ایران دادخواست حمله به ناو دنا را برای آمریکا فرستاده است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما دادگاه به پرونده های جنگ 12 روزه و حمله آمریکا به ناو دنا به زودی برگزار می شود. وکیل این دو پرونده در گفت و گو با ما می گوید رعایت قانون و تشریفات دادرسی به قدری اهمیت داشته که «دادخواست» در مهلت مشخص برای «خوانده های پرونده» از جمله مقامات ایالات متحده آمریکا فرستاده شده است. گفت و گو با محمد مهرداد، وکیل دادگستری را می خوانید:

جنگ 12 روزه با هیچ یک از اصول بین الملل بشردوستانه منطبق نبود

خبرگزاری صدا و سیما: شما وکیل پرونده ای هستید که مسائل حقوقی و کیفری جنگ 12 روزه و حمله به ناو دنا را پیگیری می کند. سیر بررسی و رسیدگی به این پرونده چگونه بوده است؟

محمد مهرداد: وقتی جنگ 12 روزه آغاز شد، از همان ابتدا دستور داده شد مستندسازی ها با هدف پیگیری حقوقی انجام شود. ما اسناد را با در نظر گرفتن ملاحظات حفاظتی به دادگستری فرستادیم تا وارد فرایند رسیدگی شوند. البته کیفرخواست پرونده جنگ 12 روزه صادر شده و منتظریم که به شعبه دادگاه ارجاع شود. یعنی از فرایند دادسرا عبور کردیم. این پرونده 19 آبان در شعبه 55 بین الملل مجتمع قضایی شهید بهشتی رسیدگی می شود.

خبرگزاری صدا و سیما: در بررسی این پرونده به چه نکاتی دست پیدا کردید؟

محمد مهرداد: جنگ 12 روزه با هیچ یک از اصول حقوق بین الملل بشردوستانه یا به اصطلاح رایج در گذشته، حقوق جنگ، منطبق نبود. ما جنگِ اعلام شده نداشتیم. یعنی اعلان جنگی نکردیم. پس جنگ کاملا غیرقانونی بود و هیچ کدام از عواملی که جنگ را توجیه کند، مانند قطعنامه سازمان ملل، یا مشابه آن وجود نداشت.

خبرگزاری صدا و سیما: از گفت وگوهایتان با خانواده شهدا بگویید که وکالت آنها را پذیرفتید.

محمد مهرداد: چه در پرونده ناو دنا و چه جنگ 12 روزه، با توجه به گستردگی و پراکندگی خانواده شهدا در جغرافیای کشور، امکان اینکه خدمت تک تک آنها برسیم، واقعا نبود. اما با بسیاری از آنها در تهران گفت و گو کردیم و توانستیم از دغدغه هایشان با خبر شویم. واقعا فکر می کنم مطالبه حقوق این شهدا فقط خواسته خانواده آنها نیست، بلکه یک خواسته ملی است. مردم با هر رویکرد و نگاه سیاسی دوست دارند و خواهان که پیگیری حقوق فرزندان مملکت و ملت هستند.

هدف قرار دادن ناو دنا مخالف دستورالعمل بین المللی «سَن رِمو» بود

خبرگزاری صدا و سیما: با چه دلایلی می خواهید این پرونده را در یک نظام حقوقی بین المللی پیگیری کنید؟

محمد مهرداد: ما می خواهیم دادخواهی یک ملت را انجام دهیم. ناو دنا در مأموریت آموزشی و علمی بود و در سازمان رزم ارتش قرار نداشت که هدف قرار بگیرد، آن هم بدون اینکه سلاحی حمل کند. دستورالعمل «سَن رِمو» واضح می گوید در مأموریت های آموزشی حمله به ادواتی که غیرمسلح هستند، ممنوع است. با این حال دولت آمریکا این قاعده بین المللی را نقض کرد.

var player = videojs('player_440044_56760204',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56760204',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

خبرگزاری صدا و سیما: در مواجهه هایی که با خانواده شهدای ناو دنا داشتید، چه چیزی شما را بیشتر تحت تأثیر قرار داد؟

محمد مهرداد: همه ما انسان هستیم و امکان ندارد چنین دردی را ببینیم و تحت تأثیر قرار نگیریم. هنوز پیکر 20 شهید ما هنوز بازنگشته و همین یک داغ ادامه دار است. خانواده ها چشم انتظار هستند تا با دیدن پیکر فرزندانشان آرام بگیرند. با وجود اینکه درگیر احساسات می شویم، اما شغلی داریم که نباید احساسات روی تصمیم گیری های ما تأثیر بگذارد. در جریان دادرسی یا رعایت تشریفات یا هر نوع فرآیند قضایی تلاش می کنیم از احساسات فاصله بگیریم.

خبرگزاری صدا و سیما: خانواده شهدا در دیدار هایی که داشتید، از شما چه می خواستند؟

محمد مهرداد: همه آنها یک خواسته داشتند. یادآوری و تأکید می کردند پیگیری خون بچه هایشان فراموش نشود. بالاخره خون هر ایرانی ارزشمند است و باید یکی از همکاران من دادخواه و پیگیر این خون ها باشند. البته این فقط تأکید خانواده شهدا نیست؛ به یاد دارم هیئت رئیسه ارتش و به ویژه فرمانده کل ارتش همواره تأکید داشتند شروع فرایند قضایی این پرونده به همان اندازه اهمیت دارد که پیگیری آن مهم است.

شلیک پیاپی 2 اژدر به ناو دنا «انسانی» نبود

خبرگزاری صدا و سیما: در دادخواست و شکوائیه حمله به ناو دنا به چه بند های حقوقی و قانونی اشاره کردید که حقانیت موکلان خودتان را اثبات کرده باشید؟

محمد مهرداد: قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه یا آن چیزی که پیشتر به حقوق جنگ نامیده می شد، کاملا مشخص کرده که هیچ ضرورت نظامی برای هدف قرار دادن ناو وجود نداشت. به علاوه هیچ یک از اصول چهارگانه حقوق بین المللی بشردوستانه هم حمله ایالات متحده را به ناو ایرانی توجیه نمی کرد.

یک شرط یا قاعده به نام «مارتنِس» وجود دارد که می گوید اگر قرار باشد از همه قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه هم چشم پوشی کنیم، یک «شرط انسانیت» هم وجود دارد. با در نظر گرفتن شرط مارتنس هم نباید این عملیات اتفاق می افتاد.

بیشتر بخوانید

قطر درباره خلبانان ایرانی پاسخگو باشد؛ از نظرما آنها زنده هستند

خبرگزاری صدا و سیما: یعنی این یک شرط اخلاقی است.

محمد مهرداد: بله. حقوق بین الملل فقط یک مجموعه قواعد خشک نیست و پویایی ها و مکتب های اخلاقی هم دارد. ایالات متحده 2 بار به سمت ناو دنا اژدر شلیک کرد. با اینکه ناو مسلح نبوده و در مأموریت آموزشی قرار داشته، یک اژدر شلیک کردند و ناو از سازمان رزم خارج شد. پس شلیک اژدر دوم با قصد آسیب بوده است. این شلیک دوم شرط مارتنس را زیر سؤال برده است.

دادخواست پرونده دنا را از طریق حافظ منافع برای آمریکا فرستادیم

خبرگزاری صدا و سیما: چالش ها شما در رسیدگی به این پرونده چه بود؟

محمد مهرداد: سختی ها فقط منحصر به ابعاد حقوقی نمی شد. می خواهم خیلی شفاف بگویم. هر پرونده ای به ویژه این پرونده که ابعاد ملی و بین المللی دارد، چالش های ویژه خودش را هم دارد. در این پرونده گرفتن وکالت از خانواده شهدایی که طبیعتا سرتاسر جغرافیای کشورمان بودند، دشواری هایی داشت که با کمک نیرو های 4 گانه ارتش وکالت ها جمع شد تا مدارک آنها تکمیل شود.

var player = videojs('player_458150_56760206',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56760206',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

آیین دادرسی مدنی تصریح می کند که اگر «خوانده» پرونده، داخل کشور نباشد، ما باید دادخواست و همه ضمیمه های پرونده را ترجمه کنیم و برای خوانده بفرستیم. زمان ارسال دادخواست هم باید به گونه ای باشد که خوانده مهلت شرکت در دادگاه یا ارسال نماینده و دفاع از حق خود را داشته باشد. رعایت اصول دادرسی از طرف ما حتی نسبت به ایالات متحده هم مهم بود.

خبرگزاری صدا و سیما: از چه زمانی پرونده برای خوانده ارسال شد؟

محمد مهرداد: فکر می کنم نزدیک 3 ماه پیش فرآیند ترجمه پرونده آغاز شد و ما ترجمه را به وزارت امور خارجه فرستادیم و از طریق مأموران کنسولی ما به حافظ منافع آنها ابلاغ می شود.

نگارنده: ابراهیم اسدی بیدمشکی