افزایش برنامه های قرآنی لزوماً به معنای تحقق فرهنگ قرآنی نیست

به گزارش خبرنگار ایکنا، حسین تقی پور، فعال قرآنی و عضو هیئت علمی دانشگاه، در نشست نقد و بررسی نهضت ملی «زندگی با آیه ها» که عصر روز گذشته، 27 مهرماه، با حضور تعدادی از صاحب نظران امور قرآنی و دست اندرکاران این نهضت به میزبانی ایکنا برگزار شد، با اشاره به نقاط قوت این نهضت اظهار کرد: یکی از اقدامات قابل تقدیر در این حرکت، تلاش برای عبور از فعالیت های پراکنده و جزیره ای و حرکت به سمت شکل گیری یک جریان منسجم و گفتمان فراگیر قرآنی در کشور است.

وی افزود: فعالیت های قرآنی در دستگاه ها و سازمان های مختلف، گاه به صورت جداگانه و بدون ارتباط مؤثر با یکدیگر دنبال می شدند؛ اما این طرح تلاش کرده است ظرفیت های موجود را در مسیری مشترک قرار دهد و به سمت عمومی سازی مفاهیم و فعالیت های قرآنی حرکت کند. این جهت گیری را می توان از نقاط قوت نهضت «زندگی با آیه ها» دانست.

این عضو هیئت علمی دانشگاه، جسارت در طراحی و اجرای یک طرح عملیاتی در عرصه قرآن را از دیگر نکات مثبت این حرکت برشمرد و تصریح کرد: اینکه مجموعه ای جسارت پیدا کند طرحی را طراحی و در میدان اجرا کند، خود اقدامی ارزشمند است. این موضوع به ویژه از آن جهت اهمیت دارد که فعالیت های قرآنی صرفاً در سطح برنامه ریزی و تولید محتوا باقی نمانند و امکان تجربه و اجرای میدانی آن ها فراهم شود.

تقی پور با اشاره به تغییر رویکرد از تولید صرف فعالیت های قرآنی به توجه به کارکردهای اجتماعی آن بیان کرد: یکی از جهت گیری های قابل توجه در این طرح، توجه به کارکرد فعالیت های قرآنی و پیوند دادن آن ها با مسائل زندگی مردم است. اگر مفاهیم قرآن بتوانند در زندگی روزمره و مسائل واقعی جامعه حضور پیدا کنند، زمینه برای عمومی تر شدن فرهنگ قرآنی فراهم خواهد شد.

وی همچنین ایجاد ظرفیت برای بسیج و هم افزایی مجموعه های مختلف را از دیگر فرصت های این نهضت دانست و گفت: این حرکت می تواند زمینه ای برای همراه کردن ظرفیت های متنوع قرآنی کشور و هدایت آن ها در یک مسیر مشترک باشد؛ ظرفیتی که در صورت مدیریت صحیح، امکان تقویت جریان عمومی قرآن را فراهم می کند.

این فعال قرآنی در ادامه، نسبت به غلبه شاخص های کمی بر اهداف فرهنگی و کیفی نهضت هشدار داد و اظهار کرد: باید مراقب باشیم که تعدد و تنوع فعالیت ها و برنامه ها را به عنوان نشانه قطعی تحقق فرهنگ قرآنی در نظر نگیریم. افزایش تعداد برنامه ها، جلسات یا مخاطبان، لزوماً به معنای تحقق اهداف فرهنگی و قرآنی نیست و شاخص های کمی همواره بیانگر شاخص های کیفی و میزان تأثیرگذاری فعالیت ها نخواهند بود.

وی با بیان اینکه سنجش اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی فعالیت های قرآنی کار دشواری است، افزود: ارزیابی میزان تأثیر یک حرکت فرهنگی در نگرش و رفتار مردم، به مراتب پیچیده تر از شمارش برنامه ها و مخاطبان آن است. بنابراین، باید در کنار گزارش فعالیت ها، سازوکارهایی برای بررسی نتایج واقعی و کیفیت اثرگذاری آن ها نیز در نظر گرفته شود.

تقی پور در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت پرهیز از افراط و تفریط در ارزیابی نهضت «زندگی با آیه ها» تأکید کرد و گفت: نباید از این طرح انتظاری بیش از ظرفیت و جایگاه واقعی آن داشته باشیم و تصور کنیم که قرار است تمام چالش ها و مشکلات حوزه فرهنگ قرآنی کشور را برطرف کند. در مقابل نیز نباید ظرفیت ها و دستاوردهای آن را نادیده بگیریم. این حرکت باید متناسب با اهداف، مأموریت ها و جایگاهی که برای آن تعریف شده است، ارزیابی شود.

وی اظهار کرد: در نهایت، زمانی می توان درباره میزان موفقیت نهضت «زندگی با آیه ها» قضاوت دقیق تری داشت که تبلیغات و برنامه های اجرایی آن به پایان برسد و مشخص شود چه میزان از دستاوردهای این حرکت در جامعه باقی مانده است. باید دید آیا مخاطبان صرفاً در معرض تبلیغات و برنامه ها قرار گرفته اند یا توانسته اند مفاهیم و آیات مورد نظر را به خاطر بسپارند، ترجمه آن ها را بیاموزند و در زندگی خود به کار بگیرند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه در پایان، ماندگاری نتایج و تحقق اهداف فرهنگی طرح در میان مردم را معیار مهم ارزیابی آن دانست و تأکید کرد: آنچه در نهایت اهمیت دارد، خروجی ماندگار این حرکت در جامعه است؛ اینکه پس از پایان دوره اجرای طرح، چه میزان از آشنایی، فهم و انس مردم با آیات قرآن در زندگی آنان باقی مانده باشد.

انتهای پیام