تأکید سازمان بهزیستی بر درمان یکپارچه اعتیاد

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی سازمان بهزیستی، سیدجواد حسینی، در نوزدهمین کنگره ملی دانش اعتیاد با تشریح برنامه های سازمان بهزیستی در حوزه مقابله با اعتیاد، خواستار حرکت به سمت حکمرانی یکپارچه، مبتنی بر شواهد علمی و توانمندسازی اجتماعی شد.

وی با بیان اینکه اعتیاد پدیده ای چندبعدی و متأثر از عوامل روان شناختی، اجتماعی و اقتصادی است، گفت: پیشگیری، درمان، بازتوانی و کاهش آسیب باید به عنوان حلقه های به هم پیوسته نظام سلامت و حمایت اجتماعی دنبال شوند و رویکردهای پراکنده در این حوزه، اثربخشی برنامه ها را کاهش می دهند.

رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر ضرورت تقویت مهارت های زندگی، توانمندسازی خانواده ها و افزایش تاب آوری فردی و اجتماعی، اظهار کرد: پیشگیری از اعتیاد نباید به آموزش های مقطعی و هشداردهنده محدود شود، بلکه باید در تمام مراحل زندگی و محیط هایی مانند خانواده، مراکز آموزشی، محلات و محیط های کاری دنبال شود.

حسینی با اشاره به اجرای طرح جامع سلامت اجتماعی محله محور «سلام» افزود: این طرح در نزدیک به سه هزار محله، با مشارکت سه هزار تسهیلگر و در قالب 15 فعالیت اجتماع محور استاندارد اجرا می شود.

وی همچنین از آغاز طرح غربالگری هشت اختلال شایع کودکان خبر داد و گفت: این طرح ابتدا در جامعه هدف سازمان بهزیستی اجرا می شود و سپس توسعه آن در سطح ملی در دستور کار قرار می گیرد.

حسینی با تشریح عملکرد برنامه های پیشگیری از اعتیاد در سال گذشته بیان کرد: هزار و 300 گروه هدف در محلات کم برخوردار و حاشیه نشین تحت پوشش برنامه های پیشگیری قرار گرفتند و این برنامه ها در هزار محیط اداری و کاری اجرا شد. همچنین 22 هزار و 242 نفر از دختران و پسران در برنامه های تقویت تاب آوری و توانمندسازی مشارکت کردند.

به گفته وی، طرح خاتم با مشارکت در 334 شهرستان و هزار و 149 محله، بیش از 42 هزار نفر را تحت پوشش قرار داد. همچنین هزار و 357 گروه همیار سلامت روان با برگزاری هفت هزار و 254 جلسه تخصصی، به 14 هزار و 633 شهروند خدمات ارائه کردند.

وی افزود: طرح کیان با فعالیت 992 گروه، 238 هزار نفر از شاغلان کشور را در حوزه پیشگیری از اعتیاد در محیط های کاری تحت پوشش قرار داد. طرح های پاترا و پازک نیز به ترتیب با مشارکت 523 گروه و پوشش 32 هزار نفر و 14 هزار نفر، در زمینه پیشگیری و ارتقای توانمندی های شناختی و رفتاری فعالیت کردند.

رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به درمان اعتیاد گفت: درمان نباید به سم زدایی و پایان دوره اقامت در مراکز محدود شود، بلکه باید زمینه تداوم بهبودی و بازگشت پایدار افراد به زندگی اجتماعی را فراهم کند.

وی با اشاره به مفهوم «سرمایه بازیابی» افزود: سلامت روان، ترمیم روابط خانوادگی، دسترسی به مسکن امن، اشتغال پایدار و مقابله با انگ اجتماعی از عوامل مؤثر در پایداری بهبودی هستند و محرومیت از این حمایت ها می تواند احتمال بازگشت به مصرف را افزایش دهد.

حسینی همچنین بر ضرورت مراقبت های ترومامحور تأکید کرد و گفت: در مواجهه با افراد دارای سابقه مصرف مواد باید به جای سرزنش و قضاوت، تجربه های ناگوار زندگی و آسیب های آنان را در نظر گرفت و زمینه دسترسی به حمایت های تخصصی و اجتماعی را فراهم کرد.

وی با اشاره به ظرفیت های درمان و بازتوانی سازمان بهزیستی اظهار کرد: 941 مرکز اقامتی بهبود و بازتوانی و 38 مرکز اجتماع مدار درمان اعتیاد (TC) در این حوزه فعالیت دارند و در مجموع، بیش از 340 هزار نفر از خدمات تخصصی درمانی و بازتوانی بهره مند شده اند.

به گفته حسینی، 69 مرکز توانمندسازی و صیانت اجتماعی و 172 واحد تخصصی مدیریت مورد نیز برای استمرار حمایت از افراد پس از خروج از مراکز درمانی ایجاد شده اند.

حسینی با تأکید بر اهمیت کاهش آسیب های ناشی از اعتیاد تصریح کرد: این رویکرد به معنای کنارگذاشتن درمان نیست، بلکه با هدف صیانت از حق حیات و کرامت انسانی، کاهش رفتارهای پرخطر و پیشگیری از انتقال بیماری های عفونی مانند HIV و هپاتیت های ویروسی دنبال می شود.

وی افزود: 395 مرکز تخصصی کاهش آسیب شامل مراکز گذری، سرپناه های شبانه، تیم های سیار، ایستگاه های کاهش آسیب و خودروهای سیار در مناطق خاص و پرخطر شهری فعالیت می کنند.

رئیس سازمان بهزیستی ادامه داد: این مراکز در سال گذشته به 88 هزار نفر و در سه ماهه نخست سال جاری به 50 هزار نفر خدمات ارائه کردند.

وی با اشاره به مجموع ظرفیت شبکه خدمات تخصصی سازمان بهزیستی در حوزه درمان و کاهش آسیب گفت: این شبکه یک هزار و 322 مرکز تخصصی را دربرمی گیرد که تاکنون بیش از 461 هزار نفر از خدمات آن بهره مند شده اند.

رئیس سازمان بهزیستی، افزایش سهم اعتبارات پیشگیری از بودجه ملی و توسعه برنامه های محله محور را از اولویت های آینده این سازمان دانست و گفت: اختصاص منابع بیشتر به پیشگیری اولیه و خدمات اجتماع محور می تواند از تحمیل هزینه های سنگین تر در مراحل بعدی جلوگیری کند.

حسینی همچنین بر اجرای دقیق تکالیف قانونی برنامه هفتم پیشرفت تأکید کرد و افزود: واگذاری مسئولیت درمان های قهری و تکالیف مرتبط با ماده 16 به متولیان قانونی ذی ربط، مطابق قانون، امکان تمرکز بیشتر سازمان بهزیستی بر مراقبت های ترومامحور، بازتوانی تخصصی زنان و نوجوانان، توسعه مراکز اجتماع مدار و تقویت حمایت های اجتماعی و شغلی پس از درمان را فراهم می کند.

وی، یکپارچه سازی اطلاعات و خدمات را از دیگر ضرورت های این حوزه برشمرد و اظهار کرد: باید با بهره گیری از فناوری های نوین، از سامانه های پراکنده به سمت پرونده یکپارچه سلامت و بازتوانی اجتماعی حرکت کرد تا افراد در چرخه رفت وآمد میان مراکز درمانی، خیابان و شرایط طرد اجتماعی، از دسترس خدمات حمایتی خارج نشوند.

حسینی در پایان با دعوت از دانشگاهیان، پژوهشگران، متخصصان و مدیران برای مشارکت در ارتقای سیاست های ملی مقابله با اعتیاد، بر ضرورت حرکت از رویکردهای مبتنی بر طرد و مداخلات تسکینی به سمت حفظ کرامت انسانی، گسترش سلامت فراگیر و توانمندسازی پایدار افراد تأکید کرد.