مهم ترین رویدادهای اندیشه و معارف هفته اول آبان

سرویس اندیشه و معارف ایکنا در نخستین هفته از آبان ماه با تحولات فکری، حوزوی و دانشگاهی کشور در بستر رویدادهایی چون گرامیداشت مفاخر و علما، نشست های تخصصی فقهی و قرآنی همراه بود؛ از جمله برگزاری آیین یادبود شهید علی لاریجانی و دهمین سالگرد ارتحال آیت الله مهدوی کنی، برگزاری نشست چهلمین روز ارتحال آیت الله العظمی شبیری زنجانی در قم و تبیین ابعاد علمی و سیاسی ایشان و همچنین برگزاری هفتمین کنفرانس بین المللی صلح و حل منازعه. افزون بر این، در یک پرونده ویژه به مباحث پیرامون ایام فاطمیه در گفت وگو با صاحب نظران پرداخته شد، نشست های تخصصی، تشریح برنامه های تبلیغی حوزه های خواهران با محوریت پویش «ایران قوی»، از مهم ترین محورهای پوشش داده شده بود. گزیده ای از این رویدادها را در ادامه می خوانیم:

واکاوی ابعاد چندگانه جنگ و صلح در دانشگاه تهران؛ تأکید بر مسئولیت اخلاقی و بازاندیشی در منازعات بین المللی

«هفتمین کنفرانس بین المللی صلح و حل منازعه» به همت دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران و با حضور اندیشمندان داخلی و بین المللی  4 آبان ماه برگزار شد؛ رویدادی که در شرایط بحران های فزاینده منطقه ای و جهانی، رسالت مراکز دانشگاهی را در انتقال از الگوهای تخاصم به مسیرهای گفت وگو و تنش زدایی به آزمون گذاشت. در جریان این نشست، صاحب نظران علوم سیاسی و روابط بین الملل با نقد دیدگاه های مشروعیت بخش به نزاع و نظریه های «جنگ عادلانه»، جنگ را یک «شر مطلق» توصیف کردند که هیچ پوشش اخلاقی یا امنیتی نمی تواند آثار ویرانگر آن را توجیه کند. همچنین در تحلیلی نوین پیرامون منازعات پایدار از جمله تنش میان ایران و آمریکا بر لزوم گذار از محاسبات صرفاً سودمحور عقلانی و توجه به «رهیافت های عاطفی و هویتی» تأکید شد تا نهادهای علمی بتوانند فراتر از چارچوب های سنتی، بستری عملی برای صلح پایدار و حفظ کرامت انسانی فراهم آورند.

حجت الاسلام والمسلمین سیدسعیدرضا عاملی نیز با تأکید بر اینکه جنگ های نوین فراتر از ابعاد فیزیکی، حوزه های شناختی، اقتصادی و فرهنگی را نیز در برگرفته اند، استفاده نظامی از داده کاوی های هوشمند و شناسایی خودکار اهداف را عامل نقض فاحش حقوق بین الملل و کشتار غیرنظامیان دانست.

وی در ادامه، راهکار برون رفت از این چرخه تهدیدآمیز را اصلاح ساختارهای ناکارآمد بین المللی، لغو امتیازات ناعادلانه نظیر حق وتو، تدوین «حکمرانی اخلاقی و حقوقی بر هوش مصنوعی» و همچنین پیگیری مستندسازی حقوقی جنایات جنگی در مراجع بین المللی اعلام کرد تا امنیت پایدار جایگزین توحش مدرن فناورانه شود.

الهیات اجتماعی در آیینه وحی؛ نشست دانشگاهی «اندیشه قرآنی امام موسی صدر» و الگوی جامعه سازی خرد

نشست تخصصی «اندیشه قرآنی امام موسی صدر» دوشنبه، 4 آبان ماه، به صورت وبیناری و به همت پژوهشگران دانشگاهی در بستر فضای مجازی برگزار شد؛ رویدادی که به بررسی چگونگی کاربست مفاهیم تفسیری و تربیتی قرآن کریم در کنش های اجتماعی این اندیشمند برجسته شیعی در لبنان پرداخت. در این نشست، محمدرضا شاهرودی مدیر گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران با تشریح مبانی صدوری و دلالی امام موسی صدر، هدف غایی نزول قرآن را «تربیت و تعالی انسان» فراتر از اسباب نزول محدود زمانی دانست.

در ادامه، عادل پیغامی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با تمرکز بر مفهوم الهیات اجتماعی، امام موسی صدر را نمونه ای موفق از «فقیه جامعه ساز در مقیاس خرد» معرفی کرد که توانست با پر کردن شکاف میان متن دینی و نیاز طبقات محروم، نهادهایی چون حرکت المحرومین را پایه گذاری کند.

همچنین ابوالفضل خوش منش رئیس مرکز همکاری های بین المللی قرآنی دانشگاه ها با استناد به آیات سوره یونس، راز توفیق حرکت اصلاحی صدر در مواجهه با شیعیان لبنان را در هم پوشانی «رفتار قرآنی» با تفکر نظری وی ارزیابی کرد.

اخلاق در سیره شهید لاریجانی عین عمل و دور از تظاهر بود

آیین یادبود شهید علی لاریجانی هم زمان با رونمایی از اثر مکتوب وی با عنوان «چنین گفت مجتهد فلسفه»، دوشنبه، 4 آبان ماه، با حضور جمعی از مسئولان و استادان از جمله حسین سیمایی صراف وزیر علوم، غلامعلی حدادعادل، آیت الله محقق داماد، حجت الاسلام محمدرضا لاریجانی فرزند شهید، علی مطهری و محمدحسین امید سرپرست دانشگاه تهران در تالار فردوسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی برگزار شد. در ادامه این همایش، جواد اصغری، رئیس دانشکده ادبیات، جمع میان دغدغه های کلاسیک فلسفه کانت و فوریت های عرصه قدرت را ویژگی بارز سلوک لاریجانی خواند و سیدحمید طالب زاده، رئیس گروه فلسفه دانشگاه تهران، با ارجاع به اثر دیگر این اندیشمند با نام «عقل و سکون در حکمرانی»، غیبت یک نظریه فلسفی منسجم و درون زا را مانع اصلی عدالت و پیشرفت شتابان کشور دانست.

در ادامه، غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن بازخوانی دوستی 50 ساله با این شهید، از پاک دستی، سلامت نفس و تداوم حضور مستمر وی در کرسی های تدریس دانشگاه هم زمان با تصدی عالی ترین ارکان تقنینی و اجرایی تجلیل کرد.

ترور شهید لاریجانی نشانه هراس دشمن از خردورزی بود

حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز در آیین گرامیداشت شهید علی لاریجانی، با تأکید بر پیشینه نزاع میان عقل گرایی و اخباری گری در تاریخ تفکر اسلامی، عقل جمعی را جوهره ارکان حکمرانی نوین نظیر قانون مداری و شفافیت دانست. وی با یادآوری دوران همکاری خود در مجلس با شهید لاریجانی، او را سرمایه ای ملی، اهل حلم و صبوری در برابر بداخلاقی های سیاسی و دارای شم عمیق حقوقی و فلسفی ارزیابی کرد.

وزیر علوم با تبیین کارکرد اندیشکده ها، آزمایشگاه های سیاست پژوهی و مراکز علوم انسانی در به حداقل رساندن خطاهای حاکمیتی، اتکا به خرد جمعی نخبگان را نیاز قطعی کشور در عرصه سیاست گذاری عنوان کرد و ترور هدفمند این شخصیت توسط رژیم صهیونیستی را ناشی از وحشت دشمنان از بلوغ تفکر، عقلانیت راهبردی و ظرفیت های مدیریتی او در مصالح کلان ملی قلمداد نمود.

آیت الله سیدمصطفی محقق داماد، رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم نیز به واکاوی ابعاد اخلاقی و فکری این چهره پرداخت.

وی تأکید کرد: اخلاق بیش از ادعا و چشم داشتِ ستایش، در ساحت عمل تعریف می شود و شهید لاریجانی با گذر از نمایش های رایج سیاسی، تصمیم گیری های خود را در پیوند میان سیاست اجرایی و حکمت عملی سامان می داد.

علی مطهری، نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی نیز با مقایسه شرایط شهادت وی با استاد شهید مرتضی مطهری تصریح کرد فقدان او در مقطعی رقم خورد که کشور به قدرت تجزیه و تحلیل و قوه عاقله وی در هدایت امور نیاز مبرم داشت.

غصب فدک راهبردی برای انزوای اقتصادی و سیاسی اهل بیت(ع) بود

حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی مروجی طبسی، استاد دانشگاه حضرت معصومه(س)، سوم آبان ماه در آیین سوگواری حضرت فاطمه زهرا(س) که در محل این دانشگاه برگزار شد، با تبیین ابعاد سیاسی خطبه فدکیه، غصب باغ فدک را نخستین محاصره اقتصادی علیه جریان امامت و تلاشی برای تضعیف معیشتی و انزوای سیاسی خاندان رسالت دانست.

وی با استناد به متون تاریخی، تصریح کرد: این خطبه در بازه زمانی پیش از هجوم به خانه حضرت زهرا(س) ایراد شده و بیانگر جهاد تبیین و فراتر از آن، دعوت علنی به جهاد نظامی علیه جبهه منافقان بوده است.

مروجی طبسی با یادآوری آیات قرآن در باب مودت ذوی القربی و پیمان غدیر، جریان سقیفه را ساختاری مبتنی بر زور و تزویر توصیف کرد که با تصاحب ناعادلانه میراث نبوی، درصدد شکستن اقتدار سیاسی و اقتصادی اهل بیت(ع) برآمد و حضرت زهرا(س) در چنین شرایطی، با نهیب به انصار، آنان را به وظیفه جهادی خود برای مقابله با پیمان شکنان و بازپس گیری حق مشروع امامت فراخواند.

معرفی «دانشنامه فاطمی» در 6 جلد؛ روایتی پژوهشی از سیره و ابعاد شخصیتی حضرت زهرا(س)

هم زمان با فرارسیدن ایام سوگواری شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، «دانشنامه فاطمی» در قالب یک مجموعه شش جلدی، به عنوان اثری جامع برای شناخت سیره، جایگاه الهی و ابعاد مختلف زندگانی ایشان معرفی شد. این اثر که به همت پژوهشکده دانشنامه نگاری دینی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و با همکاری جمعی از نخبگان و استادان حوزه و دانشگاه تدوین شده، با هدف بازخوانی دقیق زندگی بانوی بزرگ اسلام به موضوعاتی نظیر حقوق زن، جایگاه خانواده در اندیشه فاطمی و پاسخ گویی مستند به شبهات تاریخی و کلامی پرداخته است. این مجموعه پژوهشی اکنون به عنوان مرجعی برای دسترسی به روایتی علمی و جامع از زندگانی حضرت زهرا(س) در دسترس علاقه مندان به معارف دینی قرار دارد.

بررسی نسبت اندیشه و مظلومیت اولیای دین در حافظه عمومی جامعه

این هفته یک یادداشت مهمان به قلم حجت الاسلام والمسلمین عیسی عیسی زاده، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با عنوان «شخصیت دینی در حافظه عمومی؛ متفکر یا مظلوم» منتشر شد که در آن به واکاوی ریشه های غلبه «روایت رنج و مظلومیت» بر ابعاد معرفتی و فکری اولیای دین پرداخته است.

نویسنده در این یادداشت که در آستانه ایام فاطمیه به نگارش درآمده، با تفکیک میان «حافظه روایی»، «حافظه معرفتی» و «حافظه هنجاری»، عواملی همچون قدرت پیوند عاطفی روایت مصائب، غلبه مناسک آیینی بر آموزش فکری، سازوکارهای گزینش گری نهادهای دینی و تقلیل شخصیت تاریخی به نماد مظلومیت را از دلایل اصلی به حاشیه رفتن منظومه فکری بزرگان دین برشمرده است.

نشست «فلسفه فقه سیاسی؛ فقه حکومتی»؛ تبیین گذار از فقه فردی به نظامات اداره جامعه با رویکرد کارآمدی

حجت الاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، شامگاه پنجم آبان ماه در نشست علمی «فلسفه فقه سیاسی؛ فقه حکومتی»، به تبیین تمایزهای بنیادین فقه فردی و فقه اداره پرداخت و تأکید کرد: فقه حکومتی هرگز به معنای تحمیل مفاهیم جدید یا خارج از شریعت بر فقه سنتی نیست، بلکه بازخوانی و فعال سازی ظرفیت های حداکثری فقه متناسب با گستره نیازهای یک جامعه و الزام های کشورداری است.

وی با اشاره به مسائلی همچون مدیریت و توزیع منابع حیاتی مانند آب و سوخت میان جمعیت کل کشور، تصریح کرد: در فقه حکومتی، مخاطب احکام فراتر از یک «مُکلف فردی» به جایگاه یک «شهروند در یک کل به هم پیوسته» ارتقا می یابد.

ایزدهی یادآور شد: در تراز کلان، علاوه بر عنصر «حجیت شرعی»، مؤلفه های «کارآمدی»، «قابلیت استمرار»، «رضایت مندی عمومی» و پیوست های درهم تنیده سیاسی، امنیتی و اقتصادی نیز ضرورت می یابند تا دین بتواند الگویی منسجم و اجرایی برای اداره جامعه ارائه دهد.

نشست خبری ششمین همایش سالانه «آینده نگاری رهبر شهید»؛ فراخوان نخبگان برای تبدیل بیانیه گام دوم به راهکارهای عملی

نشست خبری ششمین همایش سالانه «آینده نگاری رهبر شهید» عصر سه شنبه 5 آبان ماه با حضور اصحاب رسانه در مجتمع شهدای هفتم تیر (سرچشمه) تهران برگزار شد. در این نشست، حجت الاسلام والمسلمین علی ذوعلم، رئیس اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی وابسته به دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب، با تشریح ابعاد و محورهای فراخوان این همایش، تأکید کرد: بیانیه گام دوم صورت بندی دقیق ارزش های تمدن ساز انقلاب اسلامی است و مهم ترین چالش کنونی کشور، فاصله میان این آرمان های نظری با عرصه عمل و تصمیم گیری های کلان مدیریتی به ویژه در موضوع عدالت به شمار می رود.

وی همچنین در گفت وگو با ایکنا با اشاره به ضرورت پاسخ گویی به دغدغه های واقعی نسل جوان نظیر اشتغال، افق پیش رو و امید به آینده، اظهار کرد: این همایش بستری برای عبور از برخوردهای شعاری و مشارکت فعال پژوهشگران، حوزویان، دانشگاهیان و تشکل های میانی است.

ذوعلم تمدن سازی نوین اسلامی را در گرو پیوند میان گفتمان سازی فکری با نیازهای انضمامی جامعه دانست و از نخبگان و حلقه های اندیشه ورز دعوت کرد با ارائه مدل های سیاستی نوآورانه، در مسیر تبدیل رهنمودهای بیانیه به برنامه های اجرایی و پایدار گام بردارند.

نجات بشر از چنگال سرمایه داری در گرو بازگشت به قرآن است

نشست علمی «قرآن و چالش های دنیای معاصر» چهارشنبه پنجم آبان ماه به همت مجمع جهانی شیعه شناسی برگزار شد. در این نشست، عبدالکریم تاراس چرنیینکو، پژوهشگر و محقق روسی، با تحلیل چالش های فکری، فرهنگی و اقتصادی دنیای معاصر، نظام سرمایه داری غرب را ساختاری مبتنی بر مصرف زدگی، بدهی فراگیر بانکی و ترویج الگوهای مدرن بت پرستی نظیر شیءانگاری و تن محوری توصیف کرد.

وی با اشاره به محدودیت ها و برخوردهای تبعیض آمیز دولت های اروپایی علیه نمادها و آیین های اسلامی از جمله پوشش حجاب در کشورهایی چون فرانسه و بلژیک، تنها راه رهایی جوامع اسلامی از وضعیت انفعالی را بازگشت به هدایت های اصیل قرآنی و احیای وحدت فراملی میان مسلمانان دانست.

در ادامه این برنامه، حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمدمحسن موسوی، معاون احیاء تراث حدیثی شیعه مجمع جهانی شیعه شناسی، ضمن استقبال از ایده بازگشت به تعالیم قرآن، نسبت به آفت «قرآن بسندگی» بدون توجه به مبانی روایی هشدار داد.

وی با تبیین ضرورت تفکیک ناپذیری قرآن و عترت در سنت رسول الله(ص)، تأکید کرد: هرگونه فهم جامع، متقن و راهگشا از آموزه های دینی برای حل مسائل روز جهان اسلام، در گرو همراهی پیوسته قرآن و مکتب اهل بیت(ع) است.

چرا مکتب فاطمی پس از قرن ها همچنان زنده است

اعظم وفایی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم، در گفت وگو با ایکنا به واکاوی ارکان ماندگاری مکتب فاطمی به عنوان الگویی جامع برای زیست فردی و اجتماعی پرداخت.

وی با تأکید بر ضرورت فراتر رفتن از نگاه صرفاً تاریخی به شخصیت حضرت فاطمه زهرا(س)، تصریح کرد: پایداری این مکتب در طول 14 قرن، مرهون سه رکن «بنیان های فکری و اعتقادی»، «شیوه های عملی و راهبردی» و «اهداف متعالی» است که در منظومه ای منسجم با یکدیگر پیوند یافته اند.

وفایی، ایمان توحیدی را پایه و اساس این مکتب دانست که تمامی کنش های فردی و اجتماعی حضرت را جهت می بخشد و از پراکندگی در اهداف جلوگیری می کند.

وی همچنین با اشاره به نقش عقلانیت و تفکر انتقادی در سیره حضرت، خطبه فدکیه را نمونه ای برجسته از استدلال قرآنی و تحلیل آگاهانه وضعیت اجتماعی برشمرد.

این استاد دانشگاه با تأکید بر اصل پیوند قرآن و عترت به عنوان شالوده ولایت، یادآور شد که مکتب فاطمی به مؤمنان می آموزد در برابر ناملایمات و انحرافات اجتماعی، نه منفعل باشند و نه بدون شناخت، بلکه با تکیه بر تفکر انتقادی و مسئولیت پذیری الهی، در تمامی ساحت های زندگی از جمله خانواده سازی و تمدن سازی اسلامی نقش آفرین باشند.

روایت اساتید حوزه و دانشگاه از مشی آیت الله مهدوی کنی؛ وزانت شخصیت در پرتو اعتدال، حق مداری و پیوند با قرآن

آیین بزرگداشت دهمین سالگرد ارتحال آیت الله محمدرضا مهدوی کنی دوشنبه چهارم آبان ماه با حضور علما، دانشگاهیان، طلاب و دانشجویان در دانشگاه امام صادق(ع) تهران برگزار شد. در این مراسم، اصغر افتخاری، رئیس دانشگاه امام صادق(ع)، با تبیین مؤلفه های قرآنی شکل دهنده وزانت و اعتبار فکری و سیاسی آن فقیه فقید، تصریح کرد: پذیرش عمومی و جایگاه معتبر ایشان در میان جناح ها و جریان های فکری مختلف ریشه در اعتدال، التزام عملی به موازین اخلاقی، حق مداری و هزینه کردن اعتبار خویش در مسیر دفاع از مبانی انقلاب اسلامی داشت.

وی انس با قرآن کریم و محوریت بخشیدن به مفاهیم کلام الله در شیوه مدیریت وجلسات دانشگاه را از دیگر ارکان برجسته منظومه رفتاری آیت الله مهدوی کنی برشمرد.

گزارش تصویری این نشست را اینجا ببینید. 

همچنین آیت الله علی اکبر رشاد، رئیس شورای حوزه های علمیه استان تهران، با تجلیل از جامعیّت علمی، اخلاقی، جهادی و مدیریتی آیت الله مهدوی کنی، بر ضرورت الگوسازی از این فقیه وارسته برای نسل جوان طلاب، مسئولان و دانشگاهیان تأکید کرد و توانایی ایشان در جمع میان مبارزه و سیاست با ساده زیستی، معنویت و مدارای سیاسی را پدیده ای کم نظیر خواند.

در ادامه، آیت الله محمدباقر تحریری، تولیت حوزه علمیه مروی، با قرائت آیاتی از قرآن کریم، استقامت در عهد عبودیت، اخلاص، تواضع و جهاد با نفس را ریشه استواری و توفیقات مدیریتی آن عالم ربانی دانست و تأکید کرد: همراهی علم با ادب و معنویت، الگویی مطمئن و ضروری برای هدایت و تربیت نسل جدید به شمار می رود.

واکاوی ابعاد تمدنی میراث نبوی در پژوهشگاه علوم انسانی؛ دلالت های قرآنی معراج و تحولات گفتمانی سیره پژوهی پسامشروطه

سومین نشست از سلسله وبینارهای بین المللی «جلوه جاودان پیامبر اعظم(ص) در گستره تمدن و فرهنگ اسلامی» دوشنبه چهارم آبان ماه به مناسبت هزار و پانصدمین سالروز ولادت پیامبر اکرم(ص)، با سخنرانی اعضای هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.

در بخش نخست این نشست، حجت الاسلام علیرضا زکی زاده با طرح موضوع «معراج پیامبر اکرم(ص)؛ از دلالت های قرآنی تا افق معرفتی و کلامی»، به خوانش معرفت شناختی واقعه معراج فراتر از مناقشات کلامی و تاریخی پرداخت.

وی با استناد به آیات سوره های مبارکه «اسراء» و «نجم»، واقعه معراج را مرحله ارتقای معرفت نبوی از «دانستن» به «مشاهده و شهود عینی آیات کبرای الهی» تبیین کرد و با تفکیک سه گام ادراکی شامل «بصر»، «رؤیت» و «فؤاد» در آیه شریفه «مَا کَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَیٰ»، نشان داد که مواجهه پیامبر(ص) با حقایق غیبی فراتر از حس بینایی ظاهری، به مرحله کشف تام و تصدیق راسخ قلبی رسیده است که امکان هرگونه تردید را منتفی می سازد.

در ادامه این نشست، مالک شجاعی جشوقانی با موضوع «علوم انسانی و هرمنوتیک سیره پژوهی در ایران پسامشروطه؛ تأملی بر مجموعه کتاب محمد خاتم پیامبران» به بررسی نسبت میان زیست مؤمنانه ایرانیان و جریان های فکری معاصر پرداخت.

وی با تأکید بر لزوم تفکیک میان معنای عام «انسانیت» در سنت های ادبی و حکمی با مفهوم تخصصی «علوم انسانی مدرن» برآمده از تحولات پسارنسانس، یادآور شد که مطالعات و نگارش های دین پژوهی و سیره نگاری پس از مشروطه عمیقاً از مفاهیم و الگوهای روش شناختی روان شناسی، حقوق و فلسفه جدید اثر پذیرفته اند.

این پژوهشگر با تحلیل مجموعه دو جلدی «محمد خاتم پیامبران» (منتشرشده در اواخر دهه 1340 توسط حسینیه ارشاد) و بازخوانی آثار چهره هایی چون علامه طباطبایی، دکتر علی شریعتی، دکتر سیدجعفر شهیدی، شهید باهنر و هاشمی رفسنجانی، این اثر را آینه ای از تکاپوهای فکری جامعه ایران برای پاسخ گویی به پرسش های انسان معاصر و همگرایی روش های نوین پژوهش با روایت های تاریخی دانست.

پیام آیت الله العظمی نوری همدانی در واکنش به احکام حبس و اعدام علما در منطقه

آیت الله العظمی حسین نوری همدانی، از مراجع عظام تقلید در حوزه علمیه قم، چهارشنبه ششم آبان ماه با صدور پیامی به احکام صادره علیه عده ای از علمای جهان اسلام در کشورهای منطقه واکنش نشان داد و نسبت به پیامدهای بازداشت و صدور احکام اعدام برای عالمان دینی هشدار داد.

این مرجع عالی قدر با استناد به حدیث شریف نبوی «عُلَماءُ شِیعَتِنا مُرابطونَ بالثَّغْرِ الَّذی یَلی إِبْلیسَ وَعَفاریتَهُ…»، جایگاه عالمان دینی را مرزبانی از سنگرهای اعتقادی امت و دفاع از حقوق مردم در برابر ظلم خواند و هرگونه تعرض به آنان را محکوم کرد.

معظم له با تأکید بر اینکه احکام ظالمانه هرگز قادر به خاموش ساختن صدای عدالت خواهی و حق طلبی نخواهد بود، تصریح کرد: این گونه رفتارهای سرکوبگرانه، فرجامی جز بی اعتباری و تسریع در سقوط صادرکنندگان آن ها در پی نخواهد داشت.

آیت الله العظمی نوری همدانی در پایان پیام خود، حکام منطقه را به توقف اقدامات نابخردانه فراخواند و تأکید کرد: آنان باید به جای تقابل با علمای دین، توان خود را در صف واحد مبارزه با استکبار جهانی و صهیونیسم که در پی نابودی اصل اسلام هستند، به کار گیرند.

چرا علامه حسن زاده آملی خودشناسی را «قطب معارف ذوقیه» می دانست

نشست علمی «معرفت نفس از دیدگاه علامه حسن زاده آملی» چهارم آبان ماه به همت مجمع عالی حکمت اسلامی در قم برگزار شد. در این نشست، حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا مصطفی پور، استاد فلسفه و حکمت حوزه علمیه، با تأکید بر اینکه بحران هویت و پرسش از حقیقت انسان دغدغه مشترک انسان سنتی، مدرن و پسامدرن است، به تبیین جایگاه محوری خودشناسی در منظومه حکمی و عرفانی مرحوم علامه حسن زاده آملی پرداخت.

وی با اشاره به آثاری چون کتاب «معرفت نفس»، «عیون مسائل نفس» و «گوهر روان»، تصریح کرد که از نگاه این حکیم فرزانه، خودشناسی «قطب معارف ذوقیه» و شالوده اصلی تمام علوم عقلی، نقلی، اخلاق و سعادت معادشناختی است؛ به گونه ای که بدون شناخت ظرفیت های نفس ناطقه، مطالعه سایر منابع معرفتی بی ثمر خواهد بود.

این استاد حوزه علمیه با نقد تقلیل گرایی رایج در جهان معاصر که انسان را تنها از منظر زیست شناختی می نگرد، اظهار کرد: در منطق قرآنی و روایی مبتنی بر «مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ»، مطمئن ترین صراط برای شناخت پروردگار، سیر انفس و فهم ابعاد مجرد روح است.

وی همچنین نگاه وجودشناسانه علامه حسن زاده آملی به جهان هستی مبنی بر جاری بودن حیات و شعور در تمامی مراتب خلقت (حتی جمادات) را راهکاری بنیادین برای بازتعریف رابطه انسان با طبیعت دانست و تأکید کرد: ترویج این جهان بینی توحیدی می تواند بحران های معاصر بشر از جمله معضلات زیست محیطی رامهار کند و کرامت اشرف مخلوقات را در پرتو مراتب علم و کمال روحی احیا سازد.

تشریح برنامه های تبلیغی حوزه های علمیه خواهران در ایام فاطمیه

در نشست خبری که چهارشنبه چهارم آبان ماه با حضور مسئولان معاونت فرهنگی و تبلیغی حوزه های علمیه خواهران برگزار شد، برنامه های این نهاد برای ایام فاطمیه تشریح گردید. سارا طالبی، معاون فرهنگی تبلیغی حوزه علمیه خواهران، با اشاره به برپایی 600 موکب در سراسر کشور، از تمرکز این مواکب بر پویش «فاطمیه؛ روایت ایران قوی» خبر داد.

وی با تأکید بر اهمیت جنگ شناختی و ضرورت هویت بخشی به زن مسلمان بر اساس الگوی سوم، تصریح کرد: مبلغان خواهر با بهره گیری از محصول «قصه آقا» (شامل 37 کتابچه روایت 37 سال رهبری) و دوره های روایتگری، به تبیین ابعاد مختلف کنشگری اجتماعی حضرت زهرا(س) و پیوند آن با عزت و اقتدار امروز ایران اسلامی می پردازند.

در همین نشست، حجت الاسلام والمسلمین رضا غلامی، مدیرکل شبکه سازی و راهبری حوزه های علمیه خواهران، با بیان اینکه مبلغان باید به ابزارهای نوین فناوری روایت تجهیز شوند، گفت: «ایران قوی» تنها یک شعار نیست، بلکه حقیقتی است که باید در سه ساحت «ببین، گفت وگو و روایت کن» برای جامعه به ویژه نسل جوان تبیین گردد.

وی با اشاره به موفقیت های زیرساختی و توانمندی های کشور در تغییر موازنه قدرت، بر ضرورتِ شنیدن صدای نوجوانان و جوانان تأکید کرد و افزود: شناخت دشمن و پشت پرده های جنگ نرم برای نسل جدید، کلید صیانت از ارزش هاست. همچنین در این جلسات، بر جایگاه مجاهدانه زنان در اقوام مختلف به ویژه زنان کرد تأکید شد و دستاوردهای همایش «بانوی کُرد» به عنوان نمونه ای از توجه نظام به تنوع قومیتی و مشارکت فعال بانوان در مسئولیت های اجتماعی مورد تقدیر قرار گرفت.

بزرگداشت فاطمیه، هم بیان تاریخ است و هم راهبرد شیعه

آیت الله ابوالقاسم علیدوست، استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم، در گفت وگو با ایکنا به مناسبت شهادت حضرت فاطمه(س)، با تأکید بر لزوم زنده نگه داشتن مناسبت های اصیل شیعی، بزرگداشت ایام فاطمیه را توأمان بیان تاریخ و راهبرد شیعه در مسیر صیانت از هویت اعتقادی و انسجام ملی توصیف کرد.

وی با انتقاد از رویکردهایی که مطالعه این برهه سرنوشت ساز را تحریم یا شبهه افکنی می کنند، تصریح کرد: بازخوانی دقیق این وقایع ضرورت دارد تا از تحریف حقیقت مسلم شهادت صدیقه طاهره(س) و وارونه نمایی تاریخ جلوگیری شود.

با این حال، وی تأکید کرد: بیان حقایق هرگز به معنای هتاکی یا تحریک احساسات مذهبی پیروان مذاهب دیگر نیست، بلکه رسالت مبلغان، تبیین مستند، مؤدبانه و عادلانه تاریخ بر پایه موازین قرآنی و به دور از هرگونه خرافه گرایی است.

این فقیه و پژوهشگر حوزوی در بخش دیگری از این گفت وگو، حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) را در امتداد و علت پیدایش فاجعه عاشورا دانست و اظهار کرد: اگر انحراف بنیادین سقیفه رخ نمی داد، حکومت عدل الهی تداوم می یافت و زمینه های سلطه بنی امیه و مصائب گسترده جهان اسلام و حتی مظالم کنونی استکبار جهانی شکل نمی گرفت.

آیت الله علیدوست همچنین با تأکید بر لزوم اولویت بخشی به تبیین معارف، احکام و اخلاق عترت طاهره(ع) در مواکب و هیئات مذهبی یادآور شد که عزاداری و ابراز احساسات باید بستری برای عبرت آموزی عقلانی و ارتقای معرفتدینی جامعه باشد، نه آنکه اهداف اصیل در حاشیه رفتارهای مناسکی مغفول بماند.

واکاوی سیره علمی و سیاسی آیت الله العظمی شبیری زنجانی در نشست «فقیه ژرف نگر»؛ از رد دعاوی اسلام رحمانی تا ثقل علمی و انسجام با ولایت

نشست علمی «فقیه ژرف نگر» با موضوع «بررسی مکانت علمی مرحوم آیت الله العظمی سید موسی شبیری زنجانی و مناسبات ایشان با رهبران انقلاب اسلامی»، پنجشنبه هفتم آبان ماه همزمان با چهلمین روز درگذشت این مرجع عالی قدر، به همت انجمن علمی تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی حوزه های علمیه در شهر مقدس قم برگزار شد.

در ابتدای این نشست، آیت الله محمدحسین احمدی فقیه یزدی، استاد درس خارج حوزه علمیه قم و از شاگردان این فقیه فقید، وی را مصداق بارز «ثقل علمی حوزه» خواند و با تأکید بر پرهیز عملی ایشان از حب ریاست و جاه طلبی، تصریح کرد: مرحوم آیت الله شبیری در پژوهش های فقهی و رجالی، روش اجتهادی شیخ انصاری را در پرهیز از بسنده کردن به تک روایات و نگریستن به منظومه ادله محقق ساخت و به جامعه علمی آموخت که هرگز نباید بدون ادله متقن، مستندات قطعی و احاطه به دقائق علمی سخن گفت.

در ادامه این نشست، حجت الاسلام والمسلمین محمدصفر جبرئیلی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و استاد پردیس فارابی دانشگاه تهران، به تحلیل تسلط تاریخی، دقت موشکافانه در تصحیح متون و اسناد و نیز سیره اخلاقی آن مرجع فقید در تعامل کریمانه و فراجناحی با اقشار مختلف پرداخت و روابط بسیار عمیق، صمیمانه و مداوم میان آیت الله العظمی شبیری زنجانی با حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری را بر پایه اسناد، نامه ها و دیدارهای متقابل اثبات کرد.

همچنین، حجت الاسلام محمدصادق ابوالحسنی، عضو انجمن تاریخ معاصر حوزه، با رد اتهام انتساب ایشان به «اسلام رحمانی» یا باور به فقه حداقلی، به فتاوای صریح معظم له علیه فرقه های ضاله اشاره نمود و ادعای القای زاویه یا انشقاق میان ایشان و ارکان نظام اسلامی را دسیسه جریان های منحرف برشمرد؛ وی با استناد به مکتوبات و مواضع رسمی آن مرجع تقلید، پایبندی صریح ایشان به مبانی امام خمینی و اعلام همبستگی کامل در برابر توطئه ها و تهدیدهای استکبار جهانی را یادآور شد.

انتهای پیام