معرفی ظرفیت های کهگیلویه و بویراحمد در قاب عکاسان کشوری
یاسوج- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کهگیلویه و بویراحمد از اجرای برنامه ملی هنری تور تخصصی عکاسی با حضور عکاسان برجسته کشوری در سطح این استان خبر داد.
به قلم زهراسادات محمدی خبرنگار ایکنا امیرالمؤمنین علی(ع) در واپسین روزهای زندگی و پیش از شهادت، در بیستم ماه رمضان سال 40 هجری قمری، سخنانی بیان فرمودند که در نهج البلاغه با عنوان خطبه 149 ثبت شده است. این خطبه، مجموعه ای از اندرزها، وصیت ها و تأملات عمیق آن حضرت درباره مرگ، گذر عمر، مسئولیت انسان در برابر خداوند و پیامبر(ص) و ضرورت پایبندی به حقیقت است که در یادداشت پیش رو به آن می پردازیم.
به قلم زهراسادات محمدی خبرنگار ایکنا
امیرالمؤمنین علی(ع) در واپسین روزهای زندگی و پیش از شهادت، در بیستم ماه رمضان سال 40 هجری قمری، سخنانی بیان فرمودند که در نهج البلاغه با عنوان خطبه 149 ثبت شده است. این خطبه، مجموعه ای از اندرزها، وصیت ها و تأملات عمیق آن حضرت درباره مرگ، گذر عمر، مسئولیت انسان در برابر خداوند و پیامبر(ص) و ضرورت پایبندی به حقیقت است که در یادداشت پیش رو به آن می پردازیم.
حضرت در آغاز این خطبه، به حقیقت گریزناپذیر مرگ اشاره می کنند و می فرمایند: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ، کُلُّ امْرِئٍ لَاقٍ مَا یَفِرُّ مِنْهُ فِی فِرَارِهِ، الْأَجَلُ مَسَاقُ النَّفْسِ، وَالْهَرَبُ مِنْهُ مُوَافَاتُهُ. کَمْ أَطْرَدْتُ الْأَیَّامَ أَبْحَثُهَا عَنْ مَکْنُونِ هَذَا الْأَمْرِ، فَأَبَی اللَّهُ إِلَّا إِخْفَاءَهُ، هَیْهَاتَ، عِلْمٌ مَخْزُونٌ.»
ترجمه: «ای مردم! هر کس از مرگ بگریزد، سرانجام در همان حال فرار با آن روبه رو خواهد شد. اجل، پایان و مقصد زندگی و فرار از آن، در حقیقت رسیدن به آن است. چه روزگاران بسیاری که در پی گشودن راز نهفته این امر بودم، اما خواست خداوند جز پنهان ماندن آن نبود. هرگز! این دانشی است که در خزانه اسرار الهی نهفته است.»
امام علی(ع) در این فراز، انسان را به تأمل درباره حقیقت مرگ فرامی خوانند. مرگ واقعیتی است که هیچ کس را از آن گریزی نیست و تلاش برای فرار از آن، سرانجام انسان را به همان مقصدی می رساند که از آن گریزان بوده است. حضرت همچنین به راز نهفته اجل اشاره می کنند؛ رازی که زمان و چگونگی آن در قلمرو علم الهی قرار دارد.
حضرت در ادامه خطبه، مهم ترین وصیت خود را در دو محور اساسی توحید و پاسداری از سنت پیامبر اکرم(ص) بیان می فرمایند: «أَمَّا وَصِیَّتِی، فَاللَّهَ لَا تُشْرِکُوا بهِ شَیْئًا، وَمُحَمَّدًا (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ) فَلَا تُضَیِّعُوا سُنَّتَهُ. أَقِیمُوا هَذَیْنِ الْعَمُودَیْنِ، وَأَوْقِدُوا هَذَیْنِ الْمِصْبَاحَیْنِ، وَخَلَاکُمْ ذَمٌّ مَا لَمْ تَشْرُدُوا. حُمِّلَ کُلُّ امْرِئٍ مِنْکُمْ مَجْهُودَهُ، وَخُفِّفَ عَنِ الْجَهَلَةِ. رَبٌّ رَحِیمٌ، وَدینٌ قَوِیمٌ، وَإِمَامٌ عَلِیمٌ.»
ترجمه: «اما وصیت من درباره خداوند این است که چیزی را شریک او قرار ندهید و درباره پیامبر اکرم(ص) این است که سنت و شریعت او را ضایع نکنید. این دو ستون محکم را برپا دارید و این دو چراغ را فروزان نگه دارید. تا زمانی که از حق منحرف نشده اید، سرزنشی بر شما نخواهد بود. هرکس از شما به اندازه توانایی اش مسئولیت دارد و از نادانان و کسانی که توانایی و آگاهی کمتری دارند، تکلیف سبک تری خواسته شده است. پروردگاری مهربان، دینی استوار و پیشوایی آگاه در میان شماست.»
در این بخش، امام علی(ع) توحید و پیروی از سنت پیامبر(ص) را دو ستون استوار برای حفظ مسیر صحیح زندگی معرفی می کنند. تعبیر «دو چراغ» نیز بر نقش روشنگر این دو اصل در هدایت انسان دلالت دارد. آن حضرت همچنین با یادآوری تفاوت توانایی و آگاهی افراد، بر تناسب مسئولیت انسان ها با ظرفیت و استطاعت آنان تأکید می کنند.
امیرالمؤمنین(ع) در فراز دیگری از این خطبه، با اشاره به شرایط خود پس از ضربت خوردن، تصویری تأثیرگذار از گذر عمر و ناپایداری دنیا ترسیم می کنند: «أَنَا بالْأَمْسِ صَاحِبُکُمْ، وَأَنَا الْیَوْمَ عِبْرَةٌ لَکُمْ، وَغَدًا مُفَارِقُکُمْ، غَفَرَ اللَّهُ لِی وَلَکُمْ. إِنْ تَثْبُتِ الْوَطْأَةُ فِی هَذهِ الْمَزَلَّةِ فَذَاکَ، وَإِنْ تَدْحَضِ الْقَدَمُ فَإِنَّا کُنَّا فِی أَفْیَاءِ أَغْصَانٍ، وَمَهَابِّ رِیَاحٍ، وَتَحْتَ ظِلِّ غَمَامٍ، اضْمَحَلَّ فِی الْجَوِّ مُتَلَفَّقُهَا، وَعَفَا فِی الْأَرْضِ مَخَطُّهَا.»
ترجمه: «من دیروز همراه شما بودم، امروز مایه عبرت شما هستم و فردا از شما جدا خواهم شد. خداوند من و شما را بیامرزد. اگر در این لغزشگاه، گامم استوار بماند و از این ضربت رهایی یابم، که هیچ؛ اما اگر قدم بلغزد و از این جهان بروم، ما نیز مانند دیگران در سایه شاخسار درختان، مسیر وزش بادها و زیر سایه ابرها قرار داشتیم؛ ابرهایی که در آسمان پراکنده شدند و آثارشان بر زمین از میان رفت.»
این فراز، یادآور ناپایداری حضور انسان در دنیاست. امام علی(ع) که تا دیروز در کنار مردم بودند، اکنون با احتمال جدایی قریب الوقوع از آنان سخن می گویند و زندگی دنیوی را به سایه ای گذرا تشبیه می کنند که ماندگاری ندارد. این بیان، انسان را به شناخت فرصت عمر و پرهیز از غفلت در برابر حقیقت مرگ دعوت می کند.
حضرت در ادامه، با بیانی عمیق و تأثیرگذار، از روزهایی سخن می گویند که جسم ایشان در میان مردم خواهد بود، اما روح و حیات از آن رخت برخواهد بست. ایشان سکوت و بی حرکتی پیکر خود را مایه عبرتی برای بازماندگان می دانند: «وَإِنَّمَا کُنْتُ جَارًا جَاوَرَکُمْ بَدَنِی أَیَّامًا، وَسَتُعْقَبُونَ مِنِّی جُثَّةً خَلَاءً، سَاکِنَةً بَعْدَ حَرَاکٍ، وَصَامِتَةً بَعْدَ نُطْقٍ، لِیَعِظَکُمْ هُدُوئِی، وَخُفُوتُ إِطْرَاقِی، وَسُکُونُ أَطْرَافِی، فَإِنَّهُ أَوْعَظُ لِلْمُعْتَبرِینَ مِنَ الْمَنْطِقِ الْبَلِیغِ وَالْقَوْلِ الْمَسْمُوعِ. وَدَاعِی لَکُمْ وَدَاعُ امْرِئٍ مُرْصِدٍ لِلتَّلَاقِی. غَدًا تَرَوْنَ أَیَّامِی، وَیُکْشَفُ لَکُمْ عَنْ سَرَائِرِی، وَتَعْرِفُونَنِی بَعْدَ خُلُوِّ مَکَانِی وَقِیَامِ غَیْرِی مَقَامِی.»
ترجمه: «من فقط همسایه ای بودم که چند روزی جسمم در کنار شما زندگی کرد و به زودی از من جز پیکری بی جان و ساکن، پس از آن همه حرکت و تلاش، و خاموش، پس از آن همه سخن گفتن باقی نخواهد ماند. پس سکوت من، فروتنی و فرونشستن نگاهم و بی حرکتی اندامم باید شما را پند دهد؛ زیرا این حالت برای عبرت گیرندگان، از سخن بلیغ و گفتار شنیدنی پندآموزتر است.
خداحافظی من با شما، خداحافظی کسی است که آماده دیدار پروردگار خویش است. فردا روزهای زندگی مرا خواهید دید و رازهای درونم بر شما آشکار خواهد شد. پس از آنکه جای مرا خالی دیدید و دیگری در جایگاهم قرار گرفت، مرا بهتر خواهید شناخت.»
در این بخش، امام علی(ع) به حقیقتی مهم اشاره می کنند: گاهی آنچه انسان را به تفکر و بیداری می رساند، نه سخنان طولانی و موعظه های پرشمار، بلکه مشاهده واقعیتی عینی است. پیکر بی جان انسانی که روزگاری سخن می گفت، حرکت می کرد و در میان مردم حضور داشت، خود می تواند از هر سخن بلیغی عبرت آموزتر باشد.
همچنین عبارت پایانی حضرت به شناختی اشاره دارد که ممکن است پس از فقدان یک انسان و خالی شدن جایگاه او حاصل شود؛ زمانی که ارزش حضور، رفتار و خدماتش بهتر آشکار می شود.
خطبه 149 نهج البلاغه، درواقع وصیت نامه ای معنوی و مجموعه ای از آموزه های بنیادین امیرالمؤمنین(ع) در واپسین ساعات زندگی است. تأکید بر یاد مرگ، پایبندی به توحید، پاسداری از سنت پیامبر(ص)، مسئولیت پذیری متناسب با توان انسان و توجه به ناپایداری دنیا، از مهم ترین پیام های این خطبه به شمار می رود.
امام علی(ع) با این سخنان، نه تنها از جدایی قریب الوقوع خود خبر می دهند، بلکه فرصتی برای بازنگری در شیوه زندگی پیش روی مخاطبان قرار می دهند؛ فرصتی برای آنکه انسان پیش از فرارسیدن لحظه وداع، حقیقت زندگی را دریابد و در مسیر حق و بندگی خداوند گام بردارد.
انتهای پیام
{{name}}
{{content}}