره با همکاری بیش از پنج مؤسسه، تشکل و دستگاه فعال برگزار می شود. بهره گیری از استادان بومی برای بررسی وضعیت جمعیتی شهرستان و استادان ملی برای انتقال تجربیات و راهکارهای افزایش ازدواج و موالید، از ویژگی های این دوره است.

ایکنا ـ مهم ترین موانع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی فرزندآوری در کاشان کدام اند؟

بررسی ها نشان می دهد، موانع فرهنگی در رتبه نخست، مسائل اجتماعی در رتبه دوم و مشکلات اقتصادی در رتبه سوم عوامل بازدارنده فرزندآوری قرار دارند. برخی خانواده ها با وجود مشکلات مالی و به دلیل باورهای دینی و اجتماعی، همچنان به فرزندآوری تمایل دارند. در مقابل، خانواده هایی با وضعیت مالی مناسب نیز به دلیل تغییر نگرش های فرهنگی و اجتماعی، تمایل کمتری به داشتن فرزند دارند و حتی گاهی نگهداری از حیوانات خانگی را جایگزین فرزندآوری بیشتر می کنند.

بالا بودن تعداد افراد مجرد در کاشان، به ویژه میان برخی کارمندان و افراد برخوردار از تحصیلات، درآمد و امکانات مناسب نیز از مسائل قابل توجه است. بنابراین، شناخت موانع ازدواج و فرزندآوری مستلزم توجه همزمان به مسائل اقتصادی و تحولات فرهنگی و نگرشی جامعه است.

ایکنا ـ شرکت کنندگان پس از پایان این دوره، چه فعالیت های عملی و میدانی در حوزه جوانی جمعیت انجام خواهند داد؟

شرکت کنندگان از میان کنشگران اجتماعی انتخاب شده اند که پیش تر در عرصه هایی مانند فعالیت های فرهنگی، جهاد تبیین، امور خیریه، مواسات، پشتیبانی اجتماعی و مطالبه گری از مسئولان تجربه فعالیت داشته اند. هدف این است که با آموزش های تخصصی و تجهیز علمی این افراد، ظرفیت های موجود با دانش و مهارت های مورد نیاز حوزه جمعیت پیوند بخورد تا بتوانند در محیط های اجتماعی گوناگون نقش آفرینی کنند.

همچنین، با توجه به خیزش های مردمی و افزایش تعلق خاطر اجتماعی پس از شهادت رهبر عزیزمان، زمینه مناسبی برای گسترش فعالیت های اجتماعی و مشارکت مردمی وجود دارد که باید از آن در برنامه های مرتبط با جوانی جمعیت بهره گرفت.

ایکنا ـ چگونه می توان گفتمان جوانی جمعیت را از سطح توصیه های رسمی به باوری اجتماعی تبدیل کرد؟

برای تحقق این هدف، باید آسیب ها و پیامدهای کم فرزندی و ازدواج نکردن به صورت مستند، علمی و قابل فهم برای عموم تبیین شود. رسانه، هنر و روایتگری ابزارهای مؤثری در این زمینه هستند. باید پیامدهای خانواده های کم فرزند، از جمله مشکلات تربیتی و آموزشی فرزندان و دشواری مراقبت از والدین در دوران سالمندی، همچنین پیامدهای افزایش تجرد در میان دختران و پسران تشریح شود.

استفاده از نمودارهای علمی، برگزاری کنفرانس های تخصصی و تولید محصولات رسانه ای می تواند به افزایش آگاهی عمومی کمک کند. تبدیل جوانی جمعیت به باور اجتماعی، نیازمند آگاهی بخشی مستمر، استفاده از ابزارهای متناسب با گروه های مختلف اجتماعی و تبیین واقع بینانه تحولات جمعیتی است.

ایکنا ـ مهم ترین چالش های زوجین در زمینه ناباروری چیست و چه حمایت هایی باید از آنان صورت گیرد؟

ناباروری ابعاد جسمی، روانی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی دارد. هزینه های زیاد تشخیص و درمان، دسترسی دشوار به مراکز تخصصی، فشارهای روانی و نگاه های نادرست اجتماعی، از مهم ترین چالش های این خانواده هاست. گسترش پوشش بیمه ای و حمایت مالی، تسهیل دسترسی به خدمات تخصصی، مشاوره های روان شناختی و کاهش انگ اجتماعی ناباروری، از ضرورت های این حوزه است.

نکته مهم اینکه ناباروری مسئله ای مشترک میان زن و مرد است و نباید علت آن صرفاً به یکی از زوجین نسبت داده شود. بنابراین، بررسی هر دو نفر برای تشخیص دقیق ضروری است. در کنار درمان نیز آموزش سلامت باروری، شناسایی عوامل خطر و اصلاح عوامل قابل تغییر سبک زندگی در پیشگیری و ارتقای سلامت باروری اهمیت دارد.

ایکنا ـ اصلاح سبک زندگی چه نقشی در ارتقای سلامت باروری و پیشگیری از ناباروری دارد؟

سلامت باروری نباید صرفاً به زمان ازدواج یا تصمیم گیری برای فرزندآوری محدود شود، بلکه باید از دوران نوجوانی برای آن برنامه ریزی کرد. تغذیه نامناسب، اضافه وزن یا کم وزنی شدید، کم تحرکی، اختلال خواب، استرس مزمن و مصرف دخانیات می توانند با اختلالات هورمونی و مشکلات باروری ارتباط داشته باشند. بنابراین، آموزش سبک زندگی سالم باید از خانواده و مدرسه آغاز شود.

آموزش سلامت بلوغ و قاعدگی، مهارت های زندگی، خودمراقبتی و پیشگیری از آسیب های اجتماعی و رفتارهای پرخطر جنسی نیز در این دوره اهمیت دارد. از منظر طب ایرانی، رعایت اصول حفظ الصحه، از جمله تنظیم خواب و بیداری، تغذیه متناسب با شرایط فرد، تحرک کافی و تعادل در عادت های روزمره، به ارتقای سلامت عمومی و باروری کمک می کند.

اصلاح سبک زندگی در برخی افراد می تواند با بهبود شرایط متابولیک و هورمونی، احتمال بارداری طبیعی را افزایش دهد. در تجربه های بالینی نیز مواردی از بارداری خودبه خودی پس از اصلاح تغذیه، تنظیم وزن و افزایش فعالیت بدنی مشاهده شده است. البته این موضوع به معنای درمان قطعی ناباروری با تغییر سبک زندگی نیست و جایگزین بررسی های پزشکی و درمان تخصصی نمی شود.

ایکنا ـ محتوای آموزشی دومین دوره تخصصی کنشگری تعالی خانواده و جوانی جمعیت بر چه محورهایی متمرکز است؟

آموزش ها نباید صرفاً به بیان سیاست های جمعیتی محدود شود، بلکه شرکت کنندگان باید با ابعاد گوناگون مسئله و راهکارهای عملی آن آشنا شوند. محتوای این دوره بر هشت محور اصلی متمرکز است:

شناخت وضعیت جمعیتی کشور و شهرستان، روند کاهش موالید، تغییر ساختار سنی و سالمندی جمعیت

آشنایی با سیاست های جمعیتی و قوانین حمایتی مرتبط با ازدواج، فرزندآوری و تحکیم خانواده

شناخت موانع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی ازدواج و فرزندآوری

تحکیم بنیان خانواده از طریق آموزش مهارت های ارتباطی، مسئولیت پذیری و فرزندپروری

سلامت باروری، شناسایی عوامل خطر و پیشگیری از ناباروری

سلامت نوجوانان، به ویژه دختران، با تأکید بر خودمراقبتی، تغذیه سالم، سلامت بلوغ، فعالیت بدنی و خواب مناسب

تقویت مهارت های ارتباطی و اقناع اجتماعی برای گفت وگوی علمی و محترمانه با خانواده ها و پاسخ گویی به شبهات

شبکه سازی و کنشگری اجتماعی از طریق شناسایی ظرفیت های محلی و ارتباط میان گروه های مردمی و دستگاه های اجرایی

کنشگران باید بتوانند اطلاعات صحیح و مستند را به خانواده ها منتقل و آنان را در مسیر تصمیم گیری آگاهانه همراهی کنند. همچنین، لازم است مرز فعالیت های فرهنگی و اجتماعی با خدمات تخصصی مشخص باشد و خانواده های نیازمند خدمات پزشکی و روان شناختی به متخصصان مربوط ارجاع داده شوند.

هدف نهایی، تربیت افرادی آگاه و توانمند است که در خانواده، مدرسه، دانشگاه و جامعه نقش آفرینی کنند و زمینه ساز فرهنگ سازی و حمایت واقعی از خانواده و جوانی جمعیت باشند.

یادآور می شود، دومین دوره تخصصی «کنشگری تعالی خانواده و جوانی جمعیت» به پیشنهاد تشکل های مردمی و با همکاری دستگاه های اجرایی در کاشان برگزار می شود. علاقه مندان می توانند برای ثبت نام و دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص جلسه دوم دوره که پنجشنبه، 14 آبان ماه جاری برگزار خواهد شد، به لینک https://formafzar.com/form/2nkke مراجعه کنند.

انتهای پیام

نظرات

captcha