هشدار متخصصان درباره ابعاد پنهان پسوریازیس؛ این بیماری فراتر از مشکلات پوستی است

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، در جریان همایش آگاهی رسانی روز جهانی پسوریازیس، طی نشست تخصصی با حضور سیدسمانه میرواحدی (مدیرعامل انجمن حمایت از بیماران پسوریازیس)، لیدا شعشعانی (فوق تخصص روماتولوژی) و مریم نسیمی (متخصص پوست و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران)، ابعاد مختلف این بیماری، عوامل تشدیدکننده و ضرورت توجه به درگیری سایر اندام های بدن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

ریشه های ژنتیکی و نقش عوامل محیطی

سیدسمانه میرواحدی، مدیرعامل انجمن حمایت از بیماران پسوریازیس، با تعریف این بیماری به عنوان یک اختلال خودایمنی و التهابی، اشاره کرد که اگرچه پسوریازیس عمدتاً با عوارض پوستی مانند ضایعات قرمز و پوسته ریزی شناخته می شود، اما می تواند در مراحل پیشرفته با کاهش کیفیت زندگی، فعالیت های روزمره را مختل کرده و اندام های داخلی از جمله قلب، چشم و مفاصل را نیز درگیر کند. وی افزود که بیماران ممکن است علاوه بر علائم پوستی، با درد های مفصلی (دست، پا و لگن)، کمردرد و خشکی چشم نیز دست و پنجه نرم کنند.

میرواحدی با تبیین نقش عوامل ژنتیکی و محیطی افزود: وجود زمینه ژنتیکی لزوماً به معنای بروز حتمی بیماری نیست، بلکه عوامل محیطی می توانند ماشه بروز آن را بکشند. از جمله این عوامل می توان به مصرف برخی داروها، استرس های شدید و شوک های عصبی اشاره کرد. وی همچنین بر اهمیت اصلاح سبک زندگی، مدیریت استرس و پرهیز از مصرف بی رویه غذا های ناسالم تأکید کرد و خاطرنشان نمود که در موارد لزوم، متخصصان پوست و روماتولوژی برای حمایت روانی، بیماران را به روان پزشکان یا مشاوران ارجاع می دهند. وی در نهایت با اشاره به نبود آمار های دقیق در ایران، خاطرنشان کرد که بر اساس آمار های جهانی، شیوع این بیماری بین 2 تا 3 درصد جمعیت است.

تمایز درد های التهابی از درد های مکانیکی

لیدا شعشعانی، فوق تخصص روماتولوژی، با اشاره به اینکه این بیماری پیش تر با نام «صدف» (به دلیل ظاهر سفید و براق پوسته ها) شناخته می شد، تأکید کرد که امروزه مشخص شده پسوریازیس می تواند مفاصل، استخوان ها، عضلات، دستگاه گوارش، چشم و حتی سیستم عروقی و قلب را نیز درگیر کند. وی اعلام کرد که دست کم یک پنجم بیماران مبتلا به تظاهرات پوستی، دچار درگیری های روماتولوژیک یا عوارض عمومی دیگر هستند و لذا ارزیابی دقیق آنها ضروری است.

شعشعانی با اشاره به چالش های تشخیص، تصریح کرد که بسیاری از بیماران درد های التهابی لگن خود را به دلیل شناخت بیشتر مردم از بیماری های دیسک، با مشکل دیسک اشتباه می گیرند. وی برای تشخیص بهتر، ویژگی های درد های التهابی را تشریح کرد: این درد ها معمولاً به صورت متناوب در لگن (راست یا چپ) بروز می کنند، با استراحت تشدید شده و با فعالیت بهبود می یابند. همچنین خشکی و دشواری حرکت هنگام برخاستن از صندلی یا پس از نشستن طولانی، از نشانه های مهم این درگیری است. وی افزود وجود علائم همراه مانند التهاب چشم، مشکلات گوارشی یا زخم های دهانی (آفت) نیز در بررسی احتمال بیماری اهمیت دارد.

این متخصص با اشاره به اینکه شیوع بیماری در زنان و مردان تقریباً برابر است، اما برخی بیماری های التهابی ستون فقرات (مانند اسپوندیلیت آنکیلوزان) در مردان بیشتر دیده می شود، بر ضرورت جستجوی اطلاعات از منابع علمی معتبر و پرهیز از مطالب شبه علمی تأکید کرد.

پسوریازیس فقط پوست را درگیر نمی کند؛ از قلب و دستگاه گوارش تا چشم

مریم نسیمی، متخصص پوست و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، نیز در این همایش با تأکید بر اینکه پسوریازیس همچنان در میان بسیاری از مردم به عنوان یک بیماری صرفاً پوستی شناخته می شود، اظهار کرد: این بیماری می تواند به سایر اندام های بدن نیز آسیب برساند و شناخت آن نباید به تظاهرات پوستی محدود شود.

وی افزود: با ارتقای دانش و اطلاعات پزشکان، ابعاد مختلف بیماری و تأثیر آن بر جنبه های گوناگون زندگی بیماران، از مسائل روحی و روانی گرفته تا روابط و مسائل شخصی، بهتر شناخته می شود.

نسیمی با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی گفت: آگاهی بیشتر مردم درباره این بیماری می تواند روند شناسایی و درمان را تسهیل کند.

این متخصص پوست با اشاره به الگوی درگیری بیماری ادامه داد: حدود 80 درصد تظاهرات پسوریازیس در ابتدا در پوست بروز می کند، اما در 20 درصد موارد ممکن است پوست اصلاً درگیر نشود.

وی تاندون ها، قلب، دستگاه گوارش و بافت همبند چشم را از جمله بخش هایی دانست که ممکن است در جریان این بیماری درگیر شوند.

نسیمی استرس، تروما، عفونت های ویروسی، مصرف برخی دارو ها و سبک زندگی ناسالم را از مهم ترین عوامل مؤثر در بروز یا تشدید پسوریازیس برشمرد.

وی در تشریح سازوکار ایجاد ضایعات پوستی این بیماری توضیح داد: پوست بافتی زنده است که سلول های آن به طور مداوم تکثیر و جایگزین می شوند. در شرایط طبیعی، فرایند تولید تا از بین رفتن سلول های پوستی حدود یک ماه طول می کشد، اما در بیماران مبتلا به پسوریازیس این روند با سرعت بیشتری انجام می شود و سلول های پوستی از نظر عملکرد و ظاهر با سلول های طبیعی تفاوت دارند.

این استاد دانشگاه افزود: در اثر این اختلال، عملکرد طبیعی پوست دچار مشکل می شود و تجمع سلول ها به ضخیم شدن پوست و ایجاد ضایعات پوسته دار منجر می شود.

وی با اشاره به آمار جهانی شیوع پسوریازیس گفت: برآورد های جهانی، میزان شیوع این بیماری را بین یک تا سه درصد نشان می دهد و در سال های گذشته ارقام مختلفی از جمله ابتلای 50 میلیون نفر در جهان به این بیماری مطرح شده است.

نسیمی در پایان خاطرنشان کرد: آمار دقیق و رسمی از میزان شیوع پسوریازیس در ایران وجود ندارد، اما پیش بینی می شود میزان شیوع آن در کشور نیز حدود یک تا دو درصد باشد.