تجارت ایران از تحولات جهانی عقب مانده است

به گزارش خبرنگار مهر، داود آدینه، دبیرکل کانون عالی کارفرمایی ایران، صبح امروز (شنبه) در نشست راهبردی تجارت خارجی ایران با اشاره به تحولات فناوری و ضرورت همگام سازی تجارت کشور با روندهای جهانی اظهار کرد: جهان از تولید اندام های مصنوعی هوشمند، مانند دست و پای مصنوعی، به سمت توسعه مغز مصنوعی حرکت کرده است و ایران نیز حدود دو ماه است که تولید مغز مصنوعی را آغاز کرده است؛ با این حال، همچنان در دوران پیشاتوسعه قرار داریم و با این پرسش اساسی مواجهیم که چه مسیری را باید در پیش بگیریم.

وی با اشاره به نقش اندیشکده ها در سیاست گذاری و تدوین راهبردهای کلان کشور گفت: در جهان نزدیک به 8 هزار اتاق فکر وجود دارد که حدود 2 هزار و 700 مورد از آن ها در آمریکا مستقر هستند؛ این در حالی است که در ایران مجموعاً 76 اندیشکده داریم. اطلاعات و مطالعات این مراکز باید در اختیار مسئولان، از جمله اعضای شورای راهبردی و مجموعه راهبردی ریاست جمهوری، قرار گیرد تا تصمیم گیری ها بر پایه شناخت دقیق تری از شرایط و تحولات جهانی انجام شود.

دبیرکل کانون عالی کارفرمایی ایران با طرح این پرسش که کشور در شرایط تحریم و محدودیت های اقتصادی چه جایگاهی در تجارت جهانی دارد، افزود: باید بررسی کنیم که در تجارت جهانی در چه موقعیتی قرار گرفته ایم و تا چه اندازه موفق بوده ایم. به نظر می رسد فاصله ما با اهدافی که برای سال 2030 مطرح شده بود، بسیار زیاد است و از تحولات جهانی نیز عقب مانده ایم.

آدینه با اشاره به ضرورت اصلاح قوانین و مقررات کشور ادامه داد: دولت از تدوین و اصلاح برخی قوانین مهم سخن گفته است، اما هنوز آثار عملی این تغییرات به روشنی قابل مشاهده نیست. باید از تجربه های گذشته نیز درس بگیریم. برای مثال، ایران در سوریه سرمایه گذاری ها و هزینه های زیادی انجام داد و امکانات متعددی در اختیار داشت، اما امروز بخشی از این امکانات دیگر در دسترس ما نیست.

وی افزود: اتاق بازرگانی ایران در سوریه ساختمانی 12 طبقه دارد که در حال حاضر امکان استفاده از آن وجود ندارد. این تجربه نشان می دهد که باید درباره میزان مبادلات تجاری، حجم واردات و صادرات و هزینه هایی که در کشورهای هدف انجام می دهیم، ارزیابی دقیقی داشته باشیم تا پس از صرف منابع و گذشت سال ها، دوباره مجبور نباشیم فعالیت خود را از نقطه صفر آغاز کنیم.

تجارت جهانی به سمت هوشمندسازی و خودمختاری حرکت می کند

دبیرکل کانون عالی کارفرمایی ایران با تأکید بر ضرورت تحول در ساختار تجارت کشور اظهار کرد: یکی از مهم ترین موضوعات پیش رو، پلتفرمی شدن تجارت است. روند جهانی نشان می دهد که تجارت به سمت دیجیتالی شدن، استفاده گسترده از هوش مصنوعی و در نهایت خودمختاری تجاری حرکت می کند.

وی با تشریح کاربردهای هوش مصنوعی در فرایند خرید و فروش گفت: در برخی فروشگاه های اروپایی، سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی امکان انتخاب و مقایسه کالا را فراهم می کنند. مشتری می تواند با استفاده از تلفن همراه، کالای موردنظر خود را انتخاب کند و پس از ثبت خرید، اطلاعات به صورت خودکار به انبار منتقل می شود تا کالا بدون نیاز به دخالت مستقیم مشتری در مراحل آماده سازی، برای او ارسال شود یا در خودرویش قرار گیرد. این روند نشان می دهد که هوشمندسازی به تدریج تمام مراحل تجارت، از انتخاب کالا تا انبارداری و تحویل، را در بر می گیرد.

آدینه با اشاره به گسترش هوشمندسازی در زندگی روزمره افزود: بسیاری از لوازم خانگی در سال های آینده به سامانه های هوشمند متصل خواهند شد. برای مثال، در صورت مصرف یک کیلوگرم گوشت از فریزر، سامانه می تواند این موضوع را از طریق تلفن همراه به فروشنده و سپس به شرکت ارائه دهنده خدمات ارسال کالا اطلاع دهد تا نیاز مصرف کننده به صورت خودکار تأمین شود. این تحولات بیانگر حرکت تدریجی جهان به سمت خودمختاری در فرایندهای تجاری است.

الزامات اقتصاد سبز و کاهش ردپای کربن

وی دومین روند مهم جهانی را حرکت به سمت پایداری و اقتصاد سبز دانست و گفت: کاهش انتشار کربن و توجه به ردپای کربن محصولات، از الزامات تجارت آینده است. با توجه به تحصیلات و فعالیت تخصصی ام در حوزه محیط زیست، معتقدم در آینده ورود محصولاتی که الزامات زیست محیطی را رعایت نکنند، به بازارهایی مانند اروپا با محدودیت های جدی مواجه خواهد شد.

دبیرکل کانون عالی کارفرمایی ایران تأکید کرد: تولید کالا، ارائه خدمات و طراحی فرایندهای اقتصادی باید با در نظر گرفتن ردپای کربن انجام شود؛ زیرا بی توجهی به این موضوع می تواند امکان حضور محصولات ایرانی در بازارهای بین المللی را محدود کند.

تغییر زنجیره تأمین و حرکت به سمت تولید محلی
آدینه با اشاره به تحول در زنجیره های تأمین جهانی اظهار کرد: در گذشته، کالاها معمولاً از مناطق دوردست به مقاصد دوردست دیگری منتقل می شدند، اما این الگو در حال تغییر است و تولید محلی و تحویل محلی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

وی با اشاره به فناوری های نوین تولید، از جمله چاپ سه بعدی ساختمان، افزود: در برخی حوزه ها، فناوری امکان تولید محصول را در محل مصرف فراهم کرده است؛ بنابراین ممکن است در آینده برای تأمین بسیاری از کالاها دیگر نیازی به تولید آن ها در کشوری مانند چین و انتقال به نقاط دوردست نباشد. این روند می تواند ساختار زنجیره های تأمین را تغییر دهد و بر تصمیم گیری کارخانه های بزرگ و محل استقرار واحدهای تولیدی تأثیر بگذارد.

داده ها و حریم خصوصی؛ چالش تجارت هوشمند

دبیرکل کانون عالی کارفرمایی ایران، داده ها و حفاظت از حریم خصوصی را از دیگر موضوعات مهم در تحولات جدید دانست و گفت: داده هایی که در گذشته به سختی به دست می آمدند، امروز به راحتی در معرض دسترسی و از دست رفتن قرار دارند. این مسئله نیز یکی از چالش هایی است که در شرایط جدید باید مورد توجه قرار گیرد.

وی با تأکید بر ضرورت تحول در فرایندهای تولید ادامه داد: فرایندهای مبتنی بر هوش مصنوعی، تولید محصولات را به سمت الگوهای جدیدی هدایت می کنند و دیگر نمی توان صرفاً با تکیه بر روش های گذشته حرکت کرد. هرچه فاصله ما از این تحولات بیشتر شود، عقب ماندگی کشور نیز افزایش خواهد یافت.

سهم بخش خصوصی از اقتصاد ایران

آدینه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت های تشکلی کانون عالی کارفرمایی ایران اظهار کرد: این کانون 3 هزار و 200 تشکل را در بر می گیرد و حدود دو میلیون و 850 هزار کارگاه نیز در این مجموعه آماری مورد اشاره قرار دارند.

وی در پایان با اشاره به سهم بخش های مختلف از اقتصاد کشور گفت: در حال حاضر، بخش عمده اقتصاد ایران در اختیار دولت است؛ به طوری که سهم دولت 85 درصد، سهم بخش تعاونی 3 درصد و سهم بخش خصوصی 11.8 درصد اعلام می شود. بنابراین، به نظر می رسد فعالیت های اقتصادی باید در چارچوب سیاست ها و برنامه های دولت دنبال شوند.