تاراج سوخت در موتور خودروهای فرسوده

اکنون آمار 39 ماهه اسقاط خودروها نشان می دهد که امکان صرفه جویی دو میلیارد لیتری بنزین در همان سال های گذشته نیز وجود داشت و اگر عزمی جدی برای نوسازی ناوگان فرسوده صورت می گرفت، شاید امروز با ناترازی شدید سوخت مواجه نبودیم.

عصر اقتصاد معتقد است این ارقام نه یک دستاورد عظیم، بلکه نشانه ای از فرصت های سوخته ایست که به دلیل نبود مدیریت هوشمندانه از دست رفت.

صرفه جویی دو میلیارد لیتری بنزین تنها نوک قله کوه یخ بهره وری است و نشان می دهد که چگونه می توان با اصلاحات ساختاری، از هدررفت سرمایه ملی جلوگیری کرد. این داده ها ثابت می کند که موتور ناترازی نه در نبود منابع، بلکه در ضعف تصمیم گیری و تاخیر در اجرای طرح های جایگزینی نهفته است.

اگر مسئولان در سنوات گذشته به جای آزمون و خطا، به مسیر نوسازی سرعت می بخشیدند، اکنون شاهد چنین فشار سنگینی بر منابع کشور نبودیم و می توانستیم با آرامش بیشتری در مسیر توسعه حرکت کنیم.

کارنامه 39 ماهه اسقاط خودرو؛ 2 میلیارد لیتر بنزین صرفه جویی شد

نوسازی ناوگان حمل ونقل و خروج خودروهای فرسوده از چرخه تردد، یکی از راهکارهای کاهش مصرف سوخت و کنترل انتشار آلاینده های ناشی از فعالیت وسایل نقلیه به شمار می رود.

آمارهای وزارت صمت نشان می دهد: طی سالهای اخیر اجرای طرح های اسقاط و جایگزینی وسایل نقلیه فرسوده با خودروهای جدید به صرفه جویی قابل توجه در مصرف بنزین منجر شده است.

بر اساس این آمارها در بازه 39 ماهه از سال 1402 تا ابتدای 1405 در مجموع 680 هزار دستگاه وسیله نقلیه اسقاط شده و میزان صرفه جویی حاصل از این اقدام از 2 میلیارد لیتر بنزین فراتر رفته است.

بر اساس این آمارها در بازه 39 ماهه از سال 1402 تا ابتدای 1405 در مجموع 680 هزار دستگاه وسیله نقلیه اسقاط شده و میزان صرفه جویی حاصل از این اقدام از 2 میلیارد لیتر بنزین فراتر رفته است

همچنین در دوره 24 ماهه سال های 1403 و 1404 تعداد وسایل نقلیه اسقاط شده به 550 هزار دستگاه رسیده و صرفه جویی بنزین در این مدت حدود یک میلیارد و 600 میلیون لیتر اعلام شده است.

صرفه جویی 1.1 میلیارد لیتری بنزین در سال 1403

بررسی آمارهای سالانه نشان می دهد در سال 1403 میزان صرفه جویی بنزین ناشی از اسقاط و نوسازی ناوگان به حدود یک میلیارد و 100 میلیون لیتر رسیده است. این رقم در سال 1404 و در بازه 12 ماهه 490 میلیون لیتر گزارش شده است.

تفاوت ارقام دو سال ضرورت بررسی روند اجرای طرح های نوسازی و عوامل مؤثر بر میزان صرفه جویی را برجسته می کند چراکه کاهش تقاضای سوخت، فشار بر منابع تأمین و توزیع فرآورده های نفتی را کمتر می کند و می تواند به مدیریت بهتر مصرف انرژی در بخش حمل ونقل کمک کند.

همچنین کاهش مصرف سوخت در خودروهای فرسوده در صورت جایگزینی مؤثر آنها با وسایل نقلیه کم مصرف تر می تواند انتشار آلاینده ها را کاهش دهد.

کاهش انتشار آلاینده ها در پی نوسازی ناوگان

بررسی عملکرد دو ساله برنامه اسقاط در سال های 1403 و 1404 از کاهش انتشار چند آلاینده مهم ناشی از فعالیت وسایل نقلیه حکایت دارد.

بر اساس داده های موجود میزان کاهش انتشار مونوکسید کربن 356 هزار تن، هیدروکربن های نسوخته 29 هزار تن، اکسیدهای نیتروژن 22 هزار تن و دی اکسید کربن 3 هزار و 270 هزار تن اعلام شده است.

متوسط کاهش سالیانه انتشار مونوکسید کربن 8.9 درصد، هیدروکربن های نسوخته 7.1 درصد، اکسیدهای نیتروژن 6.4 درصد و دی اکسید کربن 2.5 درصد است.

مونوکسید کربن از آلاینده های ناشی از احتراق ناقص سوخت است و افزایش غلظت آن در هوا می تواند سلامت انسان را تحت تأثیر قرار دهد. هیدروکربن های نسوخته نیز در شکل گیری آلودگی فتوشیمیایی و تولید ازن در سطح زمین نقش دارند.

اکسیدهای نیتروژن از دیگر آلاینده های مرتبط با احتراق سوخت هستند که در تشکیل ذرات ثانویه و آلودگی هوا نقش ایفا می کنند. دی اکسید کربن نیز از مهم ترین گازهای گلخانه ای ناشی از مصرف سوخت های فسیلی به شمار می رود و کاهش انتشار آن می تواند به محدود کردن آثار زیست محیطی فعالیت های حمل ونقل کمک کند.

نوسان صرفه جویی سوخت در ماه های سال 1403

بررسی روند ماهانه صرفه جویی بنزین در سال 1403 نشان می دهد میزان صرفه جویی در طول سال یکنواخت نبوده است. بر اساس داده های ارائه شده این رقم در فروردین 30 میلیون لیتر بود و در اردیبهشت به 71 میلیون لیتر رسید.

در خرداد نیز 80.5 میلیون لیتر صرفه جویی ثبت شد و این روند در تیر و مرداد با ثبت به ترتیب 93.5 و 100.8 میلیون لیتر ادامه یافت. در شهریور میزان صرفه جویی به 88.5 میلیون لیتر کاهش پیدا کرد و در مهر به 69.5 میلیون لیتر رسید.

آبان ماه با ثبت 145.6 میلیون لیتر بیشترین رقم ماهانه در فهرست ارائه شده را به خود اختصاص داد. پس از آن میزان صرفه جویی در آذر 98.7 میلیون لیتر، دی 84.8 میلیون لیتر، بهمن 78.452 میلیون لیتر و اسفند 57.8 میلیون لیتر گزارش شده است.

این روند نشان می دهد میزان صرفه جویی ثبت شده در ماه های مختلف سال تغییر داشته و در آبان به اوج رسیده است.

ادامه طرح نوسازی در سال 1404

داده های ماهانه سال 1404 نیز از تداوم ثبت صرفه جویی بنزین در نتیجه اجرای برنامه های اسقاط حکایت دارد. بر اساس اطلاعات موجود میزان صرفه جویی در فروردین 27.1 میلیون لیتر، اردیبهشت 68.2 میلیون لیتر و خرداد 48.4 میلیون لیتر بوده است.

در تیرماه این رقم به 26.8 میلیون لیتر رسید و در مرداد 28 میلیون لیتر ثبت شد. میزان صرفه جویی در شهریور به 44.3 میلیون لیتر افزایش یافت. همچنین برای آذرماه 52 میلیون لیتر، دی ماه 35 میلیون لیتر، بهمن ماه 30 میلیون لیتر و اسفندماه 19 میلیون لیتر گزارش شده است.

اسقاط خودروهای فرسوده؛ از مدیریت مصرف تا کاهش آلودگی

خودروهای فرسوده به دلیل فناوری قدیمی موتور، افت عملکرد قطعات و مصرف سوخت بالاتر در بسیاری از موارد می توانند سهم قابل توجهی در مصرف انرژی و انتشار آلاینده ها داشته باشند. از این رو خروج این وسایل نقلیه از چرخه تردد و جایگزینی آنها با خودروهای کم مصرف تر در صورت اجرای صحیح یکی از ابزارهای سیاست گذاری برای بهبود وضعیت حمل ونقل و محیط زیست محسوب می شود.

البته میزان اثرگذاری اسقاط به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله نوع وسیله نقلیه، میزان پیمایش روزانه، مصرف سوخت پیش از اسقاط، مشخصات فنی خودروی جایگزین و میزان استفاده از آن پس از جایگزینی. همچنین اگر وسیله نقلیه فرسوده پس از اسقاط با خودرویی با مصرف بالا جایگزین شود، بخشی از منافع مورد انتظار طرح ممکن است کاهش یابد.

تداوم این روند همراه با شفافیت آماری و ارزیابی مستمر نتایج می تواند به تصمیم گیری دقیق تر در حوزه انرژی، حمل ونقل و محیط زیست کمک کند.

تگ ها خودروهای فرسوده موتورهای فرسوده