بازار مجازی؛ فرصتی برای رونق محصولات روستایی و عشایری

به گزارش گروه کشاورزی، توسعه روستایی و محیط زیست خبرگزاری صداوسیما، تولیدکنندگان محصولات روستایی و عشایری که بسیاری از آنها در نمایشگاه های عرضه مستقیم محصول حضور می یابند، معتقدند که سهم تولیدات روستایی و عشایری از بازار مجازی با ظرفیت های آن فاصله فراوانی دارد.

کارشناسان اقتصادی نیز می گویند: بازار های مجازی پنجره ای نوین به سوی اقتصاد روستایی و عشایری گشوده اند و با حذف واسطه ها و دلال های سنتی، سود حاصل از فروش محصولات را مستقیماً به جیب تولیدکنندگان اصلی می رسانند و امکان معرفی محصولات روستایی در مقیاسی فراتر از محدوده جغرافیایی هر روستا را فراهم می کنند.

تحولی که صنعت دیجیتال در کسب وکار های روستایی ایجاد کرده است، تنها به فروش محدود نمی شود؛ بلکه شامل کاهش هزینه های تولید و توزیع، افزایش آگاهی عمومی، و ایجاد برند و هویت برای محصولات و مناطق بومی است. این سند مرور می کند که بازار دیجیتال چگونه این فرصت ها را محقق می سازد و سیاست گذاری حمایتی چه جایگاهی در این مسیر دارد.

var player = videojs('player_262445_56758442',{ techOrder: [ "html5"],poster:'',width:600,height:350}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/56758442',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود فیلم اصلی

حذف واسطه ها، کاهش هزینه و ایجاد برند

مهم ترین دستاورد بازار دیجیتال برای تولیدکنندگان روستایی و عشایری، حذف واسطه ها و دلال ها از زنجیره فروش است. هنگامی که محصول مستقیماً از تولیدکننده به دست مصرف کننده می رسد، بخش بزرگی از حاشیه سود که پیش تر در میانه زنجیره از بین می رفت، به خود تولیدکننده می رسد و قیمت تمام شده برای مشتری نیز کاهش می یابد.

در نتیجه، هزینه های تولید و توزیع کاهش یافته و انگیزه برای افزایش تولید تقویت می شود. علاوه بر این، حضور در فضای دیجیتال امکان ایجاد برند و هویت برای محصولات محلی را فراهم می کند؛ عسل عشایری، لبنیات محلی، صنایع دستی و محصولات ارگانیک دیگر کالا های بی نام و نشان نیستند، بلکه با نام روستا، قومیت و منطقه تولید خود شناخته می شوند. این برندسازی ضمن افزایش ارزش افزوده، آگاهی مصرف کنندگان شهری را نسبت به توانمندی های مناطق روستایی ارتقا می دهد و اعتماد میان تولیدکننده و مصرف کننده را مستحکم می کند.

ابزار های دیجیتال: از سایت و برنامه کاربردی تا بازی آفرینی و بازدید مجازی

تحول دیجیتال در کسب وکار های روستایی فقط به راه اندازی یک فروشگاه آنلاین خلاصه نمی شود. ابزار های متنوعی در این مسیر به کار گرفته شده اند: دیجیتالی سازی فرآیندها، بازدید های مجازی از روستا ها و واحد های تولیدی، بازی های گیمیفیکیشن که آشنایی با فرهنگ محلی را برای مخاطب جذاب می کنند، و سایت ها و اپلیکیشن هایی که ویترین دائمی محصولات روستایی هستند.

این ابزار ها افزون بر فروش، وظیفه آگاهی بخشی نیز دارند؛ مخاطب درمی یابد که کشور ما چه محصولاتی دارد، در چه شهر ها و روستا هایی تولید می شود و کدام قومیت ها و فرهنگ های بومی پشت این محصولات ایستاده اند. به این ترتیب، بازار دیجیتال به پلی تبدیل می شود که اقتصاد، گردشگری و هویت فرهنگی روستا را به هم پیوند می زند و تصویری زنده و به روز از ظرفیت های روستایی و عشایری کشور ارائه می کند.

نقش جوانان و سکوهای فعال در فروش محصولات کشاورزی

پویاترین بخش این فضای نوظهور، حضور خودجوش جوانان روستایی است. جوانانی که در روستا ها زندگی می کنند، بدون دستور یا تشویق خاصی وارد این فضا شده اند و اپلیکیشن هایی طراحی می کنند که بتوانند محصولات روستایی را مستقیماً به دست مصرف کننده برسانند.

این حرکت از پایین به بالا، نشان می دهد تقاضا و ظرفیت بومی برای رونق بازار دیجیتال روستایی از قبل وجود داشته و تنها به بستر و حمایت نیاز داشته است. گستره این فعالیت چشمگیر است: بیش از یکصد نرم افزار به طور مستقیم در حوزه فروش محصولات کشاورزی فعالیت می کنند. این تعداد پلتفرم، ضمن ایجاد رقابت و تنوع خدمات، اشتغال پایدار روستایی را نیز تقویت می کند و مسیر مهاجرت معکوس و ماندگاری جوانان در روستا ها را هموار می سازد.

جایگاه دولت: نظارت به جای تصدی گری

نکته قابل توجه آنجاست که باوجود توقع و انتظار تولیدکنندگان روستایی و عشایری و همچنین توصیه های کارشناسان مبنی بر لزوم حمایت دولت و به ویژه ایجاد زیرساخت ها و بسترهای ملزوم این کار، هر دو دیدگاه بر لزوم سپردن بازار به فعالان اقتصادی اشتراک نظر دارند.

از دید آنها هرچند دولت بر بازار دیجیتال نظارت می کند، تجربه نشان داده است که دولت اصلاً نباید وارد تصدی گری شود. وظیفه سیاست گذار، اداره مستقیم پلتفرم ها نیست، بلکه سیاست گذاری در جهت حمایت از بازیگران بخش خصوصی است؛ به گونه ای که به کسانی که در این حوزه سکو ها و پلتفرم ها را راه اندازی و اداره می کنند امتیاز و مشوق داده شود.

این رویکرد تشویقی، فضای رقابت سالم را حفظ می کند و اجازه می دهد قیمت ها بر مبنای مکانیسم بازار و بدون دخالت اداری شکل بگیرد؛ در نتیجه، قیمت واقعی محصولات روستایی آشکار می شود و سهم عادلانه ای از ارزش تولید به تولیدکننده می رسد. به بیان دیگر، ترکیب نظارت هوشمند، مشوق های سیاستی و اتکا به ابتکار جوانان و بخش خصوصی، نسخه ای پایدار برای رونق بازار دیجیتال روستایی و عشایری است.