دانشگاه ها آیات قرآن را به موقعیت های واقعی زندگی دانشجویان پیوند دهند

به گزارش خبرنگار ایکنا، علی ساعتچی، فعال قرآنی و مشاور کانون قرآن و عترت دانشگاه علامه طباطبایی، در نشست نقد و بررسی نهضت ملی «زندگی با آیه ها» که عصر روز گذشته، 27 مهرماه، با حضور تعدادی از صاحب نظران امور قرآنی و دست اندرکاران این نهضت به میزبانی ایکنا برگزار شد، با اشاره به تجربه فعالیت در کانون های قرآن و عترت دانشگاه علامه طباطبایی، به بیان دیدگاه ها و پیشنهاد های خود درباره توسعه این نهضت در محیط دانشگاه پرداخت.

وی با بیان اینکه در این نشست از منظر دانشگاه، دانشجویان و نهاد های دانشگاهی سخن می گوید، اظهار کرد: طی یکی دو سال اخیر و در پی فضای ملتهبی که در کشور تجربه کردیم، نوعی گسست میان دانشگاه و دانشجویان و حتی میان خود دانشجویان شکل گرفت. در چنین شرایطی، نهاد های متولی فعالیت های قرآنی در دانشگاه ها، به ویژه کانون های قرآن و عترت، مسئولیت مهمی در تقویت ارتباط نسل دانشجو با قرآن برعهده دارند.

ساعتچی با اشاره به گسترش طرح «زندگی با آیه ها» در سال های اخیر افزود: من نیز به عنوان مخاطب، در سال های گذشته و در نمایشگاه قرآن با کتابچه های کوچک این طرح آشنا شدم و تأثیر آن را در بخش های مختلف، به ویژه در ماه مبارک رمضان، مشاهده کردم. این حرکت به تدریج گسترش یافت و مورد توجه قرار گرفت؛ اکنون نیز باید برای حضور مؤثرتر آن در دانشگاه ها برنامه ریزی کرد.

ضرورت هماهنگی میان وزارت علوم و کانون های قرآنی دانشگاه ها

این فعال قرآنی نخستین پیشنهاد خود را ایجاد هماهنگی میان اداره کل فعالیت های دینی و قرآنی وزارت علوم، کانون های قرآن و عترت دانشگاه ها و متولیان نهضت «زندگی با آیه ها» دانست و گفت: در حال حاضر، چنین هماهنگی و ارتباط سازمان یافته ای را به اندازه کافی مشاهده نمی کنیم. برای نمونه، چند ماه پیش خودم تلاش کردم اطلاعات مربوط به کانون های قرآن و شبکه های اجتماعی آنها را جمع آوری و تجمیع کنم؛ در حالی که بخشی از این اطلاعات می توانست از طریق سامانه فعالیت های فرهنگی وزارت علوم در دسترس باشد، اما ظرفیت این سامانه در این زمینه به درستی مورد استفاده قرار نگرفته است.

وی ادامه داد: پیشنهاد می کنم جلسه ای با حضور مسئولان نهضت، مدیران کانون های قرآنی و معاونت فرهنگی وزارت علوم برگزار شود تا زمینه هماهنگی و هم افزایی فراهم شود. استفاده از ظرفیت مدیریتی و شناخت اجتماعی مسئولان این حوزه می تواند به طراحی برنامه هایی متناسب با فضای دانشگاه و نیاز های دانشجویان کمک کند.

بهره گیری از ظرفیت قاریان برجسته برای تولید محتوای دانشجویی

ساعتچی در ادامه بر ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیت قاریان و چهره های برجسته قرآنی در تولید محتوای مرتبط با نهضت تأکید کرد و گفت: در کنار محتوایی که برای «زندگی با آیه ها» تولید می شود، باید از ظرفیت استادان و قاریان برجسته ایرانی نیز بیشتر استفاده کنیم. این چهره ها، به ویژه قاریان ایرانی و شیعه، از سرمایه های ارزشمند قرآنی کشور هستند و می توانند در انتقال مفاهیم قرآن به نسل جوان نقش مؤثری داشته باشند.

وی با اشاره به اهمیت شناخت مخاطبان دانشگاهی افزود: صرف تولید محتوا کافی نیست؛ باید بدانیم دانشجو در چه شرایطی زندگی می کند، با چه مسائل و موقعیت هایی روبه روست و چگونه می توان آیات قرآن را در همان موقعیت ها به او ارائه کرد.

آیات قرآن باید به موقعیت های واقعی زندگی دانشجو راه پیدا کنند

مشاور کانون قرآن و عترت دانشگاه علامه طباطبایی با تأکید بر ضرورت شناسایی موقعیت های مختلف زندگی دانشجویی اظهار کرد: باید موقعیت های زندگی دانشجویان، چه در محیط خوابگاه و چه خارج از آن، به دقت شناسایی شود. دانشجو از زمانی که صبح از خواب بیدار می شود و برای حضور در کلاس درس از خوابگاه خارج می شود تا زمانی که دوباره به محل اقامت خود بازمی گردد، با موقعیت ها و مسائل مختلفی مواجه است. باید ببینیم در هر یک از این موقعیت ها چگونه می توان یک آیه را به عنوان خوراک فکری و معنوی در اختیار او قرار داد.

وی با اشاره به تأثیر فضای رسانه ای و اخبار منفی بر روحیه جوانان گفت: دانشجویان روزانه با حجم زیادی از اخبار و محتوای منفی مواجه اند؛ مسائلی که می تواند نشاط اجتماعی را کاهش دهد و بر کیفیت زندگی آنان اثر بگذارد. در چنین فضایی، باید محتوایی ارائه کنیم که به دانشجو برای مواجهه با مسائل زندگی و یافتن راه حل کمک کند.

ساعتچی طراحی چالش های قرآنی را یکی از راهکار های مؤثر در این زمینه دانست و تصریح کرد: پیشنهاد می کنم متولیان طرح، چالش های قرآنی متناسب با موقعیت های زندگی طراحی کنند. برای مثال، می توان موقعیت هایی را که خداوند در قرآن به یاری حضرت مریم (س)، حضرت یحیی (ع) و دیگر پیامبران و بندگان خود آمده است، روایت کرد و از مخاطب خواست نسبت این موقعیت ها را با تجربه های زندگی خودش پیدا کند. روایت بزنگاه هایی که آموزه های قرآنی می توانند گرهی از زندگی انسان باز کنند، ظرفیت بسیار خوبی برای ارتباط عمیق تر دانشجویان با قرآن دارد.

ضعف شبکه سازی و جانمایی بخش دانشگاهی در نمایشگاه قرآن

این فعال قرآنی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت تقویت ارتباطات رسانه ای و شبکه های اجتماعی کانون های قرآنی دانشگاه ها گفت: کانون های قرآن و عترت باید ارتباط منسجم تری با یکدیگر داشته باشند. در حال حاضر، شبکه سازی و انسجام لازم میان این کانون ها وجود ندارد و شکل گیری یک اتحادیه یا ساختار هماهنگ کننده می تواند به هم افزایی ظرفیت ها و افزایش اثربخشی فعالیت های آنها کمک کند.

وی با انتقاد از وضعیت بخش دانشگاهی نمایشگاه بین المللی قرآن کریم افزود: البته نمی توان ادعا کرد که دانشگاه ها در این زمینه عملکرد کاملی داشته اند، اما باید به نحوه ارائه ظرفیت های دانشگاهی نیز توجه کرد. در نمایشگاه سال گذشته، بخش دانشگاهی با میزبانی دانشگاه ملی مهارت برگزار شد، اما فضای اختصاص یافته به این بخش بسیار محدود بود و به دلیل جانمایی نامناسب، امکان حضور و بازدید مناسب مخاطبان وجود نداشت.

ساعتچی ادامه داد: اگر به گزارش عملکرد بخش دانشگاهی نمایشگاه قرآن در سال 1403، به میزبانی دانشگاه علامه طباطبایی، مراجعه کنیم، می توانیم ظرفیت ها و فعالیت هایی را که در آن دوره ارائه شد، بررسی کنیم. با این حال، در سال های مختلف شاهد بوده ایم که بخش دانشگاهی در موقعیت مناسبی جانمایی نمی شود و آن گونه که شایسته است، به نمایش درنمی آید. اگر انتظار داریم دانشجو و دانشگاه با قرآن و آیات آن زندگی کنند، باید بستر مناسب برای معرفی و عرضه فعالیت های قرآنی دانشگاه ها نیز فراهم باشد.

فعالیت های قرآنی دانشجویان به عنوان واحد درسی محاسبه شود

وی با اشاره به ضرورت ایجاد مشوق های دانشگاهی برای مشارکت دانشجویان در فعالیت های قرآنی پیشنهاد کرد: علاوه بر حفظ قرآن که در برخی دانشگاه ها امتیاز ها و سازوکار های مشخصی دارد، لازم است برای دیگر فعالیت های قرآنی و حتی ایده ها و طرح های خلاقانه دانشجویان نیز امتیاز آموزشی یا معادل واحد درسی در نظر گرفته شود. چنین اقدامی می تواند انگیزه دانشجویان را برای مشارکت در فعالیت های قرآنی افزایش دهد.

ساعتچی همچنین بر لزوم استفاده از ظرفیت هیئت های دانشجویی تأکید کرد و گفت: نباید از ظرفیت هیئت های دانشجویی غفلت کنیم. برای نمونه، هیئت اصحاب الحسین (ع) دانشگاه تهران از ظرفیت های برجسته ای برخوردار است و هر هفته چند هزار نفر در برنامه های آن حضور پیدا می کنند. چنین مجموعه هایی می توانند پایگاه مناسبی برای حضور سفیران نهضت «زندگی با آیه ها» باشند؛ چراکه مخاطبان هدف این طرح در چنین فضا هایی حضور دارند و می توان از این ظرفیت برای توسعه ارتباط دانشجویان با آیات قرآن استفاده کرد.

ثبت تجربه زیسته دانشجویان از زندگی با آیات قرآن

این فعال قرآنی در پایان، ثبت تجربه های شخصی مخاطبان را یکی از ضرورت های تکمیل فرایند ترویج آیات قرآن دانست و اظهار کرد: باید برای محتوایی که تولید و در اختیار مخاطب قرار می دهیم، پیوست مفهومی و عملیاتی طراحی کنیم تا بتوانیم از آن خروجی واقعی بگیریم. یکی از این خروجی ها می تواند ثبت تجربه دانشجو از مواجهه با یک آیه و تأثیر آن در زندگی اش باشد؛ به این معنا که مخاطب بتواند روایت کند چگونه با یک آیه زندگی کرده و آن را در عمل به کار گرفته است.

انتهای پیام