تبدیل میراث تمدنی به اهرم قدرت نرم و عدالت جهانی

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، امیر رضایی پناه، رئیس اداره گفت وگوهای فرهنگی این سازمان، در این نشست با تأکید بر اینکه روابط ایران و یونان فراتر از رقابت های سیاسی گذشته است، اظهار کرد: تاریخ مناسبات این دو حوزه تمدنی سرشار از انتقال دانش و تأثیرگذاری متقابل در فلسفه، هنر و حکمرانی بوده است.  وی افزود: قدرت نرم تنها در توان نظامی یا اقتصادی نیست، بلکه در ایجاد اعتماد و ارائه روایت های فرهنگی معتبر است. میراث تمدنی ایران و یونان زمانی به قدرت نرم تبدیل می شود که با پژوهش های معتبر و برنامه های هدفمند همراه باشد.

دیپلماسی علمی؛ مسیری برای توسعه روابط پایدار ایران و یونان

این مدرس دانشگاه، دیپلماسی علمی را یکی از مسیرهای مهم تقویت روابط دوجانبه دانست و اظهار کرد: دانشگاه ها و مراکز پژوهشی می توانند کانال هایی پایدار برای ارتباط میان جوامع علمی باشند و حتی در شرایط وجود محدودیت ها و اختلافات سیاسی، زمینه همکاری و تبادل دانش را حفظ کنند.

پیشنهاد تشکیل شبکه دانشگاهی ایران و یونان

رضائی پناه در ادامه، برای تبدیل ظرفیت های تاریخی و فرهنگی دو کشور به برنامه های عملی، پنج پیشنهاد مشخص مطرح کرد.

به گفته وی، ایجاد و تقویت دبیرخانه گفت وگوهای فرهنگی ایران و یونان و شکل دهی به شبکه دانشگاهی مشترک برای مطالعات تمدنی و روابط بین الملل، می تواند زمینه برگزاری نشست های سالانه، کارگاه های تخصصی و اجرای طرح های پژوهشی مشترک را فراهم کند.

وی همچنین تدوین برنامه مشترک ترجمه و انتشار آثار معتبر فلسفی، تاریخی، ادبی و اجتماعی، توسعه همکاری های موزه ای و باستان شناختی، گسترش فرصت های تبادل استاد و دانشجو و طراحی مدارس تابستانی و کارگاه های تخصصی را از دیگر محورهای پیشنهادی برشمرد.

رئیس اداره گفت وگوهای فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، تدوین نقشه راه سه ساله همکاری های فرهنگی و علمی ایران و یونان را از دیگر اقدامات ضروری دانست و تأکید کرد: چنین برنامه ای باید از اهداف مشخص، تقسیم مسئولیت میان نهادها، زمان بندی اجرایی و شاخص های قابل ارزیابی برخوردار باشد تا همکاری ها به دیدارهای تشریفاتی و مناسبت های مقطعی محدود نماند.

وی افزود: تحقق این پیشنهادها مستلزم مشارکت دانشگاه ها، وزارتخانه های مسئول، سفارتخانه ها، مراکز فرهنگی، موزه ها و نهادهای پژوهشی دو کشور است و دانشگاه ها باید علاوه بر اجرای برنامه ها، در تولید دانش معتبر، ارزیابی نتایج و فراهم کردن فضای مستقل برای گفت وگوی علمی و انتقادی نقش آفرینی کنند.

میراث تمدنی؛ سرمایه ای برای ساختن آینده مشترک

رضائی پناه در جمع بندی سخنان خود تأکید کرد: مسئولیت امروز ایران و یونان صرفاً حفظ و ستایش میراث تاریخی نیست، بلکه باید این سرمایه را به بستری برای تولید دانش جدید، توسعه همکاری های علمی، تقویت اعتماد متقابل و مواجهه مسئولانه با مسائل جهان معاصر تبدیل کرد.

همبستگی دانشگاهیان یونان با ایران
در ادامه این نشست، لکاسیس، تحلیلگر و پژوهشگر یونانی، با اشاره به حضور هیئت دانشگاهی یونان در ایران، هدف از این سفر را اعلام همبستگی با مردم ایران در برابر جنگ افروزی های اخیر دانست. وی خاطرنشان کرد: موضوع جنگ علیه ایران نباید صرفاً در چارچوب مسائل منطقه ای بررسی شود، بلکه ابعاد انسانی و پیامدهای آن برای جامعه جهانی نیز حائز اهمیت است. 
لکاسیس با اشاره به ضرورت تقویت عدالت اجتماعی و توجه به برابری اقتصادی در مناسبات بین المللی، بر اهمیت ایجاد سازوکارهایی برای گفت وگو و همکاری میان صاحب نظران و نهادهای علمی تأکید کرد.

همچنین پانایوتیس، استادیار دانشگاه مقدونیه یونان نیز با اشاره به پیشینه 2500 ساله روابط دو ملت، بر محکومیت حملات علیه دانشگاهیان تأکید کرد و گفت: جامعه دانشگاهی باید از ارزش های انسانی و اصول جامعه علمی دفاع کند. وی با بیان اینکه ایران در طول تاریخ توانسته است هویت خود را حفظ کند، بر ضرورت گسترش همکاری های فرهنگی و علمی تأکید نمود.

گرینوگورس، رئیس دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه ارسطو تسالونیکی نیز در این نشست با تأکید بر پیشینه تاریخی روابط ایران و یونان، پیشنهاد تبادل دانشجو، گسترش آموزش زبان فارسی و ایجاد همکاری های مشترک میان گروه های دانشگاهی دو کشور را مطرح کرد. 

این استاد دانشگاه با اشاره به پیشینه بیش از 2500 ساله روابط ایران و یونان، خاطرنشان کرد که مناسبات دو ملت نباید تنها از دریچه جنگ ها و تقابل های تاریخی بررسی شود؛ بلکه تعاملات فرهنگی، علمی و تمدنی نیز بخش مهمی از این سابقه طولانی را تشکیل می دهد.

نقد عقلانیت ابزاری و ضرورت بازگشت اخلاق به سیاست

حاج یوسفی، معاون پژوهشی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، در این نشست با انتقاد از غلبه «عقلانیت ابزاری» و محاسبات سود و زیان در نظام بین الملل، گفت: بسیاری از جنگ های معاصر به ابتکار قدرت های بزرگ و با شعار آزادسازی ملت ها آغاز شده است.

وی با تمایز قائل شدن میان «غرب متمدن» و آنچه را که «غرب وحشی» نامید، تصریح کرد: زمانی که تصمیمات سیاسی صرفاً بر اساس منافع اقتصادی اتخاذ شود، زمینه برای منازعات با پیامدهای انسانی گسترده فراهم می شود.

حاج یوسفی با اشاره به افزایش پوپولیسم و راست گرایی افراطی در جهان، افزود: ایران و یونان به عنوان دو تمدن ریشه دار، ظرفیت دارند تا با تکیه بر میراث فلسفی و اخلاقی خود، در تقویت عقلانیت انسانی و مقابله با رویکردهای مبتنی بر سلطه نقش آفرینی کنند. وی در پایان بر لزوم بازاندیشی در مبانی اخلاقی تصمیم گیری های جهانی و بازتعریف روابط بین الملل بر پایه مسئولیت پذیری اخلاقی تأکید کرد.