ثبت ملی لباس های تاریخی پدر جغرافیای نوین

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، جواد سیروسی اظهار کرد: نام دانشمندی که از روستای ماهوک بیرجند برخاست و در بلندای قله های علم جهان ایستاد، این بار با ثبت دو یادگار شخصی اش در فهرست میراث ملی کشور، بار دیگر در کانون توجه میراث فرهنگی قرار گرفت.

مسئول ثبت میراث منقول اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان جنوبی افزود: این دو اثر ارزشمند شامل لباس تشریفات و لباس دانش آموختگی پروفسور گنجی است که به همت خانواده آن مرحوم به موزه دانشگاه بیرجند اهدا شده و اکنون به عنوان بخشی از میراث مادی و فرهنگی یکی از بزرگ ترین شخصیت های علمی ایران نگهداری می شود.

او با اشاره به ویژگی های هنری و تاریخی این آثار اظهار کرد: لباس تشریفات از پارچه مخمل تهیه شده و در قسمت جلو، سرآستین ها و کناره ها با هنر ظریف گلابتون دوزی و نقوش گیاهی تزئین شده است. لباس دانش آموختگی نیز ردایی مخملی است که با نوار های قیطان آراسته شده و در قسمت سینه آن دو نقش سرو به چشم می خورد. این ردا همچنین دارای بندی برای بستن است.

سیروسی ادامه داد: قدمت این دو لباس به حدود سال 1325 بازمی گردد و از منظر تاریخی، هنری و هویتی واجد ارزش هستند؛ چراکه این آثار فراتر از یک پوشش شخصی، روایتگر بخشی از زندگی علمی، جایگاه دانشگاهی و مسیر پرافتخار یکی از مفاخر ملی کشور هستند.

از ماهوک تا جهان؛ روایت زندگی مردی که جغرافیای ایران را دگرگون کرد

مسئول ثبت میراث منقول خراسان جنوبی در ادامه با اشاره به جایگاه علمی پروفسور گنجی گفت: دکتر محمدحسن گنجی در سال 1291 در روستای ماهوک از توابع بیرجند دیده به جهان گشود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در مدرسه تاریخی شوکتیه بیرجند سپری کرد و سپس در دارالمعلمین عالی تهران، انگلستان و آمریکا به تحصیل در رشته جغرافیا با تأکید بر اقلیم شناسی پرداخت.

او خاطرنشان کرد: پروفسور گنجی از سال 1317 تا 1354 در دانشگاه تهران به تدریس پرداخت و از پیشگامان ورود و توسعه جغرافیای نوین در نظام دانشگاهی ایران بود. او پس از سال ها فعالیت علمی و تربیت نسل های متعدد دانشجویان، در سال 1354 با دریافت درجه استادی ممتاز بازنشسته شد.

سیروسی افزود: آوازه علمی این استاد برجسته از مرز های ایران فراتر رفت؛ به گونه ای که سازمان هواشناسی جهانی (WMO) در سال 2001 جایزه علمی خود را به پاس خدمات برجسته اش به او اعطا کرد. همچنین در سال 1383 به عنوان چهره برگزیده چهارمین همایش چهره های ماندگار کشور انتخاب شد.

سیروسی با اشاره به نقش ماندگار پروفسور گنجی در توسعه آموزش عالی استان اظهار کرد: تأسیس دانشگاه بیرجند در سال 1356 از جمله خدمات ارزشمند این شخصیت علمی به زادگاهش است؛ اقدامی که نقشی مهم در توسعه علمی و دانشگاهی منطقه ایفا کرد.

لباس های تاریخی پدر جغرافیای نوین ایران ثبت ملی شد/ 2 یادگار از شکوه علمی پروفسور گنجی در حافظه میراثی کشور ماندگار شد

ثبت یک اثر، پاسداشت یک هویت

مسئول ثبت میراث منقول استان خراسان جنوبی در پایان تأکید کرد: ثبت ملی این دو لباس، تنها حفاظت از دو اثر تاریخی نیست؛ بلکه پاسداشت نام و یاد دانشمندی است که سرمایه علمی و اعتبار بین المللی ایران محسوب می شود. باور داریم میراث مفاخر، تنها در کتاب ها و اسناد علمی خلاصه نمی شود؛ گاهی یک لباس، یک دست نوشته یا یک یادگار شخصی می تواند روایتی زنده و ملموس از تاریخ علم و فرهنگ این سرزمین باشد.

او افزود: صیانت از یادگار های مفاخر و معرفی آنها به نسل های آینده، مسئولیتی فرهنگی و تاریخی است و ثبت این دو اثر می تواند زمینه معرفی بیشتر شخصیت علمی پروفسور گنجی و پیوند نسل جوان با میراث پرافتخار علمی استان خراسان جنوبی را فراهم آورد.

زنده یاد پروفسور محمدحسن گنجی در سال 1391 درگذشت، اما نام او همچنان در تاریخ علم ایران و جهان زنده است؛ دانشمندی که از بیرجند برخاست، در جهان شناخته شد و امروز حتی یادگار های شخصی اش نیز به بخشی از میراث ملی ایران تبدیل شده اند.