آیت الله مهدوی کنی؛ الگویی از روحانیت اصیل و سیاستمداری صادق

به گزارش ایکنا، نشست خبری کنگره بین المللی بزرگداشت فقیه آیت الله محمدرضا مهدوی کنی صبح امروز 2 آبان ماه در مجمتع حوزوی امام رضا(ع) برگزار شد.

به گزارش ایکنا، نشست خبری کنگره بین المللی بزرگداشت فقیه آیت الله محمدرضا مهدوی کنی صبح امروز 2 آبان ماه در مجمتع حوزوی امام رضا(ع) برگزار شد.

آثار و اندیشه های آیت الله مهدوی کنی در قالب یک کنگره یک ساله تدوین و منتشر می شود

مهدی رضاییان، مسئول اجرایی کنگره بین المللی بزرگداشت آیت الله مهدوی کنی، در ابتدای نشست خبری این کنگره، ضمن تسلیت به مناسبت سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، از برگزاری مراسم افتتاحیه کنگره در روز دوشنبه هفته جاری در دانشگاه امام صادق (ع) خبر داد و گفت: نخستین نشست علمی با عنوان «مبانی نظری و اصول فکری آیت الله مهدوی کنی در علوم اسلامی و انسانی» برگزار می شود و در آن، صاحب نظران به بررسی ابعاد علمی و فکری این شخصیت برجسته خواهند پرداخت.

رضاییان با اشاره به برنامه های مجتمع حوزوی امام رضا(ع) برای معرفی آثار و بزرگداشت فقهای برجسته تهران افزود: بزرگداشت آیت الله شاه آبادی و آیت الله حاج آقا مجتبی تهرانی پیش تر با برگزاری مراسم افتتاحیه آغاز شده است و در ادامه، مراسم افتتاحیه کنگره بزرگداشت آیت الله مهدوی کنی نیز برگزار خواهد شد. همچنین از برنامه های علمی و فرهنگی دیگر برای این سه فقیه برجسته به تدریج دنبال می شود و در نهایت، مراسم اختتامیه کنگره های بزرگداشت هر سه شخصیت نیز برگزار خواهد شد.

مسئول اجرایی کنگره بین المللی بزرگداشت آیت الله مهدوی کنی، با اشاره به نقش آفرینی این عالم دینی در مسئولیت های مهم پس از انقلاب اسلامی گفت: آیت الله مهدوی کنی هیچ گاه به دنبال کسب مقام و مسئولیت نبود و مسئولیت هایی که پذیرفت، در پی درخواست و تأکید امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب بود. در سال های نخست انقلاب اسلامی، یکی از مهم ترین چالش های پیش روی نظام، تأمین امنیت کشور بود. در شرایطی که گروه های معاند و عوامل نفوذی در دستگاه های مختلف فعالیت می کردند و حوادثی همچون انفجارهای هفتم و هشتم شهریور به شهادت جمعی از مسئولان برجسته کشور، از جمله شهید محمدعلی رجایی و شهید محمدجواد باهنر، انجامید، آیت الله مهدوی کنی مسئولیت کمیته های انقلاب اسلامی را بر عهده گرفت.

رضاییان افزود: ایشان در کنار مسئولیت های امنیتی، در عرصه های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز نقش آفرینی کرد و تا واپسین سال های عمر خود از چهره های اثرگذار و مورد اعتماد نظام به شمار می رفت. پذیرش این مسئولیت ها نه از سر تمایل به کسب جایگاه، بلکه در پاسخ به نیازهای انقلاب و درخواست مسئولان عالی نظام بود.

رضاییان افزود: در شرایطی که جامعه با جنگ شناختی مواجه است و یکی از محورهای این تقابل، تصویرسازی از روحانیت و سبک زندگی روحانیون است، معرفی واقع بینانه شخصیت هایی همچون آیت الله مهدوی کنی اهمیت ویژه ای دارد. زهد، ساده زیستی، نحوه تعامل با مردم و مسئولیت پذیری ایشان باید به نسل امروز معرفی شود. همچنین آثار مکتوب و سخنرانی های صوتی و تصویری آن مرحوم نیازمند گردآوری، تدوین، احیا و انتشار است تا امکان بهره مندی طلاب، دانشجویان و عموم مردم از این میراث علمی و فکری فراهم شود.

رضاییان با اشاره به اینکه مراسم افتتاحیه کنگره، آغاز یک فرایند علمی و پژوهشی گسترده است، تصریح کرد: در این برنامه، بررسی جامع آثار و دیدگاه های آیت الله مهدوی کنی آغاز می شود و در ادامه، نشست های تخصصی با حضور استادان و پژوهشگران برگزار خواهد شد. نخستین نشست علمی هم زمان با مراسم افتتاحیه در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می شود و در ادامه، نشست های دیگری با محور بررسی و ارزیابی آثار و اندیشه های آیت الله مهدوی کنی پیش بینی شده است.

رضاییان افزود: در برنامه افتتاحیه، حضور اندیشمندان خارجی پیش بینی نشده است، اما در نشست های بعدی از صاحب نظرانی از کشورهای عراق، پاکستان، کویت و فلسطین دعوت خواهد شد؛ کشورهایی که در آن ها آثار و درس های آیت الله مهدوی کنی مورد توجه و پیگیری قرار گرفته است. در این مراسم جمعی از شخصیت های علمی و حوزوی، از جمله آیت الله رشاد، رئیس مجتمع حوزوی امامیه تهران، و دکتر افتخاری، رئیس دانشگاه امام صادق(ع)، در آن حضور خواهند داشت.

وی در ادامه توضیح داد: این کنگره در یک بازه زمانی حدوداً یک ساله برگزار می شود و پس از مراسم افتتاحیه، سه نشست علمی دیگر در فصل های مختلف سال برنامه ریزی شده است. نشست دوم در اواخر پاییز یا اوایل زمستان و در مشهد مقدس برگزار می شود. نشست سوم نیز برای فروردین ماه در قم و نشست چهارم برای فصل تابستان پیش بینی شده است. در این نشست ها، آثار و اندیشه های آیت الله مهدوی کنی از سوی اندیشمندان و پژوهشگران بررسی می شود و مقالات علمی مرتبط ارائه خواهد شد. هدف این است که در طول این یک سال، آثار مکتوب، سخنرانی ها و محتوای صوتی و تصویری آیت الله مهدوی کنی گردآوری و تدوین شود تا در مراسم اختتامیه، مجموعه ای از این آثار برای انتشار و بهره برداری علمی آماده باشد.

وی در ادامه تأکید کرد: خروجی این کنگره باید فراتر از برگزاری چند مراسم بزرگداشت باشد و به تولید و انتشار مجموعه ای منسجم از آثار و اندیشه های آیت الله مهدوی کنی بینجامد؛ آثاری که بتواند در اختیار حوزه های علمیه، دانشگاه ها، پژوهشگران و عموم علاقه مندان قرار گیرد.

آیت الله مهدوی کنی الگویی از روحانیت اصیل بود

محمدحسین طاهایی رئیس مجتمع حوزوی امام رضا(ع) در ادامه نشست با تأکید بر ضرورت معرفی الگوهای اصیل روحانیت به جامعه، آیت الله مهدوی کنی را نمونه ای از روحانیت اصیل دانست و گفت: حوزه علمیه امام رضا(ع) بر اساس اسناد بالادستی خود، به ویژه منشور روحانیت امام خمینی(ره)، فعالیت هایش را تنظیم می کند. امام(ره)  در منشور روحانیت بر مفهوم روحانیت اصیل تأکید کرده و سیر فعالیت ها، کنش ها و مبارزات این جریان را از صدر اسلام و دوران غیبت تا عصر حاضر مورد توجه قرار داده اند.

رئیس مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با اشاره به شاخصه های روحانیت اصیل افزود: از نگاه امام راحل، روحانی اصیل در کنار تقوا و پارسایی، اهل صداقت، مبارزه و مجاهدت است؛ در برابر قدرت های سلطه گر و ظلم به بشریت می ایستد و خود نیز در صف مقدم فداکاری و مسئولیت پذیری قرار دارد.

وی ادامه داد: روحانی اصیل در هدایت جامعه پیشگام است و به عنوان سیاستمداری صادق، درگیر قبیله گرایی و جناح بازی نمی شود، بلکه در تصمیم گیری ها و اقدامات خود، رضایت خداوند و مصالح مردم را در نظر می گیرد. چنین شخصیتی باید به عنوان الگو برای طلاب و جامعه معرفی شود.

رئیس مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با بیان اینکه این مجموعه، ویژگی های یادشده را در شخصیت آیت الله مهدوی کنی یافته است، گفت: بخش مهمی از این ویژگی ها در پیام تسلیت رهبر شهید انقلاب به مناسبت رحلت ایشان نیز مورد تأکید قرار گرفته بود؛ از جمله اینکه آیت الله مهدوی کنی از نخستین مبارزان انقلاب اسلامی و از وفاداران صادق و غیور امام خمینی(ره) بود.

وی با اشاره به ابعاد مختلف فعالیت های آیت الله مهدوی کنی تصریح کرد: ایشان از یک سو با تأسیس دانشگاه، جریان دانشگاهی را هدایت می کرد و از سوی دیگر، در حوزه علمیه مروی به تربیت طلاب و پرورش نیروهای علمی می پرداخت. همچنین مسئولیت هایی همچون حضور در کمیته های انقلاب اسلامی، وزارت کشور، نخست وزیری و ریاست مجلس خبرگان را بر عهده داشت و در عرصه های مختلف، کنشگری صریح و مسئولانه از خود نشان داد.

وی با اشاره به توصیف سه گانه رهبر شهید انقلاب از شخصیت آیت الله مهدوی کنی، گفت: ایشان در سه عنوان «عالم دینی»، «سیاستمدار صادق» و «انقلابی صریح» قابل معرفی است؛ ویژگی هایی که در سیره و عملکرد ایشان در عرصه های مختلف نمود داشت.

رئیس مجتمع حوزوی امام رضا(ع) با تأکید بر ضرورت بازشناسی چهره های اصیل روحانیت اظهار کرد: گاهی افرادی در عرصه های مختلف تریبون ها و جایگاه هایی برای معرفی پیدا کرده اند که عملکرد و رویکردشان با شاخصه های روحانیت اصیل سازگار نبوده و این مسئله به مخدوش شدن چهره روحانیت منجر شده است. ازاین رو، باید شخصیت های برجسته و اصیل حوزه را به جامعه معرفی کنیم، آثار و اندیشه های آنان را انتشار دهیم و زمینه آشنایی مردم با ابعاد مختلف منظومه فکری این فقهای بزرگ را فراهم آوریم.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که مجتمع حوزوی امام رضا(ع)، با همراهی دانشگاه امام صادق(ع)، بتواند در معرفی الگوهای اصیل روحانیت و تبیین اندیشه های علمی، اجتماعی و سیاسی آیت الله مهدوی کنی نقش مؤثری ایفا کند.

تربیت نیروی متخصص در علوم انسانی اسلامی از اهداف بنیادین دانشگاه امام صادق(ع) بود

دکتر طباطبایی، رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع) و دبیر کنگره بین المللی بزرگداشت آیت الله مهدوی کنی، با تشریح اهداف و برنامه های این کنگره، بر نقش محوری اندیشه های علمی و تربیتی آن مرحوم در توسعه علوم انسانی اسلامی و پرورش نیروهای متعهد تأکید کرد.

وی در ادامه افزود: مراسم افتتاحیه کنگره روز دوشنبه در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار می شود و یکی از محورهای اصلی آن، بررسی «مبانی نظری و اصول فکری آیت الله مهدوی کنی در حوزه علوم انسانی و اسلامی» و تبیین رویکرد ایشان به این علوم است.

طباطبایی با اشاره به تأکید آیت الله مهدوی کنی بر تولید و توسعه علوم انسانی مبتنی بر آموزه های دینی افزود: تأسیس دانشگاه امام صادق(ع) نیز در همین راستا صورت گرفت تا زمینه تلفیق علوم انسانی با علوم اسلامی فراهم شود و دانشجویان بتوانند با برخورداری از این دانش، در عرصه های نظری و عملی منشأ خدمات مؤثر برای جامعه باشند. آیت الله مهدوی کنی معتقد بود آموزش علوم انسانی در پیوند با معارف اسلامی باید به تربیت نیروهایی منجر شود که ضمن برخورداری از دانش تخصصی، بتوانند نیازهای جامعه را شناسایی کرده و در مسیر حل مسائل آن گام بردارند.

دبیر کنگره بزرگداشت آیت الله مهدوی کنی با اشاره به اهمیت اخلاق و خودسازی در نظام تربیتی مورد نظر ایشان گفت: آن مرحوم در کنار آموزش علمی، بر تزکیه نفس، تهذیب اخلاق و پرورش فضایل اخلاقی در دانشجویان تأکید ویژه داشت. در همین چارچوب، جلسات اخلاق عمومی ایشان برای دانشجویان دانشگاه امام صادق(ع)، سال ها در روزهای شنبه ساعت هشت صبح برگزار می شد. آیت الله مهدوی کنی در پایان مباحث اخلاقی خود، فرصت را برای گفت وگو و پاسخ به پرسش های دانشجویان درباره مسائل سیاسی و اجتماعی فراهم می کرد. این رویکرد نشان دهنده توجه ایشان به پیوند میان خودسازی فردی، مسئولیت اجتماعی و شناخت مسائل روز جامعه بود.

طباطبایی همچنین با تشریح برنامه های علمی کنگره توضیح داد: نشست افتتاحیه، آغاز مجموعه ای از برنامه های تخصصی است که در ادامه با برگزاری نشست ها و پنل های علمی در محورهای مختلف پیگیری خواهد شد. از جمله این محورها می توان به مسائل جوانان، حوزه بانوان، مبانی فقهی و اصولی اندیشه آیت الله مهدوی کنی و مطالعات تفسیری ایشان اشاره کرد.

وی با اشاره به پیشینه حوزوی آیت الله مهدوی کنی توضیح داد: ایشان از دوران نوجوانی وارد حوزه علمیه شد و در 13سالگی، به توصیه پدر خود، تحصیل را در مدرسه آیت الله برهان در تهران آغاز کرد. سپس مسیر تحصیلات حوزوی خود را ادامه داد و در ادامه به حوزه علمیه قم رفت. بنا بر نقل آیت الله مهدوی کنی، آیت الله برهان هنگام ورود ایشان به مدرسه، از پدر وی درباره انگیزه فرستادن فرزندش به حوزه پرسیده بود و تأکید کرده بود که اگر هدف، دستیابی به دنیا باشد، بهتر است از این مسیر بازگردد؛ اما اگر هدف، آخرت و خدمت ماندگار است، تحصیل در این مسیر می تواند منشأ آثار ارزشمند باشد. این سخنان، بنا بر روایت آن مرحوم، تأثیر عمیقی بر پدر ایشان گذاشته بود.

طباطبایی با اشاره به پیش بینی برگزاری نشست های تخصصی دیگر در شهرهای مختلف، از جمله مشهد و قم، گفت: این برنامه ها با هدف بررسی جامع تر اندیشه ها، مبانی علمی و کنشگری اجتماعی و سیاسی آیت الله مهدوی کنی برگزار می شود تا مجموعه ای منسجم از دیدگاه ها و آثار ایشان گردآوری و برای جامعه علمی و عموم علاقه مندان، به ویژه نسل جوان، معرفی شود.

اندیشه های آیت الله مهدوی کنی پاسخ گوی مسائل امروز جامعه است

حجت الاسلام محمدمهدی تهرانی، رئیس پژوهشکده فقه و نظامات اسلامی، با تأکید بر ضرورت بازخوانی اندیشه های آیت الله مهدوی کنی فراتر از بزرگداشت شخصیت ایشان، گفت: آیت الله مهدوی کنی از جمله شخصیت هایی بود که دین را در نسبت با اقتضائات زمانه و نیازهای واقعی جامعه می فهمید و تلاش می کرد به مسائل معاصر از منظر دینی پاسخ دهد.

برای شناخت این شخصیت برجسته باید به این نکته توجه کرد که دینی که ایشان از آن سخن می گفت، صرفاً تکرار برداشت های گذشتگان نبود، بلکه دین در نگاه ایشان باید در مواجهه با مسائل زمانه حضور داشته باشد و بتواند به نیازهای جامعه پاسخ دهد.

تهرانی افزود: تفاوت چنین شخصیتی با فقیهی که صرفاً در حجره یا کلاس درس به ارائه مباحث درسی می پردازد، در توجه به مسئله مندی جامعه و چگونگی حضور دین در عرصه های مختلف زندگی اجتماعی آشکار می شود. از این منظر، بازخوانی اندیشه های آیت الله مهدوی کنی باید فراتر از تجلیل و بزرگداشت باشد و زمینه ای برای طرح و بررسی مسائل امروز جامعه فراهم کند.

رئیس پژوهشکده فقه و نظامات اسلامی نخستین محور اندیشه آیت الله مهدوی کنی را تأکید بر جایگاه اخلاق در کنار فقه دانست و گفت: از نگاه ایشان، دین را نمی توان به فقه فروکاست و اخلاق را مقوله ای فرعی و تبعی در نظر گرفت. اخلاق و معنویت از ارکان مهم حیات دینی هستند و در شکل گیری نظامات اسلامی نیز باید مورد توجه قرار گیرند. این رویکرد، هم در تربیت طلاب و دانشجویان و هم در مواجهه با مسائل اجتماعی و سیاسی اهمیت دارد. حضور در میان مردم، زندگی کردن با آنان و توجه به نیازهایشان، از جمله عرصه هایی است که روح دینی و اخلاقی در آن نمود پیدا می کند.

تهرانی، حضور اجتماعی روحانیت را دومین محور مورد توجه در سیره آیت الله مهدوی کنی برشمرد و تصریح کرد: از نظر ایشان، روحانی نمی تواند صرفاً به پوشیدن لباس روحانیت اکتفا کند، بلکه باید در متن جامعه و در ارتباط مستقیم با مردم حضور داشته باشد. بنا بر این خاطره، زمانی که برای جلوگیری از معطل ماندن مردم، پیشنهاد شده بود ایشان از ورودی فرعی وارد حوزه شود، با این پیشنهاد مخالفت کرد و بر ضرورت باز بودن مسیر مراجعه مردم به روحانی تأکید داشت.

رئیس پژوهشکده فقه و نظامات اسلامی ادامه داد: این نگاه نشان می دهد که روحانیت باید در دسترس مردم باشد و نسبت به مسائل، پرسش ها و نیازهای آنان احساس مسئولیت کند. اگر روحانیون و نیروهای مذهبی از برخی محیط های اجتماعی فاصله بگیرند، زمینه حضور و اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی خود را در آن فضاها از دست می دهند. حضور اجتماعی روحانیت نباید صرفاً به انجام فعالیت های پژوهشی یا حضور در محیط های حوزوی محدود شود، بلکه باید در دل زندگی روزمره مردم استمرار داشته است.

تهرانی، سومین محور اندیشه آیت الله مهدوی کنی را ضرورت ارتباط حوزه و دانشگاه دانست و گفت: دانشگاه نمی تواند بدون پیوند با حوزه به درستی در مسیر تولید و توسعه علوم انسانی اسلامی حرکت کند. مسئله نسبت حوزه و دانشگاه، از موضوعات مهمی بود که بسیاری از شخصیت های علمی و دینی در سال های آغازین انقلاب اسلامی به آن توجه داشتند.

وی با اشاره به تجربه مراکز علمی و دانشگاهی فعال در این عرصه افزود: بازخوانی و ارزیابی تجربه نهادهایی همچون دانشگاه امام صادق(ع)، دانشگاه رضوی و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) می تواند در شناخت ظرفیت ها و چالش های پیوند حوزه و دانشگاه مؤثر باشد.

رئیس پژوهشکده فقه و نظامات اسلامی خاطرنشان کرد: هنگامی که هدف، حضور مؤثر دین در عرصه اجتماعی است، نمی توان حوزه و دانشگاه را دو نهاد بی ارتباط با یکدیگر در نظر گرفت؛ بلکه باید تجربه های موجود را بررسی کرد و نسبت میان دانش دینی، علوم انسانی و نیازهای جامعه را مورد مطالعه قرار گیرد.

وی چهارمین محور را دیدگاه آیت الله مهدوی کنی درباره اقتصاد و نقش مردم در فعالیت های اقتصادی عنوان کرد و گفت: یکی از دغدغه های ایشان در مباحث اقتصادی سال های آغازین انقلاب، ضرورت توجه به اقتصاد مردمی و اتکا به ظرفیت های جامعه بود. در این رویکرد، اقتصاد نباید صرفاً دولتی باشد، بلکه مردم باید در شکل گیری و اداره فعالیت های اقتصادی نقش محوری داشته باشند. البته این مسئله به معنای نفی نقش دولت نیست، بلکه پرسش اصلی، تعیین حدود و چگونگی مداخله دولت در اقتصاد و نسبت آن با نقش مردم و بازار است.

وی با اشاره به استمرار مباحث مربوط به بازار، سیاست های اقتصادی و نقش دولت در اقتصاد کشور تصریح کرد: پرسش هایی همچون جایگاه بازار در نظام اقتصادی، حدود واگذاری امور به سازوکار بازار و حوزه هایی که نیازمند مداخله دولت هستند، همچنان از مسائل مهم اقتصاد ایران به شمار می روند. بررسی دیدگاه های آیت الله مهدوی کنی می تواند به شناخت ریشه های فکری این مباحث و ارزیابی آن ها در شرایط امروز کمک کند.

رئیس پژوهشکده فقه و نظامات اسلامی در پایان تأکید کرد: اهمیت بازخوانی شخصیت آیت الله مهدوی کنی صرفاً در بزرگداشت خدمات گذشته ایشان خلاصه نمی شود؛ بلکه اندیشه ها و دغدغه های این شخصیت، به دلیل تلاش برای فهم دین در متن اقتضائات زمانه، می تواند زمینه ای برای بررسی مسائل معاصر جامعه در حوزه های اخلاق، حضور اجتماعی روحانیت، ارتباط حوزه و دانشگاه و اقتصاد فراهم کند.

انتهای پیام

نظرات

captcha