توانمندی هسته ای مان باید حفظ شود

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، آقایان دکتر ابراهیم رضایی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و دکتر ابراهیم متقی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در برنامه گفتگوی ویژه خبری به بررسی ابعاد مختلف موضوع « تغییر دکترین هسته ای؛ آری یا خیر» پرداختند. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:

سوال: برنامه هسته ای ایران طی سال های گذشته بر مبنای بهره مندی صلح آمیز از فناوری هسته ای و استفاده از ظرفیت های آن در حوزه های مختلف مثل انرژی، پزشکی، صنعت و بخش های کشاورزی تعریف شده در همین چهارچوب جمهوری اسلامی ایران همواره و غیرنظامی بودن برنامه هسته ای خودش تاکید کرده و مواضع رسمی کشور هم همیشه هم بر همین اساس شکل گرفته، اما تحولات 18 ماه گذشته معادلات امنیتی منطقه و همچنین محاسبات راهبردی ایران را با پرسش های تازه ای مواجه کرده حملات نظامی به ایران، تهدید های مکرر آمریکا و رژیم صهیونیستی و البته تجربه رویارویی مستقیم با قدرت هایی که خودشان از ظرفیت های هسته ای برخوردار هستند بار دیگر این بحث را به مرکز توجه آورده که آیا دکترین هسته ای کشور متناسب با شرایط جدید امنیتی نیازمند بازنگری هست یا خیر، در روز های اخیر این موضوع از سوی برخی مسئولان، نمایندگان مجلس، صاحب نظران، صاحبان تریبون رسمی مطرح شده و حتی از ضرورت توجه و همچنین موضوعات مختلف مطالبه عمومی برای تجدید نظر در این دکترین صحبت هایی به میان آمده اکنون پرسش اصلی و اساسی این است که آیا تغییر شرایط امنیتی بازنگری در دکترین هسته ای ایران را به یک ضرورت راهبردی تبدیل کرده و سوالاتی از این دست که ابزار ما برای تقویت بازدارندگی چیست و آیا ابهام هسته ای یا در آستانه بودن بازدارندگی ایجاد می کند یا خیر و موضوعاتی از این قبیل، ما امشب می خواهیم راجع به این موضوعات صحبت کنیم.

سوال: آقای دکتر متقی بپردازیم به اینکه در سال های گذشته ایران بر این مبنا حرکت کرده که سلاح هسته ای جایگاهی در دکترین دفاع جمهوری اسلامی ایران ندارد، اما برگردیم به تحولاتی که در طول یک سال گذشته کشور عزیزمان ایران تجربه کرده بود حملات نظامی دشمنان به کشورمان، تهدیداتی که مطرح می شود و الان این سوال مطرح است که آیا سیاست های پیشین توانسته هزینه تجاوز را برای طرف مقابل به اندازه کافی به همراه بیاورد.

متقی: مسئله امنیت برای هر کشور در زمره ضرورت های بنیادین است کشوری مثل ایران که در منطقه پرمخاطره همانند جنوب غرب آسیا قرار دارد با تهدیداتی بیشتر رو به رو می شود خیلی از نظریه پردازان بزرگ ایرانی که در خارج از کشور سال ها است که تدریس می کنند همانند ولی نصر و همچنین محی الدین مصباحی بحث اصلی و اولیه آنها معطوف به این نکته است که ایران در وضعیت تنهایی استراتژیک قرار دارد از طرف دیگر تهدیدات آمریکا علیه ایران در سال های پس از انقلاب اسلامی تشدید شد نگاه آمریکایی ها یک نگاه ژئوپلیتیکی معطوف به موازنه قدرت است هر بازیگری که قدرتش به گونه ای افزایش پیدا کند که موازنه را تحت تاثیر قرار بدهد طبیعی است که آمریکایی ها با آن برخورد می کنند انقلاب ایران چنین وضعیتی را ایجاد کرد خود انقلاب پویایی های خاص خودش را در محیط منطقه خواهد داشت به همین دلیل بود که آمریکایی ها جنگ علیه ایران را از سوی عراق بر اساس معادله جنگ های نیابتی شکل دادن در ساختار دو قطبی اتحاد شوروی و ایالات متحده و همچنین سایر قدرت های بزرگ حمایت خودشان را از عراق برای محدودسازی قدرت ایران به انجام رساندند.

در سال های پس از جنگ این سوال مطرح شد که آیا ایران باید دکترین دفاعی خودش را بر اساس چه قابلیت هایی بنا کند آنچه که مقرر شد و آنچه را که رهبر شهید به آن پایبند بودند و در قالب فتوای هسته ای از آن یاد می کنیم این بود که سلاح هسته ای در زمره سلاح های کشتار جمعی است و سلاح های کشتار جمعی تولیدش و انبار کردنش و به کارگیری اش حرام است اینجا یک بحث وجود داشت که وقتی ما یک موضوعی داریم با عنوان اینکه حفظ نظام سیاسی اوجب واجبات است آیا بهره گیری از سلاح هسته ای در قالب بازدارندگی چه حکمی دارد، موضوعی بود که هیچگاه مقامات مسئول مورد پرسش قرار ندادند، اما یک واقعیت وجود دارد واقعیتی که وجود دارد این است که ایران تلاش خودش را برای ارتقاء آن قابلیت های هسته ای به انجام رسانده یعنی روند های مربوط به غنی سازی و بسیاری از فرایند هایی که ایران به صورت بالقوه یک قدرت هسته ای شکل می داد.

var player = videojs('player_509715_56772301',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56772301',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

اما ایران هیچگاه از ساز و کار های مربوط به انفجار هسته ای بهره نگرفت و حتی وارد آن مرحله نشد ایران در سال 2015 برجام را پذیرفت و بر اساس برجام مقرر شد که ایران تحت نظارت آژانس فعالیت داشته باشد و از همه مهمتر اینکه پروتکل الحاقی با نظارت های فراگیر علیه ایران انجام شود، اما طبیعی است وقتی که رئیس جمهوری مثل ترامپ فضای رقابت ها و معادله منطقه ای را تحت تاثیر قرار می دهد شرایطی به وجود می آید که آن معادله امنیت ملی ایران را تحت تاثیر قرار داده من امروز این را عرض می کنم که اگر ما قدرت هسته ای داشتیم و اگر قابلیت هایمان را تبدیل به قدرت کرده بودیم به صورت اجتناب ناپذیر جنگ علیه ما شکل نمی گرفت حتی ترامپ در بحثی که مطرح کرده بود این بود که در آن شرایط ما باید به ایرانی ها می گفتیم بله قربان، بنابراین در فضای فعلی این ذهنیت وجود دارد که سلاح هسته ای اگر کشوری توانش و دکترینش را داشته باشد می تواند بازدارندگی را برایش ایجاد کند.

سوال: آقای دکتر رضایی نظر شما چیست، دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران که در سال های گذشته روی این خط و بر این مدار حرکت کرده توانسته هزینه زا بکند حملاتی که به جمهوری اسلامی ایران در طول ماه های گذشته صورت گرفت و این هزینه را افزایش بدهد.

رضایی: خوبی جنگ 40 روزه این بود که ما خیلی بدون ملاحظه صحبت می کنیم راجع به مسائل مختلف و حوزه امنیت ملی ما چه کشور های حوزه خلیج فارس راجع به آمریکایی ها و رژیم صهیونیستی و خیلی پرده پوشی در این زمینه نیست یک واقعیت این است که ناظر به جنگ 40 روزه من اعتقادم این است خسارتی که ما در این جنگ دیدیم اصلاً در این جنگ به ما حمله اتمی شد، چون خسارت این جنگ خسارت از دست دادن رهبر شهید، خسارت جنایت میناب و تقدیم بهترین فرزندان این کشور خسارتش از حمله اتمی به این کشور بیشتر بود و ما در این زمینه نباید تعارف کنیم من تقریباً اکثر این شب ها از 9 اسفند تا به امروز هر شب یک میدان رفتم اکثر شب ها رفتم و نبوده که جایی بروم و مردم از ما مطالبه ایران هسته ای را نداشته باشند، این یک واقعیتی است که امروز در کف جامعه ایرانی است قبل از جنگ ملاقاتی داشتم با یکی از سفرای غربی در تهران ایشان می گفت که ما نظرسنجی کردیم در داخل جامعه ایران و این حرف قبل از جنگ است.

70 درصد مردم موافق ساخت سلاح در این زمینه هستند به این چند مطلب دیگر را هم باید اضافه کنیم یکی اینکه دور تا دور ما خیلی کشور ها سلاح هسته ای دارند پاکستان دارد، هند دارد، رژیم صهیونیستی دارد، دشمنی هم که ما با آن جنگیدیم رکورددار داشتن و استفاده از سلاح هسته ای است اینها واقعیت است ما در موضوع امنیت ملی مان هم نشان دادیم که جمهوری اسلامی ایران در تامین امنیت ملی خودش تعارف ندارد یعنی اگر تروریستی در کردستان عراق باشد، شناوری در ساحل کشور برادر عمان باشد یا در هر جای منطقه باشد یک سرباز ارتش آمریکا در هتلی در منامه یا دوحه باشد هرجایی باشد دستان قدرتمند جمهوری اسلامی ایران به آن برخورد خواهد کرد یعنی در تامین امنیت ملیمان هم ما اینجا هیچ ملاحظه ای نداریم یک زمانی هم به تعبیر دبیرکل این گزارش دبیرکل آژانس است که 70 درصد بودجه آژانس صرف بازرسی از مراکز هسته ای جمهوری اسلامی ایران می شود.

var player = videojs('player_495041_56772303',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56772303',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

تعهدات و عضویت در ان پی تی و تعهدات پادمانی در برجام پذیرفتیم و بعد از آن برای چه انجام می دادیم بابت این بود که جنگی بر این کشور تحمیل نشود، اما تجربه برجام هم این را نشان داد ما رفتیم تعهد لازم را دادیم خیلی مهم است که ما تحلیل دقیقی از شرایط داشته باشیم بعضی ها می گویند مشکل آمریکایی ها با ما این است که می خواهند ما انرژی اتمی، سلاح هسته ای نداشته باشیم اگر واقعاً این گونه بود خب در برجام که این محقق شد مطلب منعقد شد، اما همان ها همین ترامپ از این آمد بیرون و به ما هم حمله کرد پس مسئله را باید فراتر از موضوع هسته ای ببینیم به تعبیر امام شهیدمان اینها دنبال بلعیدن ایران هستند روز های اول جنگ ترامپ گفت که نقشه ایران اینگونه نمی ماند و ما به دنبال تجزیه ایران هستیم، عنایت داشته باشید به این مطلب موضوع صرفا هسته ای نیست بلکه بلعیدن ایران و نابودی ایران است، ما برنامه مان برای مقابله با ابرپروژه نابودی ایران که ماه هاست، 18 ماه مستقیم ورود کردند و قبل از آن، برنامه مان در بالاترین سطح باید به آن پاسخ دهیم و در برابر دشمنی که خودش سلاح هسته ای دارد، هیچ تعهدی نباید بدهیم، این نکته را این جا اضافه کنم، البته انرژی هسته ای کاربرد های صلح آمیزش را بسیار زیادست که اگرفرصتی شد راجع به آن اشاره کنم.

سوال: یک بحث هایی درمجلس راجع به عضویت وخروجی از ان پی تی می شود الان به کجا رسیده؟

رضایی: درمراحل ابتدایی طرح های زیادی حداقل ده تا طرح در مجلس امضا های زیادی هم جمع شده برای این موضوع، اکثر نمایندگان همراه بودند برای این که جمهوری اسلامی ایران از ان پی تی خارج شود و خروج با مضمون خروج از ان پی تی در دست بررسی است در مجلس و البته آماده هم است طرح ها، من امیدوارم این اتفاق بیافتد.

سوال: با توجه به نظری که ارائه کردید دربخش اول، اگر طرف مقابل ما این احتمال را بدهد که در آینده نزدیک جمهوری اسلامی ایران در دکترین هسته ای خودش قرارست تغییراتی اعمال کند و تجدیدنظر هایی صورت بگیرد، آیا این احتمال به تقویت بازدارندگی منجر شود، ازاین جهت می پرسم که مرز بین تهدید معتبر با یک اقدامی که خودتخریب گر باشد و خودش باعث شود که امنیت به خطر بیافتد کجاست؟

متقی: بازدارندگی یک ضرورت راهبردی برای هر کشورست، بازدارندگی موردنظر ایران بازدارندگی هسته ای در زمان رهبر شهید نبود، امروز نماینده های مجلس این گونه آقای رضایی فرمودند و خیلی از فضا های اجتماعی به این موضوع اشاره می کنند که باید دردکترین هسته ای تغییر ایجاد شود، دکترین هر نوع دکترین نظامی باید ارتباط مستقیم با قابلیت های ابزاری و توان یک کشور برای تحقق اهداف باید داشته باشد. بازدارندگی براساس معیار هایی که امروز در حوزه امنیت ملی وجود دارد وبه آن اشاره می شود، این است که اولا ازهمه باید ابزارتان و قدرت تان از اعتبار لازم برخوردار باشد، یعنی این که در مجلس صحبتی شود برای هسته ای شدن، یا حتی خروج از ان پی تی، این به تنهایی بازدارندگی ایجاد نمی کند، بازدارندگی اینتنت یا مقاصد یک کشور را منعکس نمی کند، دکترین یک کشور را هم منعکس نمی کند.

بازدارندگی مبتنی بر ابزارست، این ابزار باید قابلیت لازم را داشته باشد برای این که بتواند این ذهنیت در طرف مقابل به وجود بیاورد، که اگر کنش تهاجمی علیه ایران شکل بگیرد، ایران می تواند اقدام متقابل در بالاترین سطح را در دستور کار قرار دهد پس گام اول و مسئله اول اعتبارست و این اعتبار ماهیت ابزاری دارد، گام دوم مسئله تکرارست، یعنی اگر حتی ما یک دانه سلاح هسته ای داشته باشیم این نمی تواند بازدارندگی را به وجود بیاورد بلکه باید قابلیت تکرار داشته باشیم به همین دلیل است که در سطح جهانی وقتی که موازنه هسته ای را در رابطه با قدرت های بزرگ مورد بررسی قرار می دهند مشخص می کنند که چه کشور هایی چه میزان موشک های هسته ای دارد و چه اقدامی در برابر چه کنشی انجام خواهد شد.

var player = videojs('player_600401_56772302',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56772302',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

نکته سومی که در حوزه بازدارندگی باید به آن توجه داشت ابتکار عمل است، یعنی چگونه رهبران سیاسی و نظامی کشور ها می توانند معادله قدرت و امنیت را باهمدیگر پیوند دهند یعنی برخی ازمواقع شما یا من فکر می کنیم که قدرت محور اصلی امنیت است در حالی که این قدرت ممکن است برای امنیت کشور چالش ساز باشد، مثل این که شما یک آیفن 18 دارد، طمع یک دزد به آیفن 18 خیلی بیشتر از یک مبایل بسیار سطح پایین تر خواهد بود، پس این که شما قدرت بیشتری دارید در حوزه های راهبردی به منزله این نیست که امنیت بیشتری را می توانید ایجاد کنید، این جاست که ما یک مفهومی داریم به نام معمای امنیت، معمای امنیت یعنی این که شما از چه سیاستی، از چه ابزار قدرتی بهره می گیرید و طرف مقابل در برابر سیاست شما و الگوی رفتاری یک کشور که دست بسته نیست، آن هم اقدامات متنوعی را به انجام می رساند.

بحث اصلی که دارم یک نکته است از رهبر شهید و آن مفهوم بصیرتی بود که ایشان به کار گرفتند، ایشان در سال 1388 به این موضوع اشاره کردند که بصیرت برای همه ما لازم است، اما برای مسئولین واجب است، حالا این بصیرت در نگرش رهبر شهید چه ویژگی دارد، این که هر گاه شما می خواهید کنشی را به انجام برسانید، مثل یک شطرنج ماهر 4 حرکت و اقدام بعدی طرف مقابل را به آن توجه کنید، یعنی چی، یعنی تصمیم گیری و سیاست گذاری یک خیابان یک طرفه نیست، هر اقدامی پیامد دارد، بنابراین مهم ترین مسئله برای کشوری مثل ایران که با تهدیدات متنوع روبه روست، این است که چه قابلیت هایی را دارد و چه قابلیت هایی را در زمان محدود می تواند تبدیل به فعل بکند. یعنی از وضعیت بالقوه به بالفعل تبدیل کند، اگر چنین شرایط و فرآیندی ایجاد بشود، به این نکته تاکید دارم که اگر می خواهید در صلح به سر ببرید، خودت را برای جنگ آماده کن. آن همان انگاره ای است که مبتنی بر قدرت بازدارندگی است ولی این تولید قدرت بازدارنده خودش یک چالش هایی دارد، این را هم بگویم یعنی شما تا زمانی که به بازدارندگی نرسیدید، این قابلیت تان و ابزارتان و قدرت تان برای تان تهدیدست ولی زمانی که توانستید آن قابلیت ها را به دست آورید در آن شرایط آن تهدید تبدیل به یک نوع فرصت و یک نوع بازدارندگی می شود.

سوال: برگردیم به مسیری که تا الان در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران بر مبنای فتوای رهبر شهید انقلاب اسلامی طی شد، حرام می دانستند بمب هسته ای به دلیل کشتار جمعی و دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران در طول این سال ها براساس همین فتوا مسیر تصمیم گیری ها و موضوعات مختلف را طی کرد تا رسیدیم به الان، اما یک سوال آیا عدم مشروعیت بمب هسته ای در منطق رهبر شهید انقلاب اسلامی شامل بمب تاکتیکی آن چه که قدرت تخریبی محدودتری هم دارد، می شود یا نه؟

رضایی: واقعا در جایگاهی نیستم راجع به این قضاوتی بکنم، اما چند نکته را می توانم این جا عرض کنم، یکی این که همه آن اقدامات قبل از 9 اسفند، فتوای آقای شهید، بازرسی های آژانس، تعهدات ما در برجام، عضویت ما در ان پی تی و پاره ای از این همکاری هایی که ما بعضا فراقانونی هم با آژانس انرژی اتمی داشتیم و حتی بسیاری از پروژه هایی که متوقف شده بود، بتن ریختن در رآکتور و پاره ای از کار های دیگر برای این بود که برای تامین امنیت ملی بود، برای این که این کشور درگیر جنگ نشود، من فهم خودم را عرض می کنم، همه این کار ها را انجام دادیم و باز هم این کشور درگیر جنگ شد، شما تجربه لیبی، عراق و حتی سوریه دارد که این ها هم، لیبی مشخصا در این زمینه یک راهی با غرب رفت و بازهم امنیت ملیش دچار خدشه شد و باز هم آن بلا ها را سر لیبی آوردند و این تجربه ها جلوی روی مان است.

نمی خواهیم بگویم ما از فردا صبح شروع کنیم به ساخت بمب، آن یک متولی دارد و حالا بنده کمترین ممکن است یک نظری داشته باشم ولی ما توانمندی های هسته ای مان را باید حفظ کنیم در بالاترین سطح، الان رسیدیم به غنی سازی 60 درصد که حتما این غنی سازی 60 درصد باید ارتقا دهیم تا 90 درصد هم برسانیم، اگر یک روزی کشور تصمیم گرفت، یک روزی فتوای دیگری آمد، اگر یک روزی جمع بندی نظام جمهوری اسلامی به گونه ای دیگری شد، آن روز ما دیگر این داشته های مان خدای نکرده از دست نداده باشیم، آن روز فاصله ما با ایران هسته ای به حداقل رسیده باشد و ما بتوانیم همین مولفه بازدارندگی مان را در این زمینه تقویت کنیم.

صنعت هسته ای ما مولفه قدرت ما بوده در این چند دهه اخیر و او هم تعمدا ایستاده که مولفه قدرت ما بزند، شما در ادبیات این ها در جنگ نگاه کنید، مراکز هسته ای ایران، مراکز موشکی و نظامی ایران یعنی قدرت ایران را می خواسته از او بگیرد، چرا باید امروز مثلا در پای یک میز مذاکره ای خدای نکرده این جا ان شاءالله نمی رسیم قدرت خودمان را به دشمن تقدیم کنیم، دشمنی که آن سابقه ها را هم دارد؛ بنابراین معتقدم که ما توان هسته ای مان و توانمندی هسته ای مان را باید حفظ کنیم، در بالاترین سطح حفظ کنیم، بسیار به این نیاز داریم، همین ناو های آمریکا که می آیند می جنگند، این ها روی شان رآکتور نصب است و با انرژی هسته ای کار می کنند، ما پلوتونیوم هم نیاز داریم برای آینده و امروز کشورمان، پلوتونیوم صرفا کارش و کاربردش در زمینه نظامی نیست، پلوتونیوم برای ماهواره هایی که به فضا و باتری که ساخته می شود ماده اصلیش پلوتونیوم است، برای زیردریایی ها و برای حوزه هایی که مثل آب شیرین کن، حوزه کشاورزی نیاز داریم به این فناوری هسته ای و به غنی سازی در سطوح مختلف ما همین هفته جاری که الان در روز آخرش هستیم، جلسه ای به همراه همکاران در کمیسیون امنیت ملی داشتیم با مدیران سازمان انرژی اتمی، آن دوستان گزارش می دادند که الان 72 محصول درمانی در سازمان انرژی اتمی برای 230 بیمارستان در سراسر کشور تولید می شود.

var player = videojs('player_502089_56772304',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56772304',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

10 کلینیک زخم را همین فناوری هسته ای ساختند، این ما فردا جواب بیش از یک میلیون بیماری که دارند با این فناوری که این ها می دانید به ما ندادند، این رآکتور تهران و ماجراش از آن جا شروع شد که این ها به ما ندادند، مبادا ما خودمان رفتیم به سمت شان، شهدای هسته ای، شهید علی محمدی، شهید شهریاری و شهید احمدی روشن و دیگر شهدای هسته ای در ماموریت و کار اصلی شان برای این بود که دشمن به ما اورانیوم موردنیاز نداد بعد ما شروع کردیم به ساختن و بعد این بازی ها، دشمن با پیشرفت این کشور مشکل دارد، این خیلی مهم است که در تصمیم گیری ها و تصمیم سازی ها باید به این مطلب عنایت داشته باشیم، جواب این ما محروم کردیم از فناوری هسته ای، جواب یک میلیون بیمار کی می خواهد جواب دهد، این ها در اسکن هسته ای که این ها هم در تشخیص وهم در درمان کمک می کنند، جواب شان کی می دهد.

سوال: این بخش کاربرد های پزشکی است، در بخش کاربرد های کشاورزی؟

رضایی: بله، در حوزه کشاورزی سم زدایی از محصولات کشاورزی، برای طول عمر محصولات کشاورزی، برای افزایش استاندارد در صنعت، در فولاد، در پتروشیمی و صنایع بزرگی که امروز به جا های خوبی رسیدیم، در بخش پسماند و بخش های مختلفی که کاربرد دارد و غربی ها دنبالش رفتند، در صحنه بزرگی که ما امروز الحمدلله به جا های خوبی هم رسیدیم و پسماند در بخش های مختلفی که کاربرد دارند و همین غربی ها دنبالش رفتند و دارند از آن استفاده می کنند نوبت ما که می شود می گویند این کار را نکنید چرا، چون می دانند که بالاخره این انرژی های فسیلی یک روز تمام می شود و آن زمان کسی قدرتمند است که انرژی هسته ای داشته باشد، چون ما هم دستور آقای شهید بود و هم تکلیف در برنامه هفتم توسعه که دولت باید 20 هزار مگاوات برق هسته ای تولید کند الان ما کلاً 1000 مگاوات در نیروگاه اتمی بوشهر داریم تولید می کنیم یعنی باید 20 تا مثل نیروگاه هسته ای بوشهر برای کشور ساخته شود همین الان ما چقدر قطعی برق در تابستان امسال داشتیم مردم دارند جورش را می کشند و هزینه اش را می دهند.

این چطور باید جبران شود، بخشی از جبران در موضوع قطعی برق از طریق انرژی هسته ای است و البته مهم ترین آن حالا برگردیم به اصل بحث اینکه بنا به اعتراف خود دشمن اگر ما امروز هسته ای شده بودیم به صورت تمام به نظرم مورد حمله قرار نمی گرفتیم اگر ما هسته ای شده بودیم آنها به گونه دیگری با ما برخورد می کردند الان هم همه توانشان را با همه آسیب هایی که دیدند سوخت و انرژی و انتخابات و بخش های اقتصاد و بخش های مختلف برای این گذاشتند که جلوی هسته ای شدن ایران را بگیرند همین که دشمن این همه تکاپو دارد برای اینکه ما هسته ای نشویم او که خودش ته این راه را رفته او بهتر می داند که اگر ما هسته ای شدیم دیگر باید با زبان دیگری با ما صحبت کند.

سوال: دکتر متقی ما همیشه در گفتگوی ویژه در محضر شما پرونده های مختلف جنگ ها حملاتی که به کشور ها می شود صحبت کردیم با نگاه به همه پرونده های جنگ ها مخصوصاً کشور هایی که سلاح هسته ای داشتند می خواهم برگردم به این جمله رئیس جمهور آمریکا که می گوید اگر ایران سلاح هسته ای داشت ما باید جور دیگری با او رفتار می کردیم و او را قربان خطاب می کردیم چقدر این بازدارندگی را قبول دارید با نگاه به پرونده جنگ های آن کشورها.

متقی: آمریکایی ها اولین کشوری هستند که سلاح اتمی را تولید کردند و به کار گرفتند، چون می گویند سلاح اتمی عموماً برای بازدارندگی به کار گرفته می شود، نکته دوم اینکه آمریکایی ها دوبار این سلاح را در ژاپن به کار گرفتند در حالی که یک بارش هم می توانست شرایط لازم را برای تسلیم ژاپن فراهم کند نکته دوم اینکه سیاست جهانی به گونه ای است که قدرت های بزرگ یک جایگاه و منزلت متفاوتی با سایر بازیگران دارند اگرچه در منشور ملل متحد این بحث وجود دارد که همه کشور ها در برابر حقوق بین الملل از جایگاه برابری برخوردار هستند، اما واقعیت این است که در فصل هفتم منشور شما امتیازاتی خاص برای اعضای دائمی شورای امنیت قائل هستید و کار ویژه های خاصی را برای آنها قائل هستید بنابراین آنها به یک انحصار دست پیدا کردند و نمی خواهند اجازه بدهند که این انحصار توسط بازیگران حاشیه ای یا کشور های پیرامون شکسته بشود.

اگر به پاکستان اجازه دادند به این خاطر بود که در ساختار دو قطبی هند در چهارچوب اتحاد شوروی ایفای نقش می کرد، پاکستانی ها باید مورد حمایت چین و آمریکا قرار می گرفتند اسرائیل هم که بازیگر نیابتی ایالات متحده در محیط منطقه است واژه ای داریم به نام دولت پادگانی تمامی ویژگی های این دولت پادگانی در رابطه با اسرائیل وجود دارد یعنی اسرائیل یک پایگاه نظامی آمریکا در محیط منطقه ای است پس اینکه اسرائیل هم سلاح هسته ای داشته باشد از نظر آمریکایی ها و حتی روسیه و چین مشکل چندانی وجود ندارد نکته مهمی که باید به آن اشاره کنیم این است که اگر ما سلاح هسته ای داشته باشیم یا خواسته باشیم به مرحله ای برسیم که آن قابلیت را تولید کنیم در آن شرایط طبیعی است که روسیه، چین و سایر کشور هایی که حتی از ما در فضای موجود و در روند مقاومت ایران در برابر تهاجم آمریکا و اسرائیل حمایت کردند در آن شرایط دیگر حمایت نمی کنند بنابراین هیئت مدیره نظام جهانی وجود دارد مثل هیئت مدیره یک شرکت، آمریکا نقش آن مدیرعامل را ایفا می کند وقتی که نقش مدیرعامل را ایفا می کند ممکن است اعضای هیئت مدیره با او در برخی از سیاست ها مخالفت داشته باشد، اما همه منافع مشترک دارند یعنی تکثیر هسته ای را سلاح هسته ای یک توتم برای تمامی اعضای دائمی شورای امنیت محسوب می شود به همین دلیل است که ما دو بحث داریم یک، بازدارندگی و بازدارندگی هسته ای که به نظر من یک امر ضروری است، نکته دوم اینکه آیا قابلیت ها و ابزار های لازم برای نیل به چنین شرایطی آیا وجود دارد یا چگونه حاصل می شود این هم نکته دوم.

سوال: این بازنگری در دکترین هسته ای خودش یک بحث مفصل است که باید دقیقاً چگونه تعریف شود، چه مراحلی داشته باشد، یک نکته ای را گفتید اعتبار تکرار و مواردی از این دست بیشتر در جای خودش با شما صحبت می کنم، آقای رضایی ما راجع به ان پی تی صحبت کردیم بحث هایی که در مجلس شورای اسلامی از سوی نمایندگان دارد مطرح می شود، چون الان آقای دکتر متقی هم به آن اشاره کردند کشور هایی مثل هند، پاکستان، رژیم صهیونیستی این رژیم نامشروع می بینیم که سلاح هسته ای دارند، یاد جمله آقای پزشکیان در سازمان ملل افتادم که بازرسان آژانس درایران حضور دارند، خودش یک تبعیض و دوگانگی است، برمی گردم به ماده 4 ان پی تی که اشاره می کند، اصل عدم تبعیض را عنوان می کند ومی گوید که کشور های عضو می توانند و حق دارند از انرژی صلح آمیز هسته ای بهره مند شوند، بخواهیم اگر این موارد در نظر بگیریم، می توانیم از این دوگانگی، از این تبعیض و آن چیزی که به وجود آمده استفاده کنیم برای این که سطح همکاری های مان با آژانس انرژی اتمی تغییردهیم؟

رضایی: سطحش که تغییر پیدا کرده، از جنگ 12 روزه تا به امروز هیچ بازرس انرژی اتمی در مراکز حساس هسته ای ما حضور پیدا نکردند، نه در فردو و نه در نطنز و نه در اصفهان مراکزی که آسیب دیده و دشمن از آن ها هراس دارد و این قانون و مصوبه مجلس شورای اسلامی است تعلیق همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی، این که یک واقعیت است الان ما به همین میزانش هم قانع نیستیم، یعنی نمی گویم همه نمایندگان ولی در غالب نمایندگان مجلس و این که بحث الان در مجلس مطرح می شود، بابت این است که اندک ماندگاری ما در ان پی تی هم محل اعتراض نمایندگان مردم است و می گویند همین ان پی تی که خود این ها نوشتند، چه ماده 4 قانون پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای، چه ماده 2 و ماده 3، چه ماده 2 و ماده 3 اساسنامه آژانس بین المللی اتمی هر دو تصریح دارند که سهم انرژی اتمی را در جهان ماده 2 اساسنامه تاکید می کند که تصریح می کند.

ماده 4 هم می گوید که آژانس متعهد می شود که اطلاعات علمی و تکنولوژیک را برای مصارف انرژی هسته ای تسهیل نماید، این ها چیزی است که خودشان نوشتند ولی ما هیچ بهره ای از عضویت در این نبردیم، بلکه نه تنها بهره ای نبردیم، بلکه جنگ 12 روزه و جنگ 40 روزه نشان داد که کارکرد آژانس فقط کارکرد شبیه سرویس های جاسوسی غرب بوده و اطلاعات ما را و اطلاعات دانشمندان و مراکز ما را در اختیار آن ها قرار داده و الان هم دشمن فشار می آورد برای بازگشت مجدد به آژانس بازرسین آژانس به کشورما هدفش این است که بانک اطلاعاتش را در زمینه هسته ای به روز کند، از آن تاریخ که این ها را راه ندادیم دیگر این ها نمی دانند چه خبرست در مراکز هسته ای ما که حالا فشار می آورند به ما به طرق مختلف که ما اجازه دهیم که بازرسین آژانس از این مراکز بازدید کنند.

در واقع جاسوسان موساد و سیا بیایند از این مراکز بازدید کنند، معتقدم به هیچ وجه ما در حوزه هسته ای نباید با دشمن مذاکره ای داشته باشیم و امتیازی دهیم، دشمنی که این را همه ما می دانیم و سرش اجماع داشته باشیم در این کشور در حوزه تصمیم گیری، مردم که متحدند و در حوزه تصمیم گیران کشورست که دشمن هرتلاشی را برای نابودی ایران کرده و دشمنی که هر تلاشی برای نابودی ایران کرده یعنی همه زور و گروهک ها را آورده و هلی برن کرده در داخل، با قطعیت می گویم که هدف دشمن از هلی برن اصفهان بردن مواد بوده، این حرف هایی که راجع به خلبان می زنند یک دروغ بزرگ است و آن جا با مدد الهی و حضور نیرو های مسلح ما به یک افتضاح بزرگ آن ها بدل شده، عملیات آبی خاکی خواستند انجام دهند، حمله نظامی، هوایی، دریایی، به طرق مختلف، تسلیح گروهک ها، عملیات تروریستی، همین عملیات شناختی و جنگ روانی علیه ملت ما، هر کاری که خواسته و دستش رسیده برای نابودی ایران انجام داده، ما الان دیگر دشمنی که همه توانش برای نابودی ما گذاشته و نتوانسته به هدفش برسد الان دیگر در موقعیتی نیستیم که بخواهیم کمترین امتیازی هم به او بدهیم، او در موقعیتی است که دارد با نفت 118 دلاری می جنگدو وضعیت اقتصادیش و سیاسیش در داخل و در جامعه بین الملل وفشار هایی که خودش می آوردند، جالب بود.

سوال: از استیصال همه قوایش را جمع کرده که از طریقی بتواند این پرونده را ببندد؟

رضایی: دشمنی که به تصریح خودش ذخایر و مهماتش به پایان رسیده یا رو به پایان است، الان جمهوری اسلامی ایران در موقعیت برترست و دیگر ما در موقعیتی نیستیم که بخواهیم یک زمانی ما می رفتیم یک همکاری می کردیم، یک امتیاز هایی می دادیم، این قدر غنی سازی می کنیم، این جا را تعطیل می کنیم، این جا را پلمپ می کنیم و این جا بتن می ریزیم و همه این کار ها را می کردیم که جنگی به ما تحمیل نشود، ولی باز هم جنگ شد، پس آن مسیر، مسیر اشتباهی است، مسیر امتیاز دادن به دشمن مسیر اشتباهی است.

سوال: یک فاصله کوتاهی بگیریم بخش هایی از صحبت های آقای عزیزی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی راجع به موضوع ان پی تی شنیدید، در بحث امشب در گفتگوی ویژه در دو مرحله راجع به آن صحبت کردیم، موضوع اساسی که اشاره کردید بازنگری دکترین هسته ای و سوال مهم این جاست که اگر قرارست دکترین هسته ای جمهوری اسلامی ایران مورد بازنگری قرارگیرد، که ناظر بر چه موارد و نکاتی باشد؟

متقی: بحث اصلی این است که ما چرا می خواهیم تجدیدنظر را به انجام برسانیم، بحث هایی که آقای دکتر مطرح کردند بسیار بحث های دقیقی است، یعنی ما در کانتکس آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری کردیم، فعالیت کردیم ولی این همکاری ما توسط ایالات متحده نه تنها مورد پذیرش قرار نگرفت بلکه مورد تهاجم واقع شدیم، حالا بحث امروز این است که ما چه بکنیم، در ارتباط با فضای آینده، امروز ما در شرایط بحران قرار داریم. بحث اولیه مان این است که از فضای بحران باید خارج شویم، برای خروج از فضای بحران نیازمند یک نوع سازوکار هستیم که مربوط به راهبرد بقاست، راهبرد بقا ضرورت های خاص خودش را خواهد داشت.

ولی یک نکته دیگر هم باید به آن توجه شود و آن این است که اگر ایران در فضای ارتقای قدرت قرار گرفت، اگر ایران توانست قابلیت های هسته ای خودش را به نوعی بهینه کند، طبعا در آینده می بایست چانه زنی های جدی تری را چه با آژانس و چه با قدرت های بزرگ به انجام برساند. اگر امروز خواسته باشیم از فضای مربوط به آژانس خارج شویم در آن شرایط طبعا فشار های بیشتری ما اعمال می کنند، بحث اصلی این است اول بقا، بعد از آن راهبردمان باید معطوف به بقا باشد، بعد براساس تجاربی که به درستی آقای دکتر و کمیسیون سیاست خارجی آقای عزیزی به آن اشاره کردند، شرایط باید فراهم شود برای یک نوع تجدیدنظر به گونه ای که ما بتوانیم به بازدارندگی هسته ای نائل شویم و ازطریق بازدارندگی ضریب کنش تهاجمی علیه این کشور را کاهش دهیم.

سوال: یک سوال بسیار مهم بحث مطالبه عمومی، چون اشاره کردید بخش زیادی از نمایندگان خانه ملت این مطالبه را مطرح می کنند، در میدان ها و در میان مردم قرار می گیرید این موضوع را مطرح می کنند، در شرایطی که مطالبه مردمی برای تغییر دکترین هسته ای جمهوری اسلامی ایران مطرح می شود از جانب ملت ایران، چطور می توانیم بین مطالبه مردمی و تصمیم کارشناسی راهبردی یک تفکیکی قائل شویم که آن چه که تصمیم گیری می شود دچار هیجان رسانه ای نباشد؟

رضایی: این جوری می فهمم، ما به لحاظ فنی امروز جان کری گفته بود، به دانش هسته ای دست پیدا کردیم و این یک واقعیتی است و دشمن هم این را می داند، فکر می کرد که با ترور دانشمندان ما می تواند ما به قبل برگرداند ولی نتوانست، ما باید واقع نگر باشیم، یک واقعیت هم برای حصول مطلبی که شما گفتید واقع نگر باشیم و یک واقعیت هم این است که امروز در دنیا همین تئوری ترامپ صلح از طریق زور و صلح ازطریق قدرت، ما هم برای این که به اهداف مان برسیم که یک هدف ما که از روز اول جنگ 40 روزه هم گفتیم، تامین امنیت بلندمدت برای ایران است، یعنی برای دهه های مختلف تضمین کنیم که به این کشور حمله ای نمی شود و این کشور مورد تجاوز و جنگ واقع نخواهد شد و از هر مسئله ای که ما در این کشور داریم در حوزه های مختلف این مسئله برای ما مهم ترست، اول باید امنیت ملی مان را تامین کنیم.

برای تامین امنیت ملی مان باید قدرتمند شویم و قدرت است که تعیین می کند نه این پروتکل ها و پیمان های بین المللی، قدرت است که تعیین می کند ایالات متحده و رژیم آمریکا به خودش اجازه می دهد برود در کشور دیگر رئیس جمهورش را بدزدد و محاکمه اش نکند فقط زندانش کند، هیچ کس هم به او نمی گوید که چرا این کار را کردید، برخلاف همه موازین هم است، پس بنابراین از این موارد بعد از خون آقا، بعد از شهادت آقا دیگر از این چارچوب ها باید عبور کنیم، دیگر خودمان گیر نیاندازیم در این چارچوب های ساختگی غرب، ما از 9 اسفند تصمیم گرفتیم تنگه هرمز را ببندیم و مدیریت کنیم و تا امروز توانستیم این کار را انجام دهیم، سندش هم نفت 118 دلاری است که باآن مواجه هستیم، با قدرت مان می توانیم آینده این کشور و امنیت آینده این کشور را تضمین کنیم، به مطالبه مردم هم که مطالبه به حقی است پاسخ دهیم، امیدوارم که ما بهترین تصمیم برای آینده ایران بگیریم.