آیت الله صفایی بوشهری: قصاص در منطق قرآن ضامن حیات و امنیت اجتماعی است

به گزارش خبرگزاری مهر، آیت الله غلامعلی صفایی بوشهری در ابتدای هفتادمین نشست شورای توسعه فرهنگ قرآنی کشور، با بیان نکاتی تفسیری درباره آیات قرائت شده، به تبیین جایگاه ایمان در خطاب قرآنی، دلالت تعبیر «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِصَاصُ» و حکمت تشریع قصاص در منظومه احکام الهی پرداخت.

«کُتِبَ عَلَیْکُم»؛ بیانگر تأکید بر حکم الهی

نماینده ولی فقیه در استان بوشهر با اشاره به آغاز آیه 178 سوره بقره با عبارت «یَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا»، بر اهمیت خطاب قرآنی به جامعه مؤمنان تأکید کرد و توضیح داد که تعبیر «کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِصَاصُ» از تثبیت و تأکید حکم الهی حکایت دارد.

وی با اشاره به ظرافت های زبانی و ادبی این تعبیر، توجه به ساختار واژگان و شیوه بیان قرآن کریم را در فهم دقیق تر معارف و احکام دینی ضروری دانست.

قصاص؛ حکمی برای پاسداشت حیات و امنیت جامعه

آیت الله صفایی بوشهری در ادامه، با اشاره به آیه شریفه «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ یَا أُولِی الْأَلْبَاب»، به تبیین حکمت قصاص در حفظ جان انسان ها و پیشگیری از گسترش ناامنی پرداخت.

وی با تأکید بر اینکه یکی از مهم ترین زیرساخت های جامعه، امنیت در ابعاد فردی و اجتماعی است، بیان کرد که تشریع قصاص با بازداشتن افراد از ارتکاب قتل و جلوگیری از تکرار جنایت، در صیانت از جان انسان ها و برقراری آرامش اجتماعی نقش دارد.

به بیان وی، ممکن است در نگاه نخست، پیوند قصاص با حیات نیازمند تأمل به نظر برسد؛ اما با نگاهی عمیق تر می توان دریافت که این حکم، با مهار عوامل تهدیدکننده امنیت و جلوگیری از گسترش چرخه خشونت و انتقام، زمینه حفظ جان افراد و استمرار حیات جامعه را فراهم می کند.

ظرافت های بلاغی آیه «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ»

رئیس شورای هماهنگی و گسترش فعالیت های قرآنی استان بوشهر همچنین به ظرفیت های ادبی و بلاغی آیه 179 سوره بقره اشاره کرد و ساختار کوتاه، فشرده و پرمعنای آن را از جلوه های تأمل برانگیز بیان قرآنی دانست.

وی با اشاره به تقابل معنایی میان «قصاص» و «حیات»، توجه به انتخاب واژگان، ترتیب اجزای جمله و تفاوت معرفه و نکره در این آیه را در فهم عمق پیام آن مهم برشمرد.

بر این اساس، آیه شریفه با بیانی موجز، حکمی را که در ظاهر با پایان یافتن حیات پیوند دارد، در جایگاه عاملی برای حفظ و استمرار حیات معرفی می کند؛ تعبیری که از نگاه تفسیری، بر حکمت تشریع و گستره آثار اجتماعی آن دلالت دارد.

پیوند حکمت احکام با عقلانیت و تقوا

آیت الله صفایی بوشهری در تبیین پایان آیه، یعنی عبارت «یَا أُولِی الْأَلْبَاب لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»، بر ضرورت توجه خردمندان به حکمت احکام الهی تأکید کرد.

در این آیه، خطاب به صاحبان خرد، زمینه ای برای تأمل در آثار اجتماعی حکم قصاص و توجه به غایت تربیتی آن فراهم می کند؛ غایتی که با بازداشتن از قتل، رعایت حدود الهی و حرکت در مسیر تقوا پیوند دارد.

وی همچنین با اشاره به بخش پایانی آیه پیشین، که از تخفیف و رحمت الهی در موضوع عفو سخن می گوید، بر توجه به ابعاد مختلف حکم قرآنی و دقت در فهم مجموعه آیات تأکید کرد.

تبیین این نکات تفسیری در آغاز هفتادمین جلسه شورای توسعه فرهنگ قرآنی کشور، بر اهمیت تدبر در آیات قرآن کریم و توجه هم زمان به ابعاد معنایی، ادبی، تربیتی و اجتماعی معارف وحیانی تأکید داشت.