نقش پدافند غیر عامل در بخش کشاورزی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز کرمانشاه، برای عملیاتی سازی آن، باید روی چند محور اصلی و به هم پیوسته تمرکز کرد:

1. پدافند زیستی و مدیریت سلامت گیاهی و دامی

بخش کشاورزی همواره در معرض تهدید آفات، بیماری ها و حملات بیوتروریستی است. اقدامات عملیاتی شامل:

· شبکه پایش و هشدار سریع: رصد مستمر آفات و بیماری های گیاهی و دامی برای تشخیص زودهنگام عوامل مهاجم.

· مدیریت تلفیقی آفات (IPM) و قرنطینه: مبارزه علمی با بیماری ها و علف های هرز، و کنترل ورود و خروج محصولات و نهاده ها از مبادی قرنطینه ای.

· تیم های واکنش سریع زیستی: تشکیل تیم های تخصصی در سه حوزه «دام، طیور و آبزیان»، «نباتات و باغات» و «ذخیره سازی» برای واکنش فوری به تهدیدات زیستی.

2. تاب آوری تولید در برابر تهدیدات اقلیمی و منابع پایه

با توجه به وابستگی شدید کشاورزی به اقلیم، باید تولید را در برابر خشکسالی، سیل و سرمازدگی مقاوم کرد:

· توسعه ارقام مقاوم: استفاده از بذور اصلاح شده و سازگار با تنش های آبی و دمایی (مانند ارقام مقاوم به سرما یا کم آب بر).

· حفاظت از منابع آب و خاک: اجرای طرح های آبخیزداری، حفاظت از سد ها و شبکه های آبرسانی، و پیشگیری از فرسایش خاک برای کاهش خسارات طبیعی.

3. ذخیره سازی و زنجیره تأمین پایدار

یکی از مهم ترین مصادیق پدافند غیرعامل، تضمین دسترسی به غذا در شرایط بحرانی است:

· توسعه زیرساخت های سردخانه ای و انباری: ایجاد و تجهیز سردخانه ها و انبار های استاندارد برای محصولات فسادپذیر و کالا های اساسی.

· حفاظت فیزیکی از ذخایر استراتژیک: تأمین نیروی حفاظتی و امنیت انبار های ذخیره کالا های اساسی و مراکز حساس مانند بانک های ژن.

· تأمین به موقع نهاده ها: برنامه ریزی برای تأمین به هنگام بذر، کود و سموم مورد نیاز کشاورزان.

4. حفاظت از ذخایر ژنتیکی به عنوان «سپر زیستی»

بانک های ژن گیاهی و دامی، پشتوانه اصلاح نژاد و بازسازی تولید پس از بحران هستند:

· تقویت حفاظت فیزیکی و دیجیتال: صیانت از بانک های ژن در برابر تهدیدات فیزیکی و سایبری.

· تدوین نقشه ملی پدافند غیرعامل کشاورزی: با در نظر گرفتن تهدیدات اقلیمی و ژئوپلیتیکی برای حفاظت از این منابع.

5. امنیت سایبری و زیرساخت های فناورانه

کشاورزی هوشمند و زیرساخت های دیجیتال نیز هدف حملات سایبری قرار می گیرند:

· صیانت از زیرساخت های الکترونیکی: ارتقای امنیت سرورها، سامانه های اطلاعاتی و داده های بخش کشاورزی.

· تأمین برق اضطراری: استفاده از ژنراتور های ویژه برای تداوم فعالیت های حیاتی (مانند سردخانه ها و سامانه های آبیاری) در شرایط قطع برق.

6. ساختاردهی، آموزش و رزمایش

بدون آمادگی نیروی انسانی و ساختار اجرایی، سایر اقدامات بی اثر می شوند:

· فعالیت کارگروه تخصصی کشاورزی و امنیت غذایی: این کارگروه ها در سازمان جهاد کشاورزی استان ها مسئول شناسایی نقاط آسیب پذیر و برنامه ریزی هستند.

· آموزش مستمر: برگزاری دوره های تخصصی برای کارشناسان و کشاورزان در زمینه شناسایی آفات، بیماری ها، مدیریت بحران و اصول پدافند زیستی.

· رزمایش های سالانه: اجرای رزمایش های منظم (برای مثال، 6 رزمایش در سال در برخی استان ها) برای سنجش آمادگی و اصلاح نقاط ضعف.

در عمل، این اقدامات در کنار هم یک سامانه دفاعی غیرنظامی را شکل می دهند که هدفش نه فقط مقاومت در برابر بحران، بلکه تداوم تولید و حفظ آرامش روانی جامعه از طریق تضمین دسترسی به غذای کافی و سالم است.