نمونه جدید دانشگاه ایرانی را طراحی می کنیم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، حسین سیمایی صراف در نشست با اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، در تشریح رویکردهای وزارت علوم در زمینه حکمرانی دانشگاهی، استقلال دانشگاه ها، تفویض اختیارات، حمایت از علوم پایه و ضرورت تحول در نظام آموزش عالی گفت : دانشگاه های مادر و بزرگ کشور از ظرفیت علمی، مدیریتی و اجرایی زیادی برخوردارند و می توانند پیشگام تحول در نظام آموزش عالی باشند لذا باید از اختیارات بیشتری برخوردار شوند و وزارت علوم ، نباید با آن ها برخورد انقباضی داشته باشد.

وزیر علوم با اشاره به ضرورت کاهش تمرکزگرایی در اداره آموزش عالی افزود : تا جایی که اطلاع دارم، دانشگاه های مادر در زمینه برنامه ریزی درسی از استقلال برخوردارند و نباید برای تصمیم های علمی و آموزشی خود با وابستگی های غیرضروری مواجه باشند.

سیمایی صراف گفت : فناوری های جدید، به ویژه تحولاتی که در عرصه آموزش و پژوهش در حال وقوع است، اقتضا می کند درباره آینده دانشگاه بازاندیشی کنیم. باید ببینیم دانشگاه آینده ، چه ساختاری خواهد داشت و چگونه باید اداره شود.

وی افزود : تصور می کنم دکتر عارف و دکتر پزشکیان نیز با توجه به رویکردی که نسبت به نوآوری و اصلاح ساختارها دارند، از بررسی مدل های جدید استقبال کنند. باید از این فرصت برای ایجاد تحول در نظام آموزش عالی کشور استفاده کنیم.

وزیر علوم با ابراز نگرانی از برخی ساختارهای موجود افزود : واقعیت این است که وضعیت فعلی در بخش هایی از آموزش عالی نگران کننده است. در دو سال گذشته، در مواردی که برای ایجاد اصلاحات و تحول اقدام کرده ام، حتی با مقاومت هایی از درون مجموعه دانشگاهیان مواجه شده ام. با این حال، از پیگیری اصلاحات دست نکشیده ایم و این مسیر را ادامه خواهیم داد.

سیمایی صراف در پاسخ به مطالبات استادان درباره حمایت از علوم پایه گفت : رهبر معظم انقلاب بر اهمیت علوم پایه به عنوان پایه و زیربنای فناوری تأکید کرده اند و این موضوع از اولویت های وزارت علوم است.

وی با تأکید بر ضرورت مداخله حمایتی دولت در این حوزه افزود : علوم پایه از حوزه هایی است که نباید صرفاً با نگاه اقتصادی و بر اساس عرضه و تقاضای بازار درباره آن تصمیم گیری کرد. اینجا مسئله، مسئله ای حاکمیتی است و دولت وظیفه دارد برای تقویت علوم پایه وارد عمل شود.

سیمایی صراف گفت : حمایت از دانشجویان علوم پایه، فراهم کردن فرصت های شغلی و ایجاد شرایط مناسب برای رشد علمی آنان باید مورد توجه قرار گیرد. خوشبختانه با تأکید اخیر رهبر معظم انقلاب بر تقویت علوم پایه، پشتوانه بیشتری برای پیگیری این سیاست ها فراهم شده است.

وزیر علوم با اشاره به اجرای طرح آزمایشگاه های تحقیقات فردی (آتف) افزود : در قالب این طرح، حمایت های پژوهشی برای آزمایشگاه های فردی پیش بینی شده و گرنت هایی در حدود 700 میلیون تا یک میلیارد تومان به آن ها اختصاص می یابد.

سیمایی صراف گفت : هدف این است که آزمایشگاه های تحقیقاتی فردی در مراحل بعدی به یکدیگر متصل شوند و شبکه هایی از آزمایشگاه های همکار شکل بگیرد. در همین زمینه، طرح «هما» نیز برای حمایت از همکاری و هم افزایی آزمایشگاه ها پیش بینی شده است.

وی در پاسخ به درخواست اعضای هیئت علمی درباره افزایش اختیارات دانشگاه ها و کارگروه های تخصصی افزود: از سال گذشته موضوع تفویض اختیارات را در وزارت علوم دنبال کرده ایم و به همه معاونت ها تأکید کرده ام که هر اختیار قابل واگذاری را شناسایی و تفویض کنند.

وزیر علوم تأکید کرد: هدف ما کاهش تمرکز تصمیم گیری و افزایش قدرت عمل دانشگاه هاست و معتقدیم بسیاری از تصمیم ها باید در همان دانشگاه و با شناخت دقیق از شرایط و نیازهای آن اتخاذ شود.

سیمایی صراف با تأکید بر لزوم تقویت جایگاه هیئت های امنا گفت : معتقدم هیئت های امنا باید نقش مؤثرتر و گسترده تری در اداره دانشگاه ها داشته باشند. این نهاد از ظرفیت های ارزشمند نظام آموزش عالی برای کمک به استقلال دانشگاه هاست.

وی همچنین افزود : کشور درگیر جنگ و تحریم های خانمان سوز و فراگیری است و این جنگ به کشور ما تحمیل شد و ایران تلاش گسترده ای برای مدیریت و کنترل دامنه آن انجام داد و دفاع جانانه ای نیز از خود نشان داد.

سیمایی صراف افزود: در کشور نیازمند وفاق و اجماع بر سر توسعه ایران، منافع ملی ، اهداف، اولویت ها و حتی روش های دستیابی به اهداف هستیم. گاهی بر سر اهداف کلی توافق داریم، اما درباره روش های تحقق آن توافق نمی کنیم و در نتیجه، اهداف به مجموعه ای از اسناد روی کاغذ و فهرستی از آرزوها تبدیل می شوند.

وی گفت : تا زمانی که درباره ایده دانشگاه و مأموریت اصلی آن به توافق نرسیم، نمی توان انتظار داشت سیاست گذاری های آموزش عالی از انسجام و تداوم کافی برخوردار باشند.

وزیر علوم در پاسخ به مباحث مطرح شده از سوی اعضای هیئت علمی درباره حکمرانی دانشگاهی افزود : امروز باید میان مفهوم حکومت (Government) و حکمرانی (Governance) تفاوت قائل شویم. حتی اگر حاکمان افرادی فرهیخته، عادل و دانشمند باشند، تا زمانی که مؤلفه های حکمرانی اصلاح نشود، نمی توان انتظار داشت مسائل کشور به درستی حل شوند.

سیمایی صراف با تأکید بر اهمیت بهره گیری از دستاوردهای علوم انسانی گفت: همان طور که ارزش پیشرفت های فناوری را درک می کنیم، باید اهمیت دستاوردهای بشری در حوزه علوم انسانی را نیز به رسمیت بشناسیم. مفهوم حکمرانی از دستاوردهای مهم دانش بشری است که الگوهای توسعه را در جهان متحول کرده است؛ اما متأسفانه ما هنوز درباره بسیاری از این مفاهیم و شیوه های به کارگیری آن ها به توافق نرسیده ایم.

وزیر علوم با اشاره به اقدامات انجام شده برای بررسی آینده کشور پس از جنگ افزود : ما از همان میانه جنگ به دوران پس از جنگ فکر کردیم و در مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، جلسات و نشست های تخصصی برای بررسی تجربه کشورهای مختلف برگزار شد که حاصل این مطالعات و نشست ها، تدوین 12 جلد کتاب درباره تجربه کشورهای جهان در دوران پس از جنگ است؛ از الگوهای موفقی مانند ژاپن و آلمان گرفته تا کشورهایی که نتوانستند از پیامدهای جنگ عبور کنند.

سیمایی صراف گفت : مسئله اصلی این است که چرا در برخی کشورها، دوران پس از جنگ به نقطه آغاز توسعه تبدیل شده، اما در برخی دیگر، جنگ موجب عقب ماندگی های عمیق و طولانی مدت شده است؛ به گونه ای که حتی پس از گذشت دهه ها و قرن ها نتوانسته اند آن عقب ماندگی را جبران کنند.