صندوق ارزی 5 درصدی یا تب طلا؟ دوئل حفظ ارزش در گرداب تورم

به گزارش خبرنگار مهر، سیاست گذاران اقتصادی سال هاست که به دنبال راه حلی برای بازگرداندن میلیاردها دلار اسکناس راکد در گاوصندوق ها به چرخه رسمی و مولد اقتصاد هستند.

صندوق های درآمد ثابت ارزی با پیشنهاد بازدهی 5 درصدی سالانه بر مبنای اصل و سود ارزی، در تئوری گزینه ای وسوسه کننده به نظر می رسند. در محاسبات جهانی، بازدهی 5 درصدی با سود اوراق خزانه داری آمریکا و ابزارهای بدون ریسک بین المللی برابری می کند.

برای دارنده اسکناسی که نگران فرسودگی، سرقت یا حریق است، دریافت سالانه 5 درصد سود خالص به همان واحد پولی، مزیت ملموسی نسبت به نگهداری بی بازده در خانه ایجاد می کند؛ مزیتی که در کوتاه مدت می تواند بخشی از سرمایه های محتاط را به سمت سیستم رسمی متمایل سازد.

سایه تردید بر سر سود دلاری؛ مانع اعتماد کجاست ؟

با این حال، تجربه نشان داده که تصمیم گیری دارندگان ارز تنها بر پایه محاسبات ریاضی سود استوار نیست. عامل تعیین کننده در اقتصادهای پرنوسان، «اعتماد به ثبات مقررات» است. خاطره مسدود شدن دسترسی به ارز فیزیکی، الزام به تسویه های ریالی با نرخ های اداری یا اعمال مالیات ها و محدودیت های ناگهانی در دوره های گذشته، سد روانی محکمی پیش روی این ابزار ساخته است.

دارنده اسکناس خانگی حاضر است از سود 5 درصدی چشم پوشی کند اما نقدشوندگی آنی و بی قیدوشرط دلارهای خود را از دست ندهد. از این رو، تضمین شفاف، بدون تبصره و بدون ابهام در بازپرداخت فیزیکی همان ارز ورودی، پیش شرط قطعی کارآمدی این صندوق ها خواهد بود.

دوئل با طلا؛ بازدهی ثابت در برابر موج های سوداگری

مقایسه صندوق های ارزی با بازار طلا و سکه، چالش اصلی این ابزار را آشکارتر می کند. طلا در بازار ایران هم زمان از دو موتور محرک نیرو می گیرد: جهش نرخ ارز در بازار آزاد و صعود بهای انس جهانی طلا. علاوه بر این، در دوره های تشدید انتظارات تورمی، شکل گیری حباب های قیمتی در بازار سکه و طلا بازدهی های نجومی کوتاه مدتی خلق می کند که سود 5 درصدی ارزی در برابر آن بسیار محافظه کارانه جلوه می کند. البته طلا فاقد سود نقدی دوره ای است و ریسک ریزش های تند و حبابی را به همراه دارد، در حالی که صندوق درآمد ثابت ارزی جریانی پیوسته و پیش بینی پذیر از درآمد ارزی ایجاد می کند؛ تفاوتی ساختاری میان «سفته بازی پرنوسان» و «سرمایه گذاری باثبات».

فرجام ترازوی ریسک و بازدهی

صندوق های درآمد ثابت ارزی رقیب مستقیمی برای سفته بازان حرفه ای طلا نخواهند بود، چراکه خریداران طلا به دنبال سودهای جهشی و سرمایه ای هستند. در مقابل، این ابزار می تواند پناهگاهی کارآمد برای دارندگان واقعی ارز، شرکت های صادراتی و سرمایه گذاران میانه رویی باشد که هدفشان حفظ ارزش ذاتی دارایی و کسب درآمد مطمئن ارزی به دور از خطرات نگهداری فیزیکی است. موفقیت این سازوکار بیش از آنکه به دست کاری نرخ سود گره خورده باشد، در گرو رفتار عملی سیاست گذار و اثبات بی چون وچرای تعهدات در روز تسویه است.